ABCD paralelkenar, DE ve CE açıortay, [EA] perp [AB], |AD| = 16 cm, |AB| = 12 cm olduğuna göre |AE| = x kaç cm’dir?
Paralelkenarda Açıortay ve Dik Üçgen Bağıntısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Paralelkenarda Komşu Açıortaylar: Birbirine paralel iki doğru arasındaki ardışık iç açıortaylar dik kesişir:m(\widehat{DEC}) = 90^\circ
- Muhteşem Üçlü: Bir dik üçgende hipotenüse ait kenarortay, hipotenüsün yarısına eşittir:|ME| = |MD| = |MC| = \frac{|CD|}{2}
- Pisagor Bağıntısı: Bir dik üçgende dik kenarların kareleri toplamı hipotenüsün karesine eşittir:a^2 + b^2 = c^2 \quad (6 - 8 - 10 \text{ özel üçgeni})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — E Noktasından Paralel Çizme ve Muhteşem Üçlüyü Bulma
E noktasından [AD] ve [BC] kenarlarına paralel olacak şekilde bir doğru parçası çizelim. Bu doğru [CD] kenarını M, [AB] kenarını ise N noktasında kessin.
- ABCD bir paralelkenar olduğundan karşı kenar uzunlukları eşittir:|CD| = |AB| = 12\text{ cm} \quad \text{ve} \quad |MN| = |AD| = 16\text{ cm}
- [MN] \parallel [AD] \parallel [BC] olduğundan iç ters (Z kuralı) açılardan:m(\widehat{MDE}) = m(\widehat{DEM}) \implies |MD| = |ME|m(\widehat{MCE}) = m(\widehat{MEC}) \implies |MC| = |ME|
- Bu durumda M noktası [CD] kenarının orta noktası olur ve muhteşem üçlü gereği:|MD| = |MC| = |ME| = \frac{12}{2} = 6\text{ cm}
Adım 2 — [NE] Uzunluğunu Hesaplama
[MN] doğru parçasının tamamı tabanlara paralel ve aralarındaki mesafe boyunca uzandığı için:
Buradan [NE] uzunluğunu bulabiliriz:
Adım 3 — \triangle EAN Dik Üçgeninde Pisagor Teoremi ile x’i Bulma
M noktası [CD]'nin orta noktası ve [MN] \parallel [AD] olduğundan, N noktası da [AB] kenarının orta noktasıdır:
Soruda [EA] \perp [AB] olarak verilmiştir. Dolayısıyla \triangle EAN, A köşesinde dik açıya sahip bir dik üçgendir:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 8\text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Açıortay-Paralellik İlişkisi: Açıortay ile paralellik bir arada olduğunda mutlaka bir ikizkenar üçgen (Z kuralı yardımıyla) oluşur.
- Orta Taban: Karşı kenarların orta noktalarını birleştiren doğru parçası tabanlara paraleldir ve uzunluğu tabanlara eşittir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: [EA] \perp [AB] dikliğini fark etmeyip doğrudan [AE]'yi açıortay gibi düşünerek oran kurmaya çalışmak.
Doğru Yaklaşım: E noktasından tabanlara paralel çizerek [CD] üzerindeki muhteşem üçlüyü ve oluşan 6-8-10 dik üçgenini adım adım inşa etmek.
Benzer bir paralelkenar sorusuyla bu kuralı pekiştirmek ister misin?
