A2'nin bulunduğu altıgenle komşu olan altıgenlerdeki tüm sayılar, A2 ile aralarında asaldır

  1. Dijital bir saatte 06.00 ile 07.00 saatleri arasında, kaç farklı saat gösteriminde saat ve dakika değerleri aralarında asaldır?
    A) 18
    B) 19
    C) 20
    D) 21
  2. A2, iki basamaklı bir doğal sayıdır.
    A2’nin bulunduğu altıgenle komşu olan altıgenlerdeki tüm sayılar, A2 ile aralarında asaldır.
    Buna göre, kaç farklı A2 sayısı yazılabilir?
    A) 3
    B) 4
    C) 5
    D) 6
  3. Alanı 150 m^2, kenar uzunlukları metre cinsinden aralarında asal doğal sayılar olan dikdörtgen şeklinde bir arsa aşağıda verilmiştir.
    A) 114
    B) 141
    C) 146
    D) 149
  4. Aralarında asal olan A ve B sayılarının EBOB ve EKOK değerlerinin toplamı 145’tir.
    Buna göre, bu iki sayının toplamı en az kaçtır?
    A) 28
    B) 27
    C) 26
    D) 25
  5. A , B ve C kavanozlarının her birinde 100 adet bilye vardır. C kavanozundan A ve B kavanozuna bir miktar bilye aktarılmıştır. Bu durumda, A kavanozundaki bilye sayısı 24 'ün, B kavanozundaki bilye sayısı ise 25’in katı olmuştur. Oluşan bu iki değer aralarında asaldır.
    A) 5
    B) 7
    C) 9
    D) 12
  6. Aşağıdaki şekilde, karelerin üzerine dört adet sayı yazılmıştır.
    Dairelerin içine, komşu olduğu karelerdeki sayılarla aralarında asal olan birbirinden farklı rakamlar yazılacaktır.
    A) 13
    B) 15
    C) 19

Çarpanlar ve Katlar — Aralarında Asal Sayılar Soru Çözümleri


Soru 53: Dijital Saatte Aralarında Asal Zaman Değerleri

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki doğal sayının 1’den başka ortak pozitif böleni yoksa bu sayılar aralarında asaldır.

  • Saat değeri sabit olup 6’dır (6 = 2 \times 3).
  • 06.00 ile 07.00 arasında dakika değerleri 1’den 59’a kadar olan tam sayılardır.
  • Dakikanın 6 ile aralarında asal olması için 2’ye ve 3’e bölünmemesi gerekir.
  • 1’den 59’a kadar olan tek sayı adedi: \frac{59 - 1}{2} + 1 = 30 tanedir.
  • Bu tek sayılardan 3’ün katı olanlar: \{3, 9, 15, 21, 27, 33, 39, 45, 51, 57\} (10 tane).
  • Aralarında asal olan dakika sayısı: 30 - 10 = 20 bulunur.

:white_check_mark: CEVAP: C) 20


Soru 54: Altıgenlerde Aralarında Asal Sayı Yerleştirme

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir sayının komşularıyla aralarında asal olması için, komşu sayıların hiçbir asal çarpanını içermemesi gerekir.

  • Komşu sayılar ve asal çarpanları:
    • 81 \implies 3
    • 23 \implies 23
    • 11 \implies 11
    • 13 \implies 13
  • Bu durumda A2 sayısı 3, 11, 13 ve 23 ile tam bölünmemelidir.
  • İki basamaklı A2 adayları:
    • 12 \implies 3’e bölünür :cross_mark:
    • 22 \implies 11’e bölünür :cross_mark:
    • 32 \implies Hiçbirine bölünmez :white_check_mark:
    • 42 \implies 3’e bölünür :cross_mark:
    • 52 \implies 13’e bölünür (52 = 4 \times 13) :cross_mark:
    • 62 \implies Hiçbirine bölünmez :white_check_mark:
    • 72 \implies 3’e bölünür :cross_mark:
    • 82 \implies Hiçbirine bölünmez :white_check_mark:
    • 92 \implies 23’e bölünür (92 = 4 \times 23) :cross_mark:
  • Yazılabilecek A2 sayıları: 32, 62, 82 olmak üzere 3 farklı değer alır.

:white_check_mark: CEVAP: A) 3


Soru 55: Arsa İçine Kare Kulübe ve Kalan Çim Alanı

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çim alanın en az olması için arsa içine yerleştirilebilecek tabanı kare kulübenin alanının en büyük olması, dolayısıyla arsanın kısa kenarının alabileceği en büyük değere sahip olması gerekir.

