A Bir madeni para arka arkaya 3 defa atildiğında
en az bir defa tura gelme olasiliğı kaçtır?
1
A 8
B)
2
C)
D)
3
4
E)
8
Madeni Para Atışında Olasılık Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Tüm durumların olasılıkları toplamı 1’dir. “En az bir” ifadesi içeren sorularda tümleme kuralını kullanmak işlemi kısaltır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tüm Olası Durumların Sayısını Bulma
Bir madeni paranın her atışında 2 farklı sonuç (Yazı veya Tura) gelebilir. Para arka arkaya 3 defa atıldığında oluşacak toplam durum sayısı çarpma yoluyla sayma kuralı ile hesaplanır:
Adım 2 — İstenmeyen Durumu (Tümleyen Olayı) Belirleme
“En az bir defa tura gelmesi” şartının tersi, paranın hiç tura gelmemesi, yani her üç atışta da Yazı (Y, Y, Y) gelmesidir.
Bu durum yalnızca 1 tanedir:
Adım 3 — Tümleme Kuralı ile Olasılığı Hesaplama
Tüm durumların olasılığı olan 1’den, hiç tura gelmeme olasılığı çıkarılarak en az bir defa tura gelme olasılığı bulunur:
(Alternatif olarak doğrudan sayım yapıldığında; 1 tura gelen durumlar: 3 tane, 2 tura gelen durumlar: 3 tane, 3 tura gelen durumlar: 1 tane olmak üzere toplam 3 + 3 + 1 = 7 durum vardır. Buradan da \frac{7}{8} elde edilir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) \frac{7}{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Tümleyen Olay: Bir A olayının gerçekleşmeme olasılığı P(A') = 1 - P(A) bağıntısıyla ifade edilir ve “en az bir” tarzı sorularda çözümü pratikleştirir.
- Örnek Uzay: Bir deneyde elde edilebilecek tüm olası sonuçların kümesidir (Burada 8 elemanlıdır).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yalnızca bir atışın sonucuna odaklanıp cevabın \frac{1}{2} olduğunu düşünmek veya sadece 1 kez tura gelen durumları (3 durum) alıp \frac{3}{8} sonucuna ulaşmak.
Doğru Yaklaşım: “En az bir” ifadesinin 1, 2 veya 3 defa tura gelme durumlarının tamamını kapsadığını göz önüne almak.
Benzer bir mantıkla pekiştirme yapmak adına, madeni paranın 4 defa atılması durumunda en az bir tura gelme olasılığını birlikte hesaplamak ister misin?
