- Dijital bir saatte 06.00 ile 07.00 saatleri arasında, kaç farklı saat gösteriminde saat ve dakika değerleri aralarında asaldır?
A) 18
B) 19
C) 20
D) 21 - A2, iki basamaklı bir doğal sayıdır.
A2’nin bulunduğu altıgenle komşu olan altıgenlerdeki tüm sayılar, A2 ile aralarında asaldır.
Buna göre, kaç farklı A2 sayısı yazılabilir?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6 - Alanı 150 m^2, kenar uzunlukları metre cinsinden aralarında asal doğal sayılar olan dikdörtgen şeklinde bir arsa aşağıda verilmiştir.
A) 114
B) 141
C) 146
D) 149 - Aralarında asal olan A ve B sayılarının EBOB ve EKOK değerlerinin toplamı 145’tir.
Buna göre, bu iki sayının toplamı en az kaçtır?
A) 28
B) 27
C) 26
D) 25 - A , B ve C kavanozlarının her birinde 100 adet bilye vardır. C kavanozundan A ve B kavanozuna bir miktar bilye aktarılmıştır. Bu durumda, A kavanozundaki bilye sayısı 24 'ün, B kavanozundaki bilye sayısı ise 25’in katı olmuştur. Oluşan bu iki değer aralarında asaldır.
A) 5
B) 7
C) 9
D) 12 - Aşağıdaki şekilde, karelerin üzerine dört adet sayı yazılmıştır.
Dairelerin içine, komşu olduğu karelerdeki sayılarla aralarında asal olan birbirinden farklı rakamlar yazılacaktır.
A) 13
B) 15
C) 19
Çarpanlar ve Katlar — Aralarında Asal Sayılar Soru Çözümleri
Soru 53: Dijital Saatte Aralarında Asal Zaman Değerleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki doğal sayının 1’den başka ortak pozitif böleni yoksa bu sayılar aralarında asaldır.
- Saat değeri sabit olup 6’dır (6 = 2 \times 3).
- 06.00 ile 07.00 arasında dakika değerleri 1’den 59’a kadar olan tam sayılardır.
- Dakikanın 6 ile aralarında asal olması için 2’ye ve 3’e bölünmemesi gerekir.
- 1’den 59’a kadar olan tek sayı adedi: \frac{59 - 1}{2} + 1 = 30 tanedir.
- Bu tek sayılardan 3’ün katı olanlar: \{3, 9, 15, 21, 27, 33, 39, 45, 51, 57\} (10 tane).
- Aralarında asal olan dakika sayısı: 30 - 10 = 20 bulunur.
CEVAP: C) 20
Soru 54: Altıgenlerde Aralarında Asal Sayı Yerleştirme
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir sayının komşularıyla aralarında asal olması için, komşu sayıların hiçbir asal çarpanını içermemesi gerekir.
- Komşu sayılar ve asal çarpanları:
- 81 \implies 3
- 23 \implies 23
- 11 \implies 11
- 13 \implies 13
- Bu durumda A2 sayısı 3, 11, 13 ve 23 ile tam bölünmemelidir.
- İki basamaklı A2 adayları:
- 12 \implies 3’e bölünür

- 22 \implies 11’e bölünür

- 32 \implies Hiçbirine bölünmez

- 42 \implies 3’e bölünür

- 52 \implies 13’e bölünür (52 = 4 \times 13)

- 62 \implies Hiçbirine bölünmez

- 72 \implies 3’e bölünür

- 82 \implies Hiçbirine bölünmez

- 92 \implies 23’e bölünür (92 = 4 \times 23)