  • Dikdörtgenin alanı: a \cdot b = 150 \text{ m}^2 ve \text{EBOB}(a, b) = 1.
  • 150’nin aralarında asal çarpan çiftleri: (1, 150), (2, 75), (3, 50), (6, 25).
  • Kısa kenarı en büyük olan çift (6, 25)'tir; kısa kenar 6\text{ m} olur.
  • Arsa içine yapılabilecek en büyük karenin bir kenarı en fazla 6\text{ m} olabilir.
  • Kulübenin taban alanı: 6^2 = 36\text{ m}^2.
  • Çim ekilecek minimum alan: 150 - 36 = 114\text{ m}^2 bulunur.

:white_check_mark: CEVAP: A) 114


Soru 56: Aralarında Asal Sayılarda EBOB-EKOK Toplamı

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Aralarında asal iki sayının \text{EBOB}'u daima 1’e, \text{EKOK}'u ise bu iki sayının çarpımına eşittir:

\text{EBOB}(A, B) = 1 \quad \text{ve} \quad \text{EKOK}(A, B) = A \cdot B
  • Verilen eşitlik: 1 + A \cdot B = 145 \implies A \cdot B = 144.
  • 144 = 2^4 \times 3^2 = 16 \times 9.
  • A ve B aralarında asal olduğundan, asal çarpanlar ortak paylaşılamaz.
  • Toplamın en az olması için birbirine en yakın aralarında asal çarpanlar seçilir:
    A = 16 \quad \text{ve} \quad B = 9
  • Sayıların toplamı en az: 16 + 9 = 25 olur.

:white_check_mark: CEVAP: D) 25


Soru 57: Kavanozlardan Bilye Aktarımı Problemi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Son durumda C kavanozunda en az bilye kalması için aktarılan toplam bilye sayısının en çok, yani A' + B' toplamının en büyük olması gerekir.

  • Başlangıçta A = 100, B = 100, C = 100 (Toplam 300 bilye).
  • Son durumda: A' sayısı 24’ün katı (>100), B' sayısı 25’in katı (>100) ve \text{EBOB}(A', B') = 1 olmalıdır.
  • Seçenekleri küçükten büyüğe inceleyelim:
    • C' = 5 için: A' + B' = 295 \implies B' = 175 iken A' = 120 olur. Fakat 120 ile 175 sayıları 5’e bölündüğünden aralarında asal değildir.
    • C' = 7 için: A' + B' = 293 \implies B' = 125 (25 \times 5) seçilirse, A' = 293 - 125 = 168 (24 \times 7) olur.
    • 125 sadece 5 asal çarpanına sahiptir, 168 ise 5’e bölünmez; dolayısıyla \text{EBOB}(168, 125) = 1’dir (aralarında asaldır).
  • C kavanozunda en az 7 bilye kalır.

:white_check_mark: CEVAP: B) 7


Soru 58: Komşu Sayılarla Aralarında Asal Rakamlar

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: 1 sayısı bütün pozitif tam sayılarla aralarında asaldır. Dairelere yazılacak rakamlar, bağlandıkları karelerdeki sayıların asal çarpanlarını barındıramaz.

  • Karelerdeki sayıların asal çarpanları:
    • 20 \implies 2, 5
    • 42 \implies 2, 3, 7
    • 15 \implies 3, 5
    • 9 \implies 3
  • Dairelere yazılabilecek birbirinden farklı en küçük rakamlar:
    • Üst daire (20 ve 42 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 5, 7 olamaz \implies Tek seçenek 1’dir.
    • Sağ daire (42 ve 9 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 7 olamaz \implies En küçük uygun rakam 5’tir.
    • Sol daire (20 ve 15 komşusu): Asal çarpanlar 2, 3, 5 olamaz \implies En küçük uygun rakam 7’dir.
    • Alt daire (15 ve 9 komşusu): Asal çarpanlar 3, 5 olamaz \implies Kullanılmayan en küçük rakam 2’dir.
  • Rakamlar toplamı: 1 + 5 + 7 + 2 = 15 bulunur.

:white_check_mark: CEVAP: B) 15

@Akademik_Rehber 57. soruyu anlamadım

57. Sorunun Detaylı ve Adım Adım Açıklaması

Bu soruyu mantığını kurarak parça parça inceleyelim:


1. Başlangıç Durumu ve Toplam Bilye Sayısı

  • Üç kavanozda da başlangıçta 100’er bilye var:
    \text{Toplam Bilye} = 100 + 100 + 100 = 300
  • Bilyeler sadece kavanozlar arasında yer değiştirdiği için toplam bilye sayısı (300) hiçbir zaman değişmez.
  • C kavanozundan A ve B’ye bilye aktarıldığı için:
    • A kavanozunda 100’den fazla bilye olur (A > 100).
    • B kavanozunda 100’den fazla bilye olur (B > 100).
    • C kavanozunda 100’den az bilye kalır (C < 100).

