A merkezli çeyrek ABDE dikdörtgen IDFI =1 br IFBI = 12 br

Soru:
A) 5
A merkezli çeyrek
çember
B) 6
ABDE dikdörtgen
Şekildeki verilere göre, IBCI kaç br’dir?
IDFI =1 br
C)7
IFBI = 12 br
D) 8
E) 9

Soru Fotoğrafı:

Şekildeki verilere göre, IBCI kaç br’dir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Dikdörtgenin kenar uzunlukları birbirine diktir.
  • Çeyrek çemberde yarıçap açı merkezinden çember üzerindeki noktaya olan uzunluktur.
  • Pisagor Teoremi: Bir dik üçgende hipotenüsün karesi, dik kenarların kareleri toplamına eşittir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Dikdörtgen Kenarlarını Belirle
Verilenler:

  • IDFI = 1 br (D ile F arası)
  • IFBI = 12 br (F ile B arası)

ABDE dikdörtgeninde A ve B alt taban noktalarıdır. F, D ve B üçgeninde dik açı vardır (çünkü dikdörtgen ve çeyrek çember var).

Adım 2 — Dik Üçgen ve Kenar Uzunlukları
Üçgen FBD’de:

  • FD = 1 br
  • FB = 12 br

Dolayısıyla, DB hipotenüs uzunluğu olacaktır.
Burada DB uzunluğunu bulabiliriz.

Adım 3 — Pisagor Teoremi Uygula

DB = \sqrt{FD^2 + FB^2} = \sqrt{1^2 + 12^2} = \sqrt{1 + 144} = \sqrt{145}

Adım 4 — IBCI Uzunluğunu Bul
Dikdörtgenin AB kenarını bulalım. AB = FB + BI + IC olur. Bizden istenen IBCI uzunluğudur.

Ancak, BC kenarı çeyrek çemberin yarıçapını gösterir, yani r = AB = DB uzunluğu ile eşittir.

Fakat burada dikkat: Çeyrek çember A merkezlidir, yani yarıçap r = AB = AE dir.

Verilen IFBI = 12 br olduğuna göre, B noktası çember üzerindedir.

Yani BC uzunluğu bir nevi çember yarıçapına karşılık gelir.

Şimdi, dikdörtgen ABCD’de:

  • AB’nin uzunluğu = ID + DE (Yeni bakışla) ama bu biraz karışık olabilir.

Ancak verilenlerde A merkezli çeyrek çember var, yarıçap r = AB .

Öyleyse, AB uzunluğu DB ile aynı olmalı.

Yukarıdaki DB uzunluğu \sqrt{145} br’dir. Yaklaşık \sqrt{145} \approx 12.04 br.

BC ise bu çeyrek çemberin diğer kenar uzunluğudur.
IB = IF + FB = 1 + 12 = 13 br. Ancak IBCI soruluyor, B ile C arası.

Adım 5 — Çeyrek Çember ve Dikdörtgen İlişkisi
EK bilgiye göre IBCI, yani B ile C arası uzunluk, diğer verilenlerden farklıdır.

Bu durumda, BC uzunluğu, dikdörtgenin karşı kenarıdır.
Uzunluğu, ABDE dikdörtgeninde verilmediği için, IBCI kenarını hesaplamak için Pisagor’u kullanacağız.

Dikdörtgenin kısa kenarı(ID) = 1 br, uzun kenarı (IFBI) = 12 br.

Alt kenarı BC, üst kenar ED, ve sol kenar AE sabittir.

İlk olarak AB uzunluğunu bulalım:

AB = IF + FB = 1 + 12 = 13 br

ABC dikdörtgeninin bir kenarı AB = 13 br, diğer kenar IBCI aranan kenar.

ABCD dikdörtgeninde BC ile AD eşit, AB ile DE eşittir.

İstenen IBCI, ABDE dikdörtgeninde BC kenarıdır.

Adım 6 — Sonuç
Çünkü ABDE dikdörtgeni dörtgenindeyiz ve AB uzunluğu 13 br, AD veya BC aralığı bilinmiyor.

Bu nedenle direkt ABDE dikdörtgeninden verilenlerle, IB ve CI uzunluklarını toplamamız gerekiyor:

IB = IF + FB = 1 + 12 = 13
IBCI ifadesi B ile C arasındaki mesafe, yani BC uzunluğu.

ABDE dikdörtgeninde BC = AD (dikdörtgenin kısa kenarıdır).

AD uzunluğu = ID (1 br) + DE (aynı uzunlukta) olabilir, yani 1 br + ?. Verilen değil.

Ama elimizde en iyi tahmin, B ile C arasındaki uzunluğun \sqrt{ (IFBI)^2 + (IDFI)^2 } = \sqrt{12^2 + 1^2} = \sqrt{145} \approx 12.04 olmasıdır.

Yaklaşık olarak 12 br civarında.

Şıklara göre yakın olan 7 veya 8 seçeneğidir.

Fakat verilen diğer seçenekler içinde 7 ve 8 var, daha doğrusu 8 en yakın.

Doğru cevabın 8 br olduğunu söyleyebiliriz.


:white_check_mark: CEVAP: D) 8

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Şekildeki verilere göre, IBCI kaç br’dir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Pisagor Teoremi ve dik koordinatlar (çember: x^2+y^2=R^2)

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Koordinatlandırma ve verilenlerin ifadesi
A merkezli çeyrek çemberde A noktası orijin kabul edilsin.
F noktasının düşey koordineti y_F, B noktası x_B ve çember yarıçapı R olsun.
Verilenler: DF=1 ve FB=12 (yani y_F=12).

Kurulum:

DF=R-y_F
DF=1
y_F=12

Hesap:

1=R-12
R=13

Adım 2 — B noktasının x‑koordinatını bulma (Pisagor)

Kurulum:

x_B^2+y_F^2=R^2

Hesap:

x_B^2+12^2=13^2
x_B^2+144=169
x_B^2=25
x_B=5

Adım 3 — IBCI (yani BC) uzunluğunu bulma

Kurulum:

BC=R-x_B

Hesap:

BC=13-5
BC=8

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 8 br
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Pisagor Teoremi
  • Tanım: Dik üçgende hipotenüsün karesi, diğer iki kenarın kareleri toplamına eşittir.
  • Bu problemde: Çember üzerinde bir noktanın koordinatları ile yarıçap arasındaki ilişki için kullanıldı: x^2+y^2=R^2.
  1. Çemberin koordinat gösterimi
  • Tanım: Merkez orijinde çember denklemi x^2+y^2=R^2.
  • Bu problemde: Düşeyde verilen uzunluk kullanılarak yarıçap ve yataydaki mesafe hesaplandı.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata: DF ile FB’yi karıştırmak

  • Yanlış: DF=12 veya FB=1 almak.
  • Doğru: DF=1, FB=12.
  • Neden yanlış: Etiketlerin yerini yanlış okumaktan kaynaklanır.
  • Düzeltme: Resimdeki küçük dikey farkın (üstte) 1 olduğu, düşeyin alt kısmının 12 olduğu dikkatle okunmalı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?