A ve xpozitif tam sayılardır

A ve xpozitif tam sayılardır.
25! + 26! = A - 6
eşitliğini sağlayan en büyük x sayısı kaçtır?
A) 14
B) 13 C) 12
D) 11
E) 10

Soru Fotoğrafı:

25! + 26! = A \cdot 6^x eşitliğinde A ve x pozitif tam sayılar olduğuna göre, en büyük x değeri için sol tarafı ortak çarpanına ayıralım.

Çözüm Adımları:

Adım 1 — Ortak çarpanı ayırma
25! + 26! = 25!(1 + 26)
25! + 26! = 25! \cdot 27

Adım 2 — İfadeyi asal çarpanlara uygun düşünme
27 = 3^3 olduğundan:
25! + 26! = 25! \cdot 3^3

Şimdi, 6^x = (2 \cdot 3)^x = 2^x \cdot 3^x olduğuna göre, A tam sayı kalacak şekilde 25! içinde kaç tane 2 ve 3 çarpanı bulunduğu önemlidir.

Adım 3 — 25! içindeki 2 ve 3 çarpanlarını inceleme
25! sayısında:

  • $2$’lerin sayısı çok fazladır.
  • $3$’lerin sayısı da yeterince fazladır.

Ama 6^x içinde hem 2 hem 3 olduğundan, x en çok 3’ün üssüyle sınırlanır diyemeyiz; çünkü 25! içinde zaten çok sayıda 2 ve 3 vardır.
Burada amaç, 25! \cdot 27 sayısını 6^x ile bölündüğünde tam sayı kalacak şekilde en büyük $x$’i bulmaktır.

Adım 4 — 25! içindeki asal çarpan sayıları
Legendre yöntemiyle:

25! içindeki 2 sayısı:
\left\lfloor \frac{25}{2} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{4} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{8} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{16} \right\rfloor
= 12 + 6 + 3 + 1 = 22

25! içindeki 3 sayısı:
\left\lfloor \frac{25}{3} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{9} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{27} \right\rfloor
= 8 + 2 + 0 = 10

27 = 3^3 olduğundan toplam 3 sayısı:
10 + 3 = 13

Demek ki:

  • 2 üssü: 22
  • 3 üssü: 13

6^x = 2^x \cdot 3^x olduğundan, en büyük x:
x \le 22 ve x \le 13

Buradan:
x_{\max} = 13

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: B) 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Temel Kavramlar:

1. Asal çarpan analizi

  • Tanım: Bir sayının hangi asal sayılardan kaç tane içerdiğini bulmaktır.
  • Bu problemde: 25! içindeki 2 ve 3 sayıları hesaplandı.

2. Faktöriyel

  • Tanım: n! = 1 \cdot 2 \cdot 3 \cdots n
  • Bu problemde: 25! ve 26! ifadesi ortak çarpanla düzenlendi.

Sık Yapılan Hatalar:

:cross_mark: 25! + 26! = 25!(1+26) yerine toplama yapmak

  • Yanlış: İfadeyi doğrudan ayrı ayrı değerlendirmek.
  • Doğru: Ortak çarpan alarak 25!(1+26) yazmak.
  • Neden yanlış: Toplama işlemi, çarpanlara ayırmayı engellemez; doğru düzenleme gerekir.

:cross_mark: 6^x için sadece 2 ya da sadece 3’ü düşünmek

  • Yanlış: Tek bir asal çarpanı dikkate almak.
  • Doğru: Hem 2 hem 3 üssünün birlikte yeterli olmasına bakmak.
  • Neden yanlış: 6^x = 2^x \cdot 3^x olduğu için ikisi de gerekir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

A ve x pozitif tam sayılar için verilen denklemin çözümü

:light_bulb: Kullanılan kural: Faktöriyel ifadeleri çarpanlarına ayırarak ortak faktör bulma ve üslü ifadelere dönüştürme.

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Faktöriyelleri açığa çıkarma
Denklem:

25! + 26! = A \cdot 6^x

Öncelikle 26! ifadesini 25! cinsinden yazalım:

26! = 26 \times 25!

Bu durumda:

25! + 26! = 25! + 26 \cdot 25! = 25! (1 + 26) = 25! \times 27

Adım 2 — Denklemi sadeleştirme

25! \times 27 = A \cdot 6^x

Burada A ve x pozitif tam sayılar ve biz x in en büyük değerini arıyoruz.

Adım 3 — 25! ve 27’nin asal çarpanlarını inceleme
İlk olarak 6^x ifadesi 2^x \cdot 3^x olarak yazılır.

Yani, 25! \times 27 = A \times 2^x \times 3^x

27 sayısı 3^3 olduğundan:

25! \times 3^3 = A \times 2^x \times 3^x

Amaç: 25!'nin 2 ve 3 asal çarpanlarının toplam kuvvetlerini bulup, 6^x ifadesini temsil edecek şekilde x’in en büyük değerini saptamak.


Adım 4 — 25! içindeki 2 ve 3 asal sayı kuvvetlerini hesaplama

Bir sayının faktöriyeli içinde bir asal sayının kuvvetini bulmak için:

\text{asal kuvveti} = \left\lfloor \frac{n}{p} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{n}{p^2} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{n}{p^3} \right\rfloor + \cdots

burada p asal sayı, n faktöriyel sayısıdır.

  • 2’nin kuvveti:
\left\lfloor \frac{25}{2} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{4} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{8} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{16} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{32} \right\rfloor

= 12 + 6 + 3 + 1 + 0 = 22

  • 3’ün kuvveti:
\left\lfloor \frac{25}{3} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{9} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{25}{27} \right\rfloor

= 8 + 2 + 0 = 10

Bu durumda:
25! = 2^{22} \times 3^{10} \times \dots


Adım 5 — 27 ifadesinin kuvvetiyle beraber çarpanların toplam kuvvetleri

27 = 3^3 olduğundan,

Toplam çarpanlar:

25! \times 27 = 2^{22} \times 3^{10 + 3} = 2^{22} \times 3^{13}

Adım 6 — 6^x ifadesi ve x’in en büyük değeri

6^x = 2^x \times 3^x

Eşitlik:

A \times 6^x = 2^{22} \times 3^{13}

Burada A içinde diğer asal çarpanlar ve 2,3 kuvvetleri olabilir (ancak 6^x dışındakiler şart değil).

x’in en büyük değeri, hem 2’nin hem 3’ün kuvveti eşit veya küçük olmalı:

  • x \leq 22 (2 için limit)
  • x \leq 13 (3 için limit)

Burada en kısıtlayıcı olan 3^{13} olduğundan,

x_{max} = 13

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Faktöriyel: Bir sayının faktöriyeli, 1’den o sayıya kadar olan pozitif tamsayıların çarpımıdır.
  • Asal çarpanların kuvveti: Bir sayının faktöriyelinde bir asal sayının kaç kere çarpan olarak geçtiğinin toplamı.
  • Ortak çarpanlara ayırma: Çarpanların kuvvetlerini kullanarak ifade sadeleştirme.

:warning: Yaygın Hata:

  • :cross_mark: Karışıklık: Faktöriyellerin açılımını direkt hesaplamaya çalışmak.
  • :white_check_mark: Doğru: Asal çarpan sayısını hesaplayarak çarpan kuvvetlerinden yararlanmak daha pratiktir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konu hakkında başka bir örnek ister misin?