9.) ABC üçgeni önce x eksenine göre
yansıtılıp daha sonra 3 birim yukarı
ötelenirse B noktasının koordinatı ne
olur? (10 Puan)
ABC Üçgeninin Dönüşüm Sonrası B Noktasının Koordinatı
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- x eksenine göre yansıma: (x, y) noktası (x, -y) olur. (Sadece y işaret değiştirir).
- Yukarı öteleme: (x, y) noktası n birim yukarı ötelenirse (x, y+n) olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — B Noktasının Başlangıç Koordinatlarını Belirleme
Görseldeki koordinat düzlemini incelediğimizde, başlangıç noktası O(0,0) merkez alınarak B noktasının yerini sayalım:
- Merkezden sola doğru 4 birim gidilmiş: x = -4
- Merkezden aşağı doğru 3 birim gidilmiş: y = -3
- B noktasının ilk hali: B(-4, -3)
Adım 2 — x Eksenine Göre Yansıma İşlemi
Bir noktanın x eksenine göre yansıması alındığında, noktanın x değeri aynı kalır, y değerinin işareti değişir.
- B(-4, -3) \xrightarrow{x \text{ yansıması}} B'(-4, -(-3))
- Yeni koordinat: B'(-4, 3)
Adım 3 — 3 Birim Yukarı Öteleme İşlemi
Bir nokta yukarı doğru ötelenirken, x değeri değişmez, y değerine öteleme miktarı eklenir.
- B'(-4, 3) \xrightarrow{3 \text{ birim yukarı}} B''(-4, 3 + 3)
- Son koordinat: B''(-4, 6)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B noktasının son koordinatı (-4, 6) olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yansıma (Simetri)
- Tanım: Bir şeklin bir doğruya göre aynadaki görüntüsüdür.
- Bu problemde: x ekseni ayna görevi görmüş ve y değerinin yönü tersine dönmüştür.
2. Öteleme
- Tanım: Bir şeklin yönünü ve boyutunu değiştirmeden belirli bir doğrultuda kaydırılmasıdır.
- Bu problemde: Nokta pozitif y yönünde (yukarı) hareket ettirilmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Eksen Karıştırma
- Yanlış: x eksenine göre yansıtırken x değerinin işaretini değiştirmek.
- Doğru: x eksenine göre yansımada y değişir, y eksenine göre yansımada x değişir.
- Neden Yanlış: Yansıma hangi eksene göreyse, o eksen üzerindeki mesafe korunur ancak taraf değişir.
Öteleme Yönü
- Yanlış: Yukarı ötelerken y değerinden sayı çıkarmak.
- Doğru: Yukarı öteleme her zaman toplama (+), aşağı öteleme çıkarma (-) işlemidir.
Bu dönüşüm adımlarını anladın mı? Eğer istersen A veya C noktaları için de aynı işlemleri birlikte yapabiliriz?
Bana bu cevabı Özetle
ABC Üçgeni B Noktası Dönüşüm Özeti
B noktasının değişimini en basit haliyle şu şekilde özetleyebiliriz:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç Noktası
Grafikteki kareleri saydığımızda B noktasının ilk yeri:
- B(-4, -3)
Adım 2 — x Eksenine Göre Yansıma
Kural gereği x eksenine göre yansımada sadece y değerinin işareti değişir (-3 iken +3 olur).
- Yeni nokta: (-4, 3)
Adım 3 — 3 Birim Yukarı Öteleme
Yukarı ötelemede y değerine ekleme yapılır (3 + 3 = 6).
- Son nokta: (-4, 6)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B noktasının son koordinatı (-4, 6) olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Özet Tablo
| İşlem | Koordinat Değişimi | Sonuç |
|---|---|---|
| İlk Durum | Grafik sayımı | (-4, -3) |
| Yansıma (x) | y işaret değiştirir | (-4, 3) |
| Öteleme (3 \uparrow) | y değerine 3 eklenir | (-4, 6) |
Bu kısa özet işlemin mantığını kavramana yardımcı oldu mu? İstersen başka bir örnek üzerinden pekiştirebiliriz.
