Abbasi halifesi, 939 yılinda lhşidilerin kurucusu Muham-
med bin
in Togaç’a eski Fergana Turk hükúmdarlarınin kul-
landiğı “Ihşid” ünvanini vermiş: Togaç’ın, Misır ve Suriye
camilerindeki hutbelerde adı, halifenin adıyla birlikte ant-
maya başlanmıştır. Ihşidliler, Misir’da kurdukları devletle-
rini lslam’a uygun yönetmişlerdir.
Bu gelişmelerden hareketle Ihşidilerle ilgili,
- Devlet yönetimini teokrasiye dayandirmışlardır.
Yönetirmde Türk ve lslam kültürlerini sentezlemişlerdir.
Il. Abbasi halifesine bağii olmuşlardır.
yargılarından hangileri söylenebilir?
A) Yalniz bir
b yalnız iki
c bir ve üç
d iki ve üç
e hepsi
C)
İhşidilerde Devlet Yönetimi ve Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Öncül Analizi:
- I. Öncülün İncelenmesi: Metinde geçen “İhşidliler, Mısır’da kurdukları devletlerini İslam’a uygun yönetmişlerdir.” ifadesi, devletin yönetim kurallarının dine dayandırıldığını gösterir. Yönetimin dine ve dini kurallara dayandığı yönetim biçimine teokrasi denir. Bu nedenle I. yargıya ulaşılabilir.
- II. Öncülün İncelenmesi: Muhammed bin Togaç’a “eski Fergana Türk hükümdarlarının kullandığı İhşid unvanının” verilmesi Türk devlet geleneğini yansıtırken; devletin İslam esaslarına göre idare edilmesi ve camilerde hutbe okutulması İslam kültürünü yansıtır. Bu durum, yönetimde Türk ve İslam kültürlerinin bir arada kullanıldığını (sentezlendiğini) kanıtlar. Bu nedenle II. yargıya ulaşılabilir.
- III. Öncülün İncelenmesi: Unvanın Abbasi halifesi tarafından verilmesi ve camilerde okunan hutbelerde “Muhammed bin Togaç’ın adının Abbasi halifesinin adıyla birlikte anılması”, İslam-Türk devlet geleneğinde halifenin yüksek otoritesinin tanındığını ve ona bağlı olunduğunu gösterir. Bu nedenle III. yargıya ulaşılabilir.
Sonuç ve Doğrulama:
Verilen metindeki tüm ifadeler sırasıyla teokratik yapıyı, Türk-İslam kültür sentezini ve Abbasi halifesine olan siyasi/dini bağlılığı açıkça doğrulamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mısır’da kurulan ilk Türk-İslam devletleri olan Tolunoğulları ile İhşidiler (Akşitler) arasındaki benzerlik ve farkları da incelemek ister misin?
