aaaaaaaaabbbanja
SORU: Bilyelerin yere düşme süreleri ve üzerlerine etki eden kütle çekim kuvvetlerinin büyüklüğü farklı mıdır yoksa aynı mıdır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Serbest düşme hareketi: Cisimler sadece yerçekimi etkisiyle serbest bırakıldığında, hava direnci yoksa kütleleri ne olursa olsun aynı zamanda yere varırlar.
- Kütle çekim kuvveti (Ağırlık): F = m \times g formülüyle hesaplanır, yani kütle arttıkça kuvvet büyür.
- Yerçekimi ivmesi: Dünya için yaklaşık 9.8 \, m/s^2, Ay için yaklaşık 1.62 \, m/s^2.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yere Düşme Süresi İncelemesi
- Dünya ve Ay’da serbest bırakılan bilyeler, hava direnci yoksa kütlelerinden bağımsız olarak aynı yükseklikten aynı sürede düşerler.
- Ancak Dünya ve Ay’da yerçekimi ivmesi farklıdır, bu yüzden düşme süreleri farklıdır.
Adım 2 — Kütle Çekim Kuvveti Büyüklüğü İncelemesi
- Bilyeye etki eden kütle çekim kuvveti (ağırlık), kütle ile yerçekimi ivmesinin çarpımıdır.
- Ay’ın yerçekimi ivmesi Dünyanınkinden daha azdır; bu nedenle aynı kütleye sahip bilyenin Ay’daki kütle çekim kuvveti Dünyakinden farklıdır.
Adım 3 — Soruda Verilen Seçeneklerin Karşılaştırılması
| Bilyelerin Yere Düşme Süresi | Bilyelere Etki Eden Kütle Çekim Kuvvetinin Büyüklüğü | |
|---|---|---|
| A şıkkı | Farklı | Farklı |
| B şıkkı | Aynı | Farklı |
| C şıkkı | Farklı | Aynı |
| D şıkkı | Aynı | Aynı |
- Düşme süreleri Dünya ve Ay’da farklıdır.
- Kütle çekim kuvveti büyüklükleri de farklıdır.
Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı (Farklı — Farklı)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
CEVAP: Bilyelerin yere düşme süreleri farklıdır (Ay’da daha uzundur) ve bilyelere etki eden kütle çekim kuvvetlerinin büyüklükleri farklıdır (Ay’da daha küçüktür).
AÇIKLAMA: Serbest düşme zamanı t ve ağırlık (kütle çekim kuvveti) F için temel ilişkiler:
- t = \sqrt{\dfrac{2h}{g}} → aynı yükseklik h için g küçüldüğünde t artar. Dünya’da g Ay’daki g’den büyüktür, bu yüzden Dünya’da düşme süresi daha kısadır.
- F = m,g → aynı kütle m için g küçükse kuvvet daha küçüktür. Ay’da g daha küçük olduğundan kuvvet (ağırlık) Ay’da küçüktür.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Serbest düşme
- Tanım: Hava direnci ihmal edildiğinde sadece yerçekimi etkisiyle hareket.
- Bu problemde: İki gezegende aynı yükseklikten bırakılan cisimlerin düşme süresini belirler.
- Kütle çekim kuvveti (ağırlık)
- Tanım: Bir cismin kütlesine uygulanan yerçekimi kuvveti F=m\,g.
- Bu problemde: Aynı kütle için Dünya’daki g Ay’dakinden büyük olduğu için ağırlık Dünya’da daha fazladır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
