Şekil-1’de bir iç açısının ölçüsü 60^irc ve bir kenarının uzunluğu 12\sqrt{2} cm olan ABC dik üçgeni ile EDF ikizkenar dik üçgeni verilmiştir.
ABC dik üçgeni B köşesi etrafında negatif yönde 45^irc , EDF ikizkenar dik üçgeni ise D köşesi etrafında pozitif yönde 30^irc döndürüldüğünde Şekil-2’deki görünüm elde ediliyor.
|C'E'| = 2\sqrt{6} cm
Buna göre, |E'F'| kaç cm’dir?
Dönen Dik Üçgenlerde Uzunluk Bulma
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- 30^\circ - 60^\circ - 90^\circ Özel Üçgeni: Hipotenüs 2a ise, 30^\circ’nin karşısı a, 60^\circ’nin karşısı a\sqrt{3} birimdir.
- İkizkenar Dik Üçgen (45^\circ - 45^\circ - 90^\circ): Dik kenarlar k ise, hipotenüs k\sqrt{2} birimdir.
- Sinüs Teoremi: Bir üçgende kenarlar ve karşılarındaki açıların sinüsleri orantılıdır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — ABC Üçgeninin Kenar Uzunluklarını Belirleme
ABC dik üçgeninde m(\widehat{B}) = 90^\circ, m(\widehat{A}) = 60^\circ olduğundan m(\widehat{C}) = 30^\circ olur.
Hipotenüs uzunluğu |AC| = 12\sqrt{2}\text{ cm} olarak verilmiştir. 30^\circ - 60^\circ - 90^\circ kuralına göre:
Adım 2 — Dönme Açılarını ve |BE'| Uzunluğunu Bulma
- ABC üçgeni B köşesi etrafında negatif yönde (saat yönünde) 45^\circ döndürüldüğünde, başlangıçta zemine dik olan [BC] kenarı zemin çizgisi [BD] ile 90^\circ - 45^\circ = 45^\circ açı yapar:
- Şekil-2’de B, E', C' noktaları doğrusaldır. Döndürme işleminde kenar uzunluğu değişmeyeceğinden:
Adım 3 — E'BD Üçgeninde Açıları Belirleme ve DE' Kenarını Bulma
- EDF ikizkenar dik üçgeni D köşesi etrafında pozitif yönde (saat yönünün tersine) 30^\circ döndürüldüğünde, başlangıçta zemine dik olan [DE] kenarı sola doğru 30^\circ yatar ve [DB] zemini ile yaptığı açı:
- E'BD üçgeninde Sinüs Teoremi uygulanırsa:
Adım 4 — |E'F'| Hipotenüs Uzunluğunu Hesaplama
EDF üçgeni bir ikizkenar dik üçgen olduğundan:
Hipotenüs uzunluğu dik kenarların \sqrt{2} katıdır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 8\sqrt{2}\text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dönme Hareketi: Bir şekil döndürüldüğünde açıların ve kenarların uzunlukları korunur (şeklin eşliği bozulmaz).
- Dönme Yönü: Negatif yön saat ibresi yönü, pozitif yön ise saat ibresinin tersi yönüdür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Dönme açısını zeminle yapılan açı olarak doğrudan almak (45^\circ döndürülünce zeminle açıyı 45^\circ almak tesadüfen doğru olsa da, dik kenarın zemine olan başlangıç konumu hesaba katılmalıdır).
Doğru Yaklaşım: [BC] zemine dik (90^\circ) olduğundan, saat yönünde 45^\circ döndüğünde yer düzlemiyle 90^\circ - 45^\circ = 45^\circ açı yapar.
Bu tip dönme sorularında trigonometrik oranları veya özel üçgenleri pekiştirmek için benzer bir soru çözmek ister misin?
