re ile
Dộru
sek-
ac
AB ve Cilçelen tie bu tiçeler arasindaki kara yollars aşağıdaki şekilde gösterilmiştli.
C…140 km
B.160 km
A) 55
Buna göre B ilçesinin D noktasındaki kavşağa olan kara yolu uzaklığı kaç km’dir?
larda verilniştir.
B) 65
C) 85
C..170 km
A.160 km
D) 95
A, B ve C İlçeleri Arasındaki Yollar ve D Kavşağına Olan Uzaklık
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bir kavşakta birleşen yollarda iki ilçe arasındaki toplam mesafe, ilçelerin kavşağa olan mesafelerinin toplamına eşittir.
- A ilçesinin D kavşağına uzaklığı = a
- B ilçesinin D kavşağına uzaklığı = b
- C ilçesinin D kavşağına uzaklığı = c
Buna göre:
- A ile C arası uzaklık: a + c
- A ile B arası uzaklık: a + b
- B ile C arası uzaklık: b + c
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tabelalardaki Verileri Denklem Haline Getirme
- A noktasındaki tabelaya göre:
- A ile C arası: a + c = 140\text{ km}
- A ile B arası: a + b = 160\text{ km}
- B noktasındaki tabelaya göre:
- B ile C arası: b + c = 170\text{ km}
- B ile A arası: a + b = 160\text{ km}
Adım 2 — Tüm Denklemleri Taraf Tarafa Toplama
Elde edilen üç ana denklemi taraf tarafa toplayalım:
Her iki tarafı 2’ye bölerek üç ilçenin kavşağa olan uzaklıkları toplamını bulalım:
Adım 3 — B İlçesinin D Kavşağına Olan Uzaklığını (b) Hesaplama
a + c = 140\text{ km} olduğunu bildiğimize göre, bu değeri toplam denkleminde yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 95 km
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Birinci Dereceden Çok Bilinmeyenli Denklem Sistemleri
- Tanım: Birden fazla bilinmeyenin bulunduğu ve bilinmeyenlerin üslerinin 1 olduğu denklem topluluklarıdır.
- Bu problemde: Üç farklı yol uzunluğunu a, b ve c değişkenleriyle temsil edip taraf tarafa toplama yöntemiyle her bir parçanın uzunluğunu hesapladık.
SIK YAPILAN HATALAR:
A İlçesinin Uzaklığını İşaretlemek
- Yanlış: a = 235 - 170 = 65\text{ km} değerini bulup doğrudan 65’i (B şıkkını) işaretlemek.
- Doğru: Soruda B ilçesinin kavşağa uzaklığı (b) sorulduğu için a + c = 140\text{ km} bağıntısını kullanarak b = 95\text{ km} sonucuna ulaşılmalıdır.
- Neden yanlış: Denklem çözerken hangi değişkene (a, b, c) ulaşıldığına dikkat edilmezse farklı bir noktanın kavşağa mesafesi işaretlenebilir.
Benzer bir doğrusal denklem sistemi sorusuyla konuyu pekiştirmek ister misin?
Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla
B İlçesinin D Kavşağına Olan Uzaklığının Adım Adım Açıklaması
KULLANILAN KURAL / MANTIK:
Tüm yollar ortadaki D kavşağında birleştiği için iki ilçe arasındaki yol, bu ilçelerin D kavşağına olan mesafelerinin toplamıdır.
- A ilçesinden D kavşağına olan yol = a
- B ilçesinden D kavşağına olan yol = b
- C ilçesinden D kavşağına olan yol = c
Buna göre ilçeler arası mesafeler:
- A ile C arası yol = a + c
- A ile B arası yol = a + b
- B ile C arası yol = b + c
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tabeladaki Bilgileri Not Etme
- A ilçesindeki tabelaya baktığımızda:
- C’ye gitmek için 140\text{ km} yazıyor \rightarrow a + c = 140\text{ km}
- B’ye gitmek için 160\text{ km} yazıyor \rightarrow a + b = 160\text{ km}
- B ilçesindeki tabelaya baktığımızda:
- C’ye gitmek için 170\text{ km} yazıyor \rightarrow b + c = 170\text{ km}
Adım 2 — Bütün Yolları Toplayarak Ortak Toplamı Bulma
Elimizdeki üç farklı mesafeyi alt alta toplayalım:
- a + c = 140
- a + b = 160
- b + c = 170
Hepsini topladığımızda her yol parçasından ikişer tane (2 tane a, 2 tane b, 2 tane c) elde ederiz:
Her iki tarafı 2’ye bölerek üç ilçenin kavşağa olan mesafelerinin toplamını buluruz:
Adım 3 — B İlçesinin Kavşağa Olan Uzaklığını (b) Bulma
Bizden B ilçesinin kavşağa olan uzaklığı, yani b isteniyor.
