A ve B Sıvılarının Sıcaklık Değişimi ve Hâl Değişimi Analizi

Tabloda A ve B sivilarinın zaman içerisinde gerçekleşen sIcaklık değişimi verilmiştir.
Başlangıç
0 dk
2 dk
30°C
26°C
8 dk
45°C
35°C
14 dk
40°C
Madde
20 dk
55°0
26 dk
60°C
55°C
Tablo ve grafikteki verilere göre,
A maddesi 8-14. dakikalar arasında hâl değiştirmiştir.
IL. B maddesi 40°C kaynamaya başlamıştır.
II. A ve B maddelerinin taneciklerinin hzları deney süresince artmıştır.
ifadelerinden hangleri doğrudur?
A) I ve I|
B) I ve ll
C) || ve I||
D) I, I| ve ll
11/20

Soru Fotoğrafı:

A ve B Sıvılarının Sıcaklık Değişimi ve Hâl Değişimi Analizi

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — I. Öncülün Analizi (A Maddesi)
Tabloya bakıldığında A maddesinin sıcaklığı 8. dakikada 45^\circ\text{C} ve 14. dakikada yine 45^\circ\text{C} olarak görülmektedir. Saf maddeler hâl değiştirirken (erime veya kaynama sırasında) sıcaklıkları sabit kalır. 8-14. dakikalar arasında sıcaklık sabit kaldığı için A maddesi bu aralıkta hâl değiştirmiştir.
Sonuç: I. ifade DOĞRUDUR.

Adım 2 — II. Öncülün Analizi (B Maddesi)
Tabloya bakıldığında B maddesinin sıcaklığı 14. dakikada 40^\circ\text{C} ve 20. dakikada yine 40^\circ\text{C}'dir. Sıcaklığın sabit kaldığı bu nokta B maddesinin hâl değişim noktasıdır. Soruda bu maddelerin “sıvı” olduğu belirtildiği için, sıcaklığın yükselip sabit kaldığı bu değer (40^\circ\text{C}) sıvının kaynama noktasıdır.
Sonuç: II. ifade DOĞRUDUR.

Adım 3 — III. Öncülün Analizi (Tanecik Hızları)
Maddelerin tanecik hızları sıcaklık ile doğru orantılıdır. Sıcaklık arttıkça taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve dolayısıyla hızları artar. Ancak hâl değişimi süresince (sıcaklığın sabit kaldığı anlarda) taneciklerin hızı artmaz, alınan enerji potansiyel enerjiye (bağları koparmaya) harcanır. Deney süresince sıcaklığın sabit kaldığı zaman dilimleri olduğu için hızlar “sürekli” veya “deney süresince” artmıştır denilemez.
Sonuç: III. ifade YANLIŞTIR.

Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: I. A maddesi 8-14. dk arası hâl değiştirmiştir. — (Sıcaklık 45^\circ\text{C}'de sabit)
:white_check_mark: II. B maddesi 40^\circ\text{C} kaynamaya başlamıştır. — (Sıvı halden sıcaklık sabitliğine geçiş)
:cross_mark: III. Tanecik hızları deney süresince artmıştır. — (Hâl değişimi sırasında hız sabit kalır)

Adım 5 — Final Doğrulama
Saf maddelerin ısınma grafiklerinde sıcaklığın yatay seyrettiği bölgeler hâl değişimini temsil eder. A için 45^\circ\text{C}, B için 40^\circ\text{C} bu değerlerdir. Tanecik hızı ise sadece sıcaklık artarken artar.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] A) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Hâl Değişimi

  • [Tanım:] Maddenin bir fiziksel halden diğerine geçmesidir.
  • [Bu problemde:] Sıcaklığın sabit kaldığı zaman aralıkları hâl değişimini gösterir.

2. Kaynama Noktası

  • [Tanım:] Sıvı bir maddenin buhar basıncının dış basınca eşit olduğu ve sıcaklığın sabit kaldığı derecedir.
  • [Bu problemde:] B maddesi için bu değer 40^\circ\text{C}'dir.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Sıcaklık ve Hız İlişkisi

  • [Yanlış:] Madde ısı aldığı sürece tanecik hızı her zaman artar.
  • [Doğru:] Tanecik hızı sadece sıcaklık artarken artar; hâl değişimi sırasında sabit kalır.
  • [Neden yanlış:] Hâl değişimi sırasında alınan ısı enerjisi, tanecikleri hızlandırmak yerine aralarındaki bağları zayıflatmak için kullanılır.

Bu konuda ısınma ve soğuma grafikleriyle ilgili başka bir örnek çözmemi ister misin?