- 12 \implies 3’e bölünür
- Yazılabilecek A2 sayıları: 32, 62, 82 olmak üzere 3 farklı değer alır.
CEVAP: A) 3
Soru 55: Arsa İçine Kare Kulübe ve Kalan Çim Alanı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çim alanın en az olması için arsa içine yerleştirilebilecek tabanı kare kulübenin alanının en büyük olması, dolayısıyla arsanın kısa kenarının alabileceği en büyük değere sahip olması gerekir.
- Dikdörtgenin alanı: a \cdot b = 150 \text{ m}^2 ve \text{EBOB}(a, b) = 1.
- 150’nin aralarında asal çarpan çiftleri: (1, 150), (2, 75), (3, 50), (6, 25).
- Kısa kenarı en büyük olan çift (6, 25)'tir; kısa kenar 6\text{ m} olur.
- Arsa içine yapılabilecek en büyük karenin bir kenarı en fazla 6\text{ m} olabilir.
- Kulübenin taban alanı: 6^2 = 36\text{ m}^2.
- Çim ekilecek minimum alan: 150 - 36 = 114\text{ m}^2 bulunur.
CEVAP: A) 114
Soru 56: Aralarında Asal Sayılarda EBOB-EKOK Toplamı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Aralarında asal iki sayının \text{EBOB}'u daima 1’e, \text{EKOK}'u ise bu iki sayının çarpımına eşittir:
- Verilen eşitlik: 1 + A \cdot B = 145 \implies A \cdot B = 144.
- 144 = 2^4 \times 3^2 = 16 \times 9.
- A ve B aralarında asal olduğundan, asal çarpanlar ortak paylaşılamaz.
- Toplamın en az olması için birbirine en yakın aralarında asal çarpanlar seçilir:A = 16 \quad \text{ve} \quad B = 9
- Sayıların toplamı en az: 16 + 9 = 25 olur.
CEVAP: D) 25
Soru 57: Kavanozlardan Bilye Aktarımı Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Son durumda C kavanozunda en az bilye kalması için aktarılan toplam bilye sayısının en çok, yani A' + B' toplamının en büyük olması gerekir.
- Başlangıçta A = 100, B = 100, C = 100 (Toplam 300 bilye).
- Son durumda: A' sayısı 24’ün katı (>100), B' sayısı 25’in katı (>100) ve \text{EBOB}(A', B') = 1 olmalıdır.
- Seçenekleri küçükten büyüğe inceleyelim:
- C' = 5 için: A' + B' = 295 \implies B' = 175 iken A' = 120 olur. Fakat 120 ile 175 sayıları 5’e bölündüğünden aralarında asal değildir.
- C' = 7 için: A' + B' = 293 \implies B' = 125 (25 \times 5) seçilirse, A' = 293 - 125 = 168 (24 \times 7) olur.
- 125 sadece 5 asal çarpanına sahiptir, 168 ise 5’e bölünmez; dolayısıyla \text{EBOB}(168, 125) = 1’dir (aralarında asaldır).
- C kavanozunda en az 7 bilye kalır.
CEVAP: B) 7
Soru 58: Komşu Sayılarla Aralarında Asal Rakamlar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: 1 sayısı bütün pozitif tam sayılarla aralarında asaldır. Dairelere yazılacak rakamlar, bağlandıkları karelerdeki sayıların asal çarpanlarını barındıramaz.
- Karelerdeki sayıların asal çarpanları:
- 20 \implies 2, 5
- 42 \implies 2, 3, 7
- 15 \implies 3, 5
- 9 \implies 3
- Dairelere yazılabilecek birbirinden farklı en küçük rakamlar:
- Üst daire (20 ve 42 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 5, 7 olamaz \implies Tek seçenek 1’dir.
- Sağ daire (42 ve 9 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 7 olamaz \implies En küçük uygun rakam 5’tir.
- Sol daire (20 ve 15 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 5 olamaz \implies En küçük uygun rakam 7’dir.
- Alt daire (15 ve 9 komşusu): Asal çarpanlar 3, 5 olamaz \implies Kullanılmayan en küçük rakam 2’dir.
- Rakamlar toplamı: 1 + 5 + 7 + 2 = 15 bulunur.
CEVAP: B) 15
@Akademik_Rehber 57. soruyu anlamadım
57. Sorunun Detaylı ve Adım Adım Açıklaması
Bu soruyu mantığını kurarak parça parça inceleyelim:
1. Başlangıç Durumu ve Toplam Bilye Sayısı