2. Bizden Ne İsteniyor?

  • “Son durumda C kavanozunda en az kaç bilye kalır?”
  • C’de en az bilye kalması demek, C’den A ve B’ye mümkün olan en çok bilyenin aktarılması demektir.
  • Yani A + B toplamı olabildiğince büyük, dolayısıyla C = 300 - (A + B) değeri en küçük olmalıdır.

3. Sağlanması Gereken Kurallar

  1. A sayısı: 24’ün katı ve 100’den büyük olmalı (120, 144, 168, 192, \dots).
  2. B sayısı: 25’in katı ve 100’den büyük olmalı (125, 150, 175, 200, \dots).
  3. Aralarında asallık: A ile B’nin 1’den başka hiçbir ortak böleni olmamalıdır (\text{EBOB}(A, B) = 1).

4. Seçeneklerin Küçükten Büyüğe Kontrolü

C’nin en az olması istendiği için en küçük şıktan başlayarak deneriz:

A) C = 5 Olabilir mi?
  • C = 5 ise A + B = 300 - 5 = 295 olmalıdır.
  • B’nin 25’in katı olan değerlerini 295’ten çıkarıp A’nın 24’ün katı olup olmadığına bakalım:
    • B = 125 olursa \implies A = 295 - 125 = 170 (170, 24’ün katı değildir :cross_mark:).
    • B = 150 olursa \implies A = 295 - 150 = 145 (145, 24’ün katı değildir :cross_mark:).
    • B = 175 olursa \implies A = 295 - 175 = 120 (120 = 24 \times 5, yani 24’ün katıdır).
  • Fakat dikkat: A = 120 ve B = 175 sayılarının ikisi de 5’e tam bölünür. Ortak bölenleri olduğu için aralarında asal değillerdir (kural bozuldu :cross_mark:).
  • Bu nedenle C = 5 olamaz.
B) C = 7 Olabilir mi?
  • C = 7 ise A + B = 300 - 7 = 293 olmalıdır.
  • Şimdi B = 125 (25’in 5 katı) değerini deneyelim:
    A = 293 - 125 = 168
  • 1. Kural Kontrolü: 168 sayısı 24’ün katı mıdır?
    168 \div 24 = 7 \quad \text{(Evet, tam katıdır!)}
  • 2. Kural Kontrolü: 168 ile 125 aralarında asal mıdır?
    • 125 = 5 \times 5 \times 5 (Sadece 5 asal bölenine sahiptir).
    • 168’in son basamağı 8 olduğu için 5’e kesinlikle bölünmez.
    • 1’den başka hiçbir ortak bölenleri yoktur, yani aralarında asaldır!

Sonuç

Tüm şartları sağlayan en küçük C değeri 7’dir.

  • Doğru Seçenek: B) 7

@Akademik_Rehber 53

53. Sorunun Detaylı ve Adım Adım Açıklaması


1. Saat ve Dakika Değerlerini Belirleme

  • “06.00 ile 07.00 saatleri arasında” dendiği için saat kısmı daima 06 (6) olarak sabittir.
  • Bu aralıktaki dakika değerleri ise 01’den 59’a kadar (1, 2, 3, \dots, 59) olan tam sayılardır.
  • Bizden istenen: \text{EBOB}(6, \text{dakika}) = 1 olması, yani saat (6) ile dakikanın aralarında asal olmasıdır.

2. Kuralı Uygulama

6 sayısının asal çarpanları 2 ve 3’tür (6 = 2 \times 3).

Bir dakikanın 6 ile aralarında asal olabilmesi için:

  1. 2’ye bölünmemesi (yani tek sayı olması),
  2. 3’e bölünmemesi gerekir.

3. Adım Adım Hesaplama

  • 1. Adım: 1’den 59’a kadar olan tek sayıları bulalım:

    1, 3, 5, 7, \dots, 59
    \text{Terim Sayısı} = \frac{59 - 1}{2} + 1 = 30 \text{ adet}
  • 2. Adım: Bu tek sayılardan 3’ün katı olanları eleyelim:
    Tek sayılar içinden 3’ün katı olanlar:

    3, 9, 15, 21, 27, 33, 39, 45, 51, 57 \implies 10 \text{ adet}
  • 3. Adım: Şartı sağlayan dakikaları hesaplayalım:

    30 - 10 = 20 \text{ farklı gösterim}

4. Şartı Sağlayan Dakikaların Listesi (Doğrulama)

Şartı sağlayan 20 dakika değeri şunlardır:

01, 05, 07, 11, 13, 17, 19, 23, 25, 29, 31, 35, 37, 41, 43, 47, 49, 53, 55, 59

Örneğin saat 06.01, 06.05, 06.07 gibi toplam 20 farklı durumda saat ve dakika aralarında asaldır.


:white_check_mark: Doğru Cevap: C) 20