ÖRNEK 8
a, b vec birer tam sayıdır.
(a-b+ c)a
ifadesi negatif tek tam sayı olduğuna göre,
I. a +b
Il. a + c
IlI. b + c
IV. b•c
ifadelerinden kaç tanesi çift sayı olabilir?
V.a•c
(a \cdot b + c)^a İfadesine Göre Verilen Öncüllerin Teklik-Çiftlik Analizi
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- (\text{Negatif Sayı})^{\text{Tek Sayı}} = \text{Negatif Sayı}
- \text{Tek} \cdot \text{Tek} = \text{Tek}, \quad \text{Tek} \cdot \text{Çift} = \text{Çift}
- \text{Tek} \pm \text{Tek} = \text{Çift}, \quad \text{Çift} \pm \text{Çift} = \text{Çift}, \quad \text{Tek} \pm \text{Çift} = \text{Tek}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Üs (a) ve Taban (a \cdot b + c) Değerlerinin Paritesini Belirleme
Bir üslü ifadenin sonucunun negatif tek tam sayı olabilmesi için tabanın negatif tek tam sayı ve üssün tek tam sayı olması gerekir:
- Üs: a = \text{Tek}
- Taban: a \cdot b + c = \text{Tek}
Adım 2 — b ve c Sayılarının Teklik-Çiftlik Durumlarını İnceleme
a = \text{Tek} olduğunu taban denkleminde yerine koyalım:
İki tam sayının toplamının tek sayı olması için sayılardan biri Tek, diğeri Çift olmak zorundadır. Buradan iki farklı durum ortaya çıkar:
- 1. Durum: a = \text{Tek}, b = \text{Çift}, c = \text{Tek}
- 2. Durum: a = \text{Tek}, b = \text{Tek}, c = \text{Çift}
Adım 3 — Öncüllerin Teker Teker Değerlendirilmesi
-
I. a + b:
-
- Durumda: \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} (Çift olabilir.)
-
-
II. a + c:
-
- Durumda: \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} (Çift olabilir.)
-
-
III. b + c:
- Her iki durumda da b ve c’den biri tek diğeri çift olduğu için: \text{Tek} + \text{Çift} = \text{Tek} (Daima tek sayıdır, çift olamaz.)
-
IV. b \cdot c:
- Sayılardan en az biri her zaman çift olduğu için: \text{Çift} \cdot \text{Tek} = \text{Çift} (Daima çift sayıdır, dolayısıyla çift olabilir.)
-
V. a \cdot c:
-
- Durumda: \text{Tek} \cdot \text{Çift} = \text{Çift} (Çift olabilir.)
-
Toplamda I, II, IV ve V olmak üzere 4 tanesi çift sayı olabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 4 tanesi (I, II, IV ve V)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Üslü İfadelerde İşaret ve Parite
- Tanım: Negatif bir tabanın sonucunun negatif kalması için üssün tek sayı olması şarttır.
- Bu problemde: (a \cdot b + c)^a < 0 ve tek sayı olmasından hareketle a’nın kesinlikle tek sayı olduğu tespit edilmiştir.
2. Tