Aşağıda verilen navigasyon ekranında mavi renk gidilen yolu, siyah renk kalan yolu göstermektedir.
A noktasından harekete başlayan araç (x + 10) km yol alıp durduğunda, B noktası kalan yolun tam ortasındadır. Araç harekete başlayıp aldığı yol kadar daha yol aldığında tüm yolun tam ortasına gelmiştir.
Bu araç, 35 km daha yol aldığında B noktasına geldiğine göre, tüm yol kaç km’dir?
A) 280
B) 290
C) 300
D) 310
E) 320
Navigasyon Yol Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- \text{Tüm Yol} = \text{Gidilen Yol} + \text{Kalan Yol}
- Bir yolun orta noktası, yolu iki eşit parçaya böler.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Durumun Modellenmesi
Aracın ilk durduğu noktaya D_1 diyelim.
- Araç A noktasından D_1 noktasına kadar (x + 10)\text{ km} yol almıştır:|AD_1| = x + 10
- B noktası, kalan yolun (D_1 ile C arası) tam ortasında olduğuna göre;|D_1 B| = |BC| = y
- Bu durumda tüm yolun uzunluğu:\text{Tüm Yol} = (x + 10) + 2y
Adım 2 — İkinci Durum (Tüm Yolun Ortası)
Araç, ilk aldığı yol kadar ((x + 10)\text{ km}) daha ilerleyerek D_2 noktasına ulaşıyor.
- A noktasından itibaren toplam gidilen yol:|AD_2| = (x + 10) + (x + 10) = 2(x + 10)
- D_2 noktası tüm yolun tam ortası olduğuna göre, tüm yol bu mesafenin 2 katıdır:\text{Tüm Yol} = 2 \times 2(x + 10) = 4(x + 10)
Adım 3 — Değişkenler Arasındaki İlişkiyi Bulma
Tüm yol ifadelerini birbirine eşitleyelim:
B noktasının başlangıç noktası olan A’ya olan toplam mesafesi:
Adım 4 — 35 km’lik Ek Yol ve Tüm Yolun Hesaplanması
Araç orta noktada (D_2) iken 35\text{ km} daha gittiğinde B noktasına vardığı belirtilmiştir:
Buradan tüm yol:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 280
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Orta Nokta: Bir doğru parçasını iki eşit uzunluğa bölen noktadır. Bu soruda hem kalan yolun ortası (B) hem de tüm yolun ortası (D_2) olmak üzere iki farklı orta nokta bilgisi kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: “35 km daha yol aldığında” ifadesini en baştaki ilk durma noktasından (D_1) itibaren almak ve y = 35 demek. Bu durumda tam sayı bir sonuca ulaşılamaz.
Doğru Yaklaşım: Metin kronolojik olarak ilerlediği için araç en son tüm yolun ortasına gelmiştir ve 35\text{ km}'lik ek yol bu noktadan itibaren alınmıştır.
Bu problemin denklem kurma mantığını pekiştirmek için benzer bir hareket/yol sorusu çözmek ister misin?
