ABC üçgen, [AD] açıortay, m(widehat{BAD}) = m(widehat{DAE}), |AE| = 6 cm, |EC| = 8 cm, |DE| = 4 cm, |AB| = x
Yukarıdaki verilere göre, x kaç santimetredir?
A) 8
B) 12
C) 15
D) 16
E) 18
Üçgende İç ve Dış Açıortay Bağıntıları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir üçgende aynı köşeye ait iç açıortay ile dış açıortay arasındaki açı 90^\circ’dir. ABE üçgeninde [AD] iç açıortay, [AC] dış açıortay olduğunda tabandaki noktalar arasında harmonik oran bağıntısı geçerlidir:
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Dış Açıortayın Tespiti
C, A, F noktaları doğrusal kabul edildiğinde A noktasındaki doğru açı 180^\circ’dir. Verilen açı eşitliklerine göre m(\widehat{BAD}) = m(\widehat{DAE}) = \alpha ve m(\widehat{FAB}) = m(\widehat{EAC}) = \beta diyelim:
Buradan m(\widehat{DAC}) = \alpha + \beta = 90^\circ bulunur. [AD], ABE üçgeninin iç açıortayı olduğuna göre; ona dik olan [AC] doğrusu, ABE üçgeninin A köşesine ait dış açıortayıdır.
Adım 2 — Dış Açıortay Teoremi ile |BD| Uzunluğunun Bulunması
ABE üçgeninde [AC] dış açıortay bağıntısını uygulayalım:
|BC| = |BD| + |DE| + |EC| = |BD| + 4 + 8 = |BD| + 12 ve |CE| = 8\text{ cm} olduğundan:
ABE üçgenindeki [AD] iç açıortay bağıntısından da \frac{|BD|}{|DE|} = \frac{|AB|}{|AE|} yani \frac{|BD|}{4} = \frac{x}{6} elde edilir. Bu iki eşitliği birbirine eşitleyelim:
Adım 3 — x Değerinin Hesaplanması
İç açıortay oranında |BD| = 12\text{ cm} değerini yerine yazalım:
CEVAP: E) 18 (x = 18\text{ cm})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir üçgende aynı köşeye ait iç açıortay ile dış açıortay birbirine diktir (90^\circ). Bu durumu fark ettiğinizde doğrudan harmonik bölüntü formülünü (\frac{|BD|}{|DE|} = \frac{|BC|}{|CE|}) kullanarak taban parçalarını saniyeler içinde bulabilirsiniz.