- 1. adımda A ile C’nin kavşağa olan yolları toplamını (a + c) zaten 140\text{ km} olarak bulmuştuk.
- Bu 140\text{ km}'yi toplam denkleminde yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 95 km
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Parça-Bütün İlişkisi ile Denklem Kurma
- Tanım: Birbirine bağlı uzunlukları harflerle (a, b, c) isimlendirip verilen toplamlar üzerinden bilinmeyeni bulma yöntemidir.
- Bu problemde: İkişerli toplamları birleştirerek üçünün toplamını (a + b + c = 235) bulduk ve içinden a + c = 140’ı çıkararak doğrudan b’ye ulaştık.
SIK YAPILAN HATALAR:
Tabeladaki Değerleri Doğrudan Birbirinden Çıkarmak
- Yanlış: 170 - 160 = 10 veya 160 - 140 = 20 gibi rastgele farklar alarak sonuca gitmeye çalışmak.
- Doğru: Tabeladaki her sayı iki farklı yol parçasının toplamı olduğu için önce ortak toplamı (a + b + c) bulup ardından çıkarma yapılmalıdır.
- Neden yanlış: Yollar bağımsız değil, D kavşağında birbirine bağlıdır.
Aynı mantıkla A veya C ilçesinin kavşağa olan uzaklığını da birlikte hesaplamamızı ister misin?
B İlçesinin D Kavşağına Olan Uzaklığının Hesaplanması
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bütün yollar D noktasındaki ortak kavşakta birleştiği için, iki ilçe arasındaki toplam kara yolu mesafesi bu ilçelerin kavşağa olan mesafelerinin toplamına eşittir.
- A ilçesinin kavşağa uzaklığı = a
- B ilçesinin kavşağa uzaklığı = b
- C ilçesinin kavşağa uzaklığı = c
Buna göre ilçeler arası yol formülleri:
- A ile C arası yol: a + c
- A ile B arası yol: a + b
- B ile C arası yol: b + c
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tabelalardaki Mesafeleri Denklem Olarak Yazma
- A noktasında bulunan tabelaya göre:
- C ilçesine olan uzaklık: a + c = 140\text{ km}
- B ilçesine olan uzaklık: a + b = 160\text{ km}
- B noktasında bulunan tabelaya göre:
- C ilçesine olan uzaklık: b + c = 170\text{ km}
Adım 2 — Denklemleri Taraf Tarafa Toplama
Elde edilen üç denklemi alt alta toplayalım:
Eşitliğin her iki tarafını 2’ye bölerek üç ilçenin kavşağa olan uzaklıkları toplamını bulalım:
Adım 3 — B İlçesinin Kavşağa Olan Uzaklığını (b) Bulma
Soruda bizden istenen B ilçesinin D kavşağına olan mesafesi (b)'dir.
-
- Adımda a + c = 140\text{ km} olarak belirlenmişti.
- Bu değeri toplam denkleminde yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 95 km
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Taraf Tarafa Toplama
- Tanım: Birden fazla bilinmeyeni olan denklemlerde, denklemler taraf tarafa toplanarak katsayılar eşitlenir ve bilinmeyen sayısı teke indirgenir.
- Bu problemde: İkişerli mesafeleri toplayarak 2(a + b + c) = 470\text{ km} eşitliğine ulaştık ve tek işlemle a + b + c = 235\text{ km} toplamını elde ettik.
SIK YAPILAN HATALAR:
Farklı Bir İlçenin Mesafesini İşaretlemek
- Yanlış: a = 235 - 170 = 65\text{ km} değerini bulup A ilçesinin mesafesi olan B) 65 şıkkını işaretlemek.
- Doğru: Sorunun bizden B ilçesinin mesafesini (b) istediğine dikkat edip a + c = 140\text{ km} değerini toplamdan çıkarmak.
- Neden yanlış: Denklem çözerken hangi harfin hangi ilçeyi temsil ettiği net takip edilmezse şıklarda bulunan diğer ilçe mesafeleriyle karıştırılabilir.