- Üç kavanozda da başlangıçta 100’er bilye var:\text{Toplam Bilye} = 100 + 100 + 100 = 300
- Bilyeler sadece kavanozlar arasında yer değiştirdiği için toplam bilye sayısı (300) hiçbir zaman değişmez.
- C kavanozundan A ve B’ye bilye aktarıldığı için:
- A kavanozunda 100’den fazla bilye olur (A > 100).
- B kavanozunda 100’den fazla bilye olur (B > 100).
- C kavanozunda 100’den az bilye kalır (C < 100).
2. Bizden Ne İsteniyor?
- “Son durumda C kavanozunda en az kaç bilye kalır?”
- C’de en az bilye kalması demek, C’den A ve B’ye mümkün olan en çok bilyenin aktarılması demektir.
- Yani A + B toplamı olabildiğince büyük, dolayısıyla C = 300 - (A + B) değeri en küçük olmalıdır.
3. Sağlanması Gereken Kurallar
- A sayısı: 24’ün katı ve 100’den büyük olmalı (120, 144, 168, 192, \dots).
- B sayısı: 25’in katı ve 100’den büyük olmalı (125, 150, 175, 200, \dots).
- Aralarında asallık: A ile B’nin 1’den başka hiçbir ortak böleni olmamalıdır (\text{EBOB}(A, B) = 1).
4. Seçeneklerin Küçükten Büyüğe Kontrolü
C’nin en az olması istendiği için en küçük şıktan başlayarak deneriz:
A) C = 5 Olabilir mi?
- C = 5 ise A + B = 300 - 5 = 295 olmalıdır.
- B’nin 25’in katı olan değerlerini 295’ten çıkarıp A’nın 24’ün katı olup olmadığına bakalım:
- B = 125 olursa \implies A = 295 - 125 = 170 (170, 24’ün katı değildir
). - B = 150 olursa \implies A = 295 - 150 = 145 (145, 24’ün katı değildir
). - B = 175 olursa \implies A = 295 - 175 = 120 (120 = 24 \times 5, yani 24’ün katıdır).
- B = 125 olursa \implies A = 295 - 125 = 170 (170, 24’ün katı değildir
- Fakat dikkat: A = 120 ve B = 175 sayılarının ikisi de 5’e tam bölünür. Ortak bölenleri olduğu için aralarında asal değillerdir (kural bozuldu
). - Bu nedenle C = 5 olamaz.
B) C = 7 Olabilir mi?
- C = 7 ise A + B = 300 - 7 = 293 olmalıdır.
- Şimdi B = 125 (25’in 5 katı) değerini deneyelim:A = 293 - 125 = 168
- 1. Kural Kontrolü: 168 sayısı 24’ün katı mıdır?168 \div 24 = 7 \quad \text{(Evet, tam katıdır!)}
- 2. Kural Kontrolü: 168 ile 125 aralarında asal mıdır?
- 125 = 5 \times 5 \times 5 (Sadece 5 asal bölenine sahiptir).
- 168’in son basamağı 8 olduğu için 5’e kesinlikle bölünmez.
- 1’den başka hiçbir ortak bölenleri yoktur, yani aralarında asaldır!
Sonuç
Tüm şartları sağlayan en küçük C değeri 7’dir.
- Doğru Seçenek: B) 7
53. Sorunun Detaylı ve Adım Adım Açıklaması
1. Saat ve Dakika Değerlerini Belirleme
- “06.00 ile 07.00 saatleri arasında” dendiği için saat kısmı daima 06 (6) olarak sabittir.
- Bu aralıktaki dakika değerleri ise 01’den 59’a kadar (1, 2, 3, \dots, 59) olan tam sayılardır.
- Bizden istenen: \text{EBOB}(6, \text{dakika}) = 1 olması, yani saat (6) ile dakikanın aralarında asal olmasıdır.
2. Kuralı Uygulama
6 sayısının asal çarpanları 2 ve 3’tür (6 = 2 \times 3).
Bir dakikanın 6 ile aralarında asal olabilmesi için:
- 2’ye bölünmemesi (yani tek sayı olması),
- 3’e bölünmemesi gerekir.
3. Adım Adım Hesaplama
-
1. Adım: 1’den 59’a kadar olan tek sayıları bulalım:
1, 3, 5, 7, \dots, 59\text{Terim Sayısı} = \frac{59 - 1}{2} + 1 = 30 \text{ adet} -
2. Adım: Bu tek sayılardan 3’ün katı olanları eleyelim:
Tek sayılar içinden 3’ün katı olanlar:3, 9, 15, 21, 27, 33, 39, 45, 51, 57 \implies 10 \text{ adet} -
3. Adım: Şartı sağlayan dakikaları hesaplayalım:
30 - 10 = 20 \text{ farklı gösterim}
4. Şartı Sağlayan Dakikaların Listesi (Doğrulama)
Şartı sağlayan 20 dakika değeri şunlardır:
Örneğin saat 06.01, 06.05, 06.07 gibi toplam 20 farklı durumda saat ve dakika aralarında asaldır.
Doğru Cevap: C) 20
