A bir pozitif tek sayı ve x bir ondalıklı sayı olmak üzere, özdeş fincan ve özdeş bardakların üst üste konulmasıyla elde edilen kuleler ve bu kulelerin yükseklikleri aşağıda verilmiştir.
Buna göre x sayısının ondalık kısmının rakamlarının toplamı kaçtır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
Doğrusal Denklem ve Ondalık Sayı Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Özdeş kaplar ağız ağıza (üst üste ters) ve taban tabana konulduğunda iç içe geçme payı oluşmaz; toplam yükseklik tekil yüksekliklerin doğrudan toplamına eşit olur. Tek sayılar ise k \in \mathbb{Z}^+ olmak üzere A = 2k + 1 genel formuyla modellenir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Bir Fincanın Yüksekliğini Bulma
Sol taraftaki kulede 3 adet özdeş fincan; taban tabana ve ağız ağıza gelecek şekilde dizilmiştir. Fincanlar birbirinin içine girmediğinden, bir fincanın yüksekliğine f dersek:
Adım 2 — Ortadaki Kulenin Yüksekliğini Denkleme Dökme
Ortadaki kulede 1 adet ters çevrilmiş fincan (0{,}58\text{ br}) ve üzerinde ağız ağıza kapatılmış 2 adet özdeş bardak yer almaktadır. Tek bir bardağın yüksekliği x\text{ br} olduğundan toplam yükseklik:
Adım 3 — x Sayısının Ondalık Kısmını Hesaplama
A bir pozitif tek sayı olduğundan k \in \{0, 1, 2, \dots\} için A = 2k + 1 şeklinde yazılabilir:
k bir tam sayı olduğundan, A’nın alacağı herhangi bir tek sayı değerinde x sayısının ondalık kısmı daima 21 (yani 0{,}21) olur.
Buradan ondalık kısımdaki rakamların toplamı:
CEVAP: B) 3 (x’in ondalık kısmı 0{,}21 olup 2 + 1 = 3’tür)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Şekilde nesnelerin birbirinin içine girip girmediği (ağız ağıza ve taban tabana temas etmeleri) kurgunun temel noktasıdır. A değeri doğrudan verilmediğinde, cebirsel olarak A = 2k+1 yazılarak bilinmeyenin tam sayı kısmından bağımsız olan ondalık kısmı kolayca ayrıştırılır.
