A ve xpozitif tam sayılardır.
25! + 26! = A - 6
eşitliğini sağlayan en büyük x sayısı kaçtır?
A) 14
B) 13 C) 12
D) 11
E) 10
Soru Fotoğrafı:
25! + 26! = A \cdot 6^x eşitliğinde A ve x pozitif tam sayılar olduğuna göre, en büyük x değeri için sol tarafı ortak çarpanına ayıralım.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Ortak çarpanı ayırma
25! + 26! = 25!(1 + 26)
25! + 26! = 25! \cdot 27
Adım 2 — İfadeyi asal çarpanlara uygun düşünme
27 = 3^3 olduğundan:
25! + 26! = 25! \cdot 3^3
Şimdi, 6^x = (2 \cdot 3)^x = 2^x \cdot 3^x olduğuna göre, A tam sayı kalacak şekilde 25! içinde kaç tane 2 ve 3 çarpanı bulunduğu önemlidir.
Adım 3 — 25! içindeki 2 ve 3 çarpanlarını inceleme
25! sayısında:
Ama 6^x içinde hem 2 hem 3 olduğundan, x en çok 3’ün üssüyle sınırlanır diyemeyiz; çünkü 25! içinde zaten çok sayıda 2 ve 3 vardır.
Burada amaç, 25! \cdot 27 sayısını 6^x ile bölündüğünde tam sayı kalacak şekilde en büyük $x$’i bulmaktır.
Adım 4 — 25! içindeki asal çarpan sayıları
Legendre yöntemiyle:
25! içindeki 2 sayısı:
\left\lfloor \frac{25}{2} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{4} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{8} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{16} \right\rfloor
= 12 + 6 + 3 + 1 = 22
25! içindeki 3 sayısı:
\left\lfloor \frac{25}{3} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{9} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{27} \right\rfloor
= 8 + 2 + 0 = 10
27 = 3^3 olduğundan toplam 3 sayısı:
10 + 3 = 13
Demek ki:
6^x = 2^x \cdot 3^x olduğundan, en büyük x:
x \le 22 ve x \le 13
Buradan:
x_{\max} = 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Asal çarpan analizi
2. Faktöriyel
Sık Yapılan Hatalar:
25! + 26! = 25!(1+26) yerine toplama yapmak
6^x için sadece 2 ya da sadece 3’ü düşünmek
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Kullanılan kural: Faktöriyel ifadeleri çarpanlarına ayırarak ortak faktör bulma ve üslü ifadelere dönüştürme.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Faktöriyelleri açığa çıkarma
Denklem:
Öncelikle 26! ifadesini 25! cinsinden yazalım:
Bu durumda:
Adım 2 — Denklemi sadeleştirme
Burada A ve x pozitif tam sayılar ve biz x in en büyük değerini arıyoruz.
Adım 3 — 25! ve 27’nin asal çarpanlarını inceleme
İlk olarak 6^x ifadesi 2^x \cdot 3^x olarak yazılır.
Yani, 25! \times 27 = A \times 2^x \times 3^x
27 sayısı 3^3 olduğundan:
Amaç: 25!'nin 2 ve 3 asal çarpanlarının toplam kuvvetlerini bulup, 6^x ifadesini temsil edecek şekilde x’in en büyük değerini saptamak.
Adım 4 — 25! içindeki 2 ve 3 asal sayı kuvvetlerini hesaplama
Bir sayının faktöriyeli içinde bir asal sayının kuvvetini bulmak için:
burada p asal sayı, n faktöriyel sayısıdır.
= 12 + 6 + 3 + 1 + 0 = 22
= 8 + 2 + 0 = 10
Bu durumda:
25! = 2^{22} \times 3^{10} \times \dots
Adım 5 — 27 ifadesinin kuvvetiyle beraber çarpanların toplam kuvvetleri
27 = 3^3 olduğundan,
Toplam çarpanlar:
Adım 6 — 6^x ifadesi ve x’in en büyük değeri
Eşitlik:
Burada A içinde diğer asal çarpanlar ve 2,3 kuvvetleri olabilir (ancak 6^x dışındakiler şart değil).
x’in en büyük değeri, hem 2’nin hem 3’ün kuvveti eşit veya küçük olmalı:
Burada en kısıtlayıcı olan 3^{13} olduğundan,
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Yaygın Hata:
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konu hakkında başka bir örnek ister misin?