ab iki basamaklı bir doğal sayıdır.
Aşağıdaki çarpma işleminde her nokta bir rakamı temsil etmektedir.
\begin{array}{c@{quadc@{quadc} & ab
\times & 45
hline & bullet bullet bullet
+ & 136
hline & bullet bullet bullet bullet \end{array}
Buna göre, çarpma işleminin sonucunun rakamları toplamı kaçtır?
A) 12
B) 11
C) 10
D) 9
E) 8
Basamak Kavramı ve Doğal Sayılarda Çarpma İşlemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çok basamaklı sayılarla yapılan standart çarpma işleminde, ikinci çarpanın onlar basamağındaki rakam ile birinci çarpan çarpıldığında elde edilen ara sonuç (kısmi çarpım), basamak değeri gereği bir basamak sola kaydırılarak yazılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — İki Basamaklı ab Sayısının Bulunması
Verilen çarpma işleminde onlar basamağındaki 4 rakamı ile iki basamaklı ab sayısı çarpıldığında bir basamak sola kaydırılan ikinci satırdaki 136 sayısı elde edilir.
4 \cdot ab = 136 \implies ab = \frac{136}{4} = 34
Adım 2 — Çarpma İşleminin Sonucunun Hesaplanması
ab = 34 olduğuna göre, 34 ile 45 sayılarının çarpımı bulunur:
34 \times 45 = 1530
(İşlemin sağlaması: Birinci satır 34 \times 5 = 170, ikinci satır 34 \times 4 = 136; toplanırsa 170 + 1360 = 1530 olur ve 4 basamaklı sonucu doğrular.)
Adım 3 — Sonucun Rakamları Toplamı
Elde edilen 1530 sayısının rakamları toplanır:
1 + 5 + 3 + 0 = 9
CEVAP: D) 9 (Çarpım sonucu 1530, rakamları toplamı 9)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Çarpma işleminde kaydırılan her satır, o satırdaki basamağın katını verir. Noktalı kısımlara takılmadan, doğrudan verilen net sayısal satırdan (136) bilinmeyen çarpana (ab) gitmek en hızlı ve hatasız yoldur.