A, x ve y birer doğal sayıdır. 24 = A dot 3^x dot 5^y olduğuna göre, x + 2y toplamının en büyük değeri kaçtır?
A) 6
B) 10
C) 14
D) 18
E) 22
Soru Fotoğrafı:
24 = A \cdot 3^x \cdot 5^y olduğuna göre, x + 2y ifadesinin en büyük değeri için 24’ün asal çarpanlarına ayrılması gerekir. 24 = 2^3 \cdot 3 olduğundan, 3 ve 5’in üsleri doğal sayı olacak şekilde en büyük toplamı bulmak için uygun değerleri deneriz.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 24’ün asal çarpanlarına ayrılması
24 = 2^3 \cdot 3
Verilen ifade:
24 = A \cdot 3^x \cdot 5^y
Burada 3^x ve 5^y çarpanlarının 24’ü bölebilmesi gerekir.
Adım 2 — 5 çarpanını inceleyelim
24’ün asal çarpanlarında 5 yoktur.
Bu yüzden y = 0 olmalıdır.
Adım 3 — 3 çarpanını inceleyelim
24’te yalnızca bir tane 3 vardır.
Bu yüzden x = 1 olabilir.
Adım 4 — En büyük değeri kontrol edelim
x + 2y = 1 + 2 \cdot 0 = 1
Ama şıklarda bu yok. O hâlde soru görseline göre ifade aslında 24! = A \cdot 3^x \cdot 5^y şeklindedir.
Bu durumda:
24! içindeki 3 ve 5 üslerini bulalım:
24!’teki 3’ün üssü:
\left\lfloor \frac{24}{3} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{9} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{27} \right\rfloor = 8 + 2 + 0 = 10
24!’teki 5’in üssü:
\left\lfloor \frac{24}{5} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{25} \right\rfloor = 4 + 0 = 4
Bu durumda en büyük değer:
x + 2y = 10 + 2 \cdot 4 = 18
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 18
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Asal çarpanlara ayırma
2. Faktöriyel içindeki asal üs bulma
SIK YAPILAN HATALAR:
24 ile 24! karıştırmak
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
KULLANILAN KURALLAR:
Verilen ifade:
Burada A, x, y doğal sayılardır, yani A \geq 1, x \geq 0, y \geq 0.
Amaç: x + 2y ifadesinin en büyük değerini bulmak.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 24 faktöriyelinin asal çarpanlara ayrılması
Öncelikle 24! sayısının asal çarpan olarak kaç tane 3 ve kaç tane 5 içerdiğini bulmalıyız.
Bir sayının faktöriyelindeki belli bir asal sayının kuvvetini hesaplamak için Legendre formülü kullanılır:
Burada v_p(n!), n!'deki asal p’nin üssünü verir.
Adım 2 — 24! içindeki 3 sayısının kuvvetini bul
Adım 3 — 24! içindeki 5 sayısının kuvvetini bul
Adım 4 — A doğal sayı olduğuna göre faktörlerin üst sınırları
Çünkü A bir doğal sayı, dolayısıyla A asal çarpanlarla tam bölünebilir, ama 3 ve 5 kuvvetlerini x ve y olarak ayırdık.
Bu durumda:
Adım 5 — Amaç x + 2y ifadesinin maksimumunu bulmak
Maksimum değerleri deneyelim:
Bu maksimum kombinasyondur çünkü üst limitleri aştığımızda A doğal sayı olmaz.
Başka kombinasyonlara bakarsak:
Örneğin y=3 ise maksimum x=10, o zaman x + 2y = 10 + 6 = 16 < 18.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 18
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Faktöriyel Asal Çarpan Sayısı
2. Doğal Sayılar ve Üst Sınırlar
YAYGIN HATA:
Hatalı Değer Kullanımı
Başka sorularında yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! ![]()
Bu konu ile ilgili başka örnek ister misin?