l6)
A
ABCD dit yonke
ACABCD)2
45) D
Yamukta Uzunluk ve Alan Çözümleri
14. Soru: İkizkenar Yamukta Üst Taban Uzunluğu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir ikizkenar yamukta üst köşelerden alt tabana indirilen dikmeler, alt tabanı simetrik parçalara ayırır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Simetri ve Dikme Çizimi
C köşesinden [AB] tabanına bir dikme indirelim ve dikme ayağına F diyelim (CF \perp AB).
Yamuk ikizkenar (|AD| = |BC|) olduğundan, köşelerdeki dik üçgenler eştir (\triangle ADE \cong \triangle BCF).
Buradan:
Adım 2 — Uzunluk Bağıntısı ve x Değerinin Hesaplanması
Şekilde oluşan EFCD bir dikdörtgendir; bu nedenle |EF| = |DC| = x olur.
Bize soruda |EB| = 10\text{ birim} olarak verilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 6\text{ birim}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
15. Soru: Dik Yamukta Alt Taban Uzunluğu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Dik yamukta eğik kenarın üst ucundan indirilen dikme ile bir dikdörtgen ve bir dik üçgen elde edilir. Pisagor bağıntısı:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Dikme Çizimi ve Dikdörtgen Oluşturma
C köşesinden [AB] tabanına bir dikme indirelim ve ayağına H diyelim (CH \perp AB).
AHCD bir dikdörtgen oluşturur. Dolayısıyla:
Adım 2 — Dik Üçgende Pisagor Teoremi ile |HB| Uzunluğunu Bulma
\triangle CHB dik üçgeninde hipotenüs |BC| = 15 ve dik kenar |CH| = 12’dir:
(Bu üçgen, 3 - 4 - 5 özel üçgeninin 3 katıdır: 3\times3=9,\ 4\times3=12,\ 5\times3=15)
Adım 3 — x Değerini Hesaplama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 13\text{ birim}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
16. Soru: Dik Yamuğun Alanı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Yamuğun Alan Formülü:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yüksekliği Bulmak İçin Dikme İndirme
C köşesinden [AB] tabanına dikme indirelim (CH \perp AB).
AHCD bir dikdörtgen olduğundan:
Adım 2 — |HB| Parçasını ve Yüksekliği Hesaplama
Alt tabanın tamamı |AB| = 10\text{ birim} olduğuna göre:
\triangle CHB dik üçgeninde hipotenüs |BC| = 10 ve bir dik kenar |HB| = 6’dır (6 - 8 - 10 özel üçgeni):
Böylece yamuğun yüksekliği h = |AD| = |CH| = 8\text{ birim} bulunur.
Adım 3 — Alan Hesabı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A(ABCD) = 56\text{ birimkare}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dik Yamuk: Paralel olmayan kenarlarından biri tabanlara dik olan yamuktur. Bu dik kenar aynı zamanda yamuğun yüksekliğidir.
- Yardımcı Dikme: Yamuk sorularında üst köşelerden indirilen dikmeler, şekli dikdörtgen ve özel dik üçgenlere (3-4-5, 5-12-13 vb.) bölerek çözümü kolaylaştırır.
Bu kuralları pekiştirmek için benzer bir dik yamuk sorusu daha çözmek ister misin?
