A, x ve y birer doğal sayıdır

A, x ve y birer doğal sayıdır. 24 = A dot 3^x dot 5^y olduğuna göre, x + 2y toplamının en büyük değeri kaçtır?
A) 6
B) 10
C) 14
D) 18
E) 22

Soru Fotoğrafı:

A, x ve y birer doğal sayıdır

24 = A \cdot 3^x \cdot 5^y olduğuna göre, x + 2y ifadesinin en büyük değeri için 24’ün asal çarpanlarına ayrılması gerekir. 24 = 2^3 \cdot 3 olduğundan, 3 ve 5’in üsleri doğal sayı olacak şekilde en büyük toplamı bulmak için uygun değerleri deneriz.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — 24’ün asal çarpanlarına ayrılması
24 = 2^3 \cdot 3

Verilen ifade:
24 = A \cdot 3^x \cdot 5^y

Burada 3^x ve 5^y çarpanlarının 24’ü bölebilmesi gerekir.

Adım 2 — 5 çarpanını inceleyelim
24’ün asal çarpanlarında 5 yoktur.
Bu yüzden y = 0 olmalıdır.

Adım 3 — 3 çarpanını inceleyelim
24’te yalnızca bir tane 3 vardır.
Bu yüzden x = 1 olabilir.

Adım 4 — En büyük değeri kontrol edelim
x + 2y = 1 + 2 \cdot 0 = 1

Ama şıklarda bu yok. O hâlde soru görseline göre ifade aslında 24! = A \cdot 3^x \cdot 5^y şeklindedir.

Bu durumda:

24! içindeki 3 ve 5 üslerini bulalım:

24!’teki 3’ün üssü:
\left\lfloor \frac{24}{3} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{9} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{27} \right\rfloor = 8 + 2 + 0 = 10

24!’teki 5’in üssü:
\left\lfloor \frac{24}{5} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{24}{25} \right\rfloor = 4 + 0 = 4

Bu durumda en büyük değer:
x + 2y = 10 + 2 \cdot 4 = 18

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) 18
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Asal çarpanlara ayırma

  • Tanım: Bir sayıyı asal sayıların çarpımı şeklinde yazmaktır.
  • Bu problemde: 24! içindeki 3 ve 5 üsleri hesaplandı.

2. Faktöriyel içindeki asal üs bulma

  • Tanım: \left\lfloor \frac{n}{p} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{n}{p^2} \right\rfloor + \cdots
  • Bu problemde: 3 ve 5 için bu formül kullanıldı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: 24 ile 24! karıştırmak

  • Yanlış: Sadece 24’ün çarpanlarına bakmak
  • Doğru: Görseldeki ifade 24! ise faktöriyel hesabı yapmak
  • Neden yanlış: Şıklara uyan sonuç ancak 24! için çıkar

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

A, x ve y doğal sayıları için x + 2y toplamının en büyük değeri nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURALLAR:
Verilen ifade:

24! = A \times 3^x \times 5^y

Burada A, x, y doğal sayılardır, yani A \geq 1, x \geq 0, y \geq 0.

Amaç: x + 2y ifadesinin en büyük değerini bulmak.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — 24 faktöriyelinin asal çarpanlara ayrılması

Öncelikle 24! sayısının asal çarpan olarak kaç tane 3 ve kaç tane 5 içerdiğini bulmalıyız.

Bir sayının faktöriyelindeki belli bir asal sayının kuvvetini hesaplamak için Legendre formülü kullanılır:

v_p(n!) = \sum_{k=1}^\infty \left\lfloor \frac{n}{p^k} \right\rfloor

Burada v_p(n!), n!'deki asal p’nin üssünü verir.


Adım 2 — 24! içindeki 3 sayısının kuvvetini bul

v_3(24!) = \lfloor \frac{24}{3} \rfloor + \lfloor \frac{24}{9} \rfloor + \lfloor \frac{24}{27} \rfloor = 8 + 2 + 0 = 10

Adım 3 — 24! içindeki 5 sayısının kuvvetini bul

v_5(24!) = \lfloor \frac{24}{5} \rfloor + \lfloor \frac{24}{25} \rfloor = 4 + 0 = 4

Adım 4 — A doğal sayı olduğuna göre faktörlerin üst sınırları

Çünkü A bir doğal sayı, dolayısıyla A asal çarpanlarla tam bölünebilir, ama 3 ve 5 kuvvetlerini x ve y olarak ayırdık.

Bu durumda:

x \leq v_3(24!) = 10
y \leq v_5(24!) = 4

Adım 5 — Amaç x + 2y ifadesinin maksimumunu bulmak

Maksimum değerleri deneyelim:

  • x = 10 ve y = 4 iken:
    x + 2y = 10 + 2 \times 4 = 10 + 8 = 18

Bu maksimum kombinasyondur çünkü üst limitleri aştığımızda A doğal sayı olmaz.

Başka kombinasyonlara bakarsak:
Örneğin y=3 ise maksimum x=10, o zaman x + 2y = 10 + 6 = 16 < 18.


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) 18
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Faktöriyel Asal Çarpan Sayısı

  • Tanım: n! içindeki asal sayıların kuvvetlerini bulmak için Legendre formülü kullanılır.
  • Bu problemde: v_3(24!)=10, v_5(24!)=4 bulunarak üst sınırlar tespit edildi.

2. Doğal Sayılar ve Üst Sınırlar

  • x ve y doğal sayılar olduğundan üst sınırlar geçilemez.

:warning: YAYGIN HATA:

:cross_mark: Hatalı Değer Kullanımı

  • Yanlış: x ve y maksimum değerlerinin üzerinde değerler seçmek.
  • Doğru: x ve y faktöriyel içindeki uygun asal kuvvetlerden yüksek olamaz.
  • Neden yanlış: Bu, verilen eşitliği sağlayamaz.

Başka sorularında yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! :rocket:
Bu konu ile ilgili başka örnek ister misin?