Bu çözüm yöntemini pekiştirmek için A veya C ilçesinin kavşağa uzaklığını bulma adımlarını da incelemek ister misin?
Benzer örnek sorular yaz
Örnek Soru 1: Üç Şehrin Ortak Kavşağa Uzaklığı Problemi
Soru: K, L ve M şehirleri bir O kavşağında birleşen yollarla birbirine bağlıdır.
- K ile M şehirleri arasındaki toplam yol: 120\text{ km}
- K ile L şehirleri arasındaki toplam yol: 150\text{ km}
- L ile M şehirleri arasındaki toplam yol: 130\text{ km}
Buna göre M şehrinin O kavşağına olan kara yolu uzaklığı kaç \text{km}'dir?
KULLANILAN FORMÜL:
- K şehrinin kavşağa uzaklığı = k
- L şehrinin kavşağa uzaklığı = l
- M şehrinin kavşağa uzaklığı = m
İki şehir arasındaki mesafe, şehirlerin kavşağa olan mesafelerinin toplamıdır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemleri Taraf Tarafa Toplama
Verilen üç denklemi alt alta toplayalım:
Adım 2 — Üç Şehrin Kavşağa Olan Toplam Uzaklığını Bulma
Eşitliğin her iki tarafını 2’ye bölelim:
Adım 3 — M Şehrinin Uzaklığını (m) Hesaplama
K ile L arasındaki mesafenin k + l = 150\text{ km} olduğunu biliyoruz. Bu değeri toplam denklemde yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 50 km
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Taraf Tarafa Toplama Yöntemi
- Tanım: İkişerli toplamların verildiği sistemlerde tüm eşitlikler toplanarak ortak bir kat (2k+2l+2m) elde edilir ve sadeleştirilir.
- Bu problemde: Üç mesafenin toplamını 200\text{ km} bularak içinden k+l’yi çıkardık ve doğrudan m’ye ulaştık.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Denklemi Çıkarmak
- Yanlış: m değerini bulmak için toplamdan k+m=120’yi çıkarıp l=80\text{ km} bulmak ve bunu cevap sanmak.
- Doğru: Hangi harfin istendiğine dikkat edilmeli; m için k+l toplamı çıkarılmalıdır.
- Neden yanlış: Çıkarılan denklemde yer almayan değişkenin değeri bulunur.
Örnek Soru 2: Köyler Arası Kavşak Problemi
Soru: X, Y ve Z köyleri T noktasındaki bir kavşağa bağlıdır.
- X ile Y köyleri arası uzaklık: 80\text{ km}
- Y ile Z köyleri arası uzaklık: 90\text{ km}
- X ile Z köyleri arası uzaklık: 110\text{ km}
Buna göre X köyünün T kavşağına olan uzaklığı kaç \text{km}'dir?
KULLANILAN FORMÜL:
- X köyünün kavşağa uzaklığı = x
- Y köyünün kavşağa uzaklığı = y
- Z köyünün kavşağa uzaklığı = z
İki köy arasındaki uzaklıklar:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemleri Taraf Tarafa Toplama
Üç eşitliği toplayalım:
Adım 2 — Üç Köyün Kavşağa Olan Toplam Uzaklığını Bulma
Her iki tarafı 2’ye bölelim:
Adım 3 — X Köyünün Uzaklığını (x) Hesaplama
Bizden x istendiği için, içinde x bulunmayan y + z = 90\text{ km} eşitliğini toplam denkleminde yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 50 km
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bilinmeyeni Yalnız Bırakma
- Tanım: Üçlü toplamdan (x+y+z), bulunmak istenen değişken haricindeki iki değişkenin toplamını çıkarma işlemidir.
- Bu problemde: x’i bulmak için y+z=90\text{ km} değeri toplamdan çıkarılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
İkişerli Toplamları 2’ye Bölmeyi Unutmak
- Yanlış: 2x+2y+2z = 280 bulduktan sonra 280 - 90 = 190\text{ km} şeklinde işlem yapmak.
- Doğru: Önce denklemi 2’ye bölüp x+y+z=140 bulmalı, ardından çıkarma yapılmalıdır.
- Neden yanlış: 280, yolların toplamının 2 katıdır; doğrudan işlem yapmak sonucu iki katından fazla çıkarır.
Bu soruların çözüm mantığı tam oturdu mu, yoksa senin çözmen için cevabı gizli bir alıştırma sorusu yazmamı ister misin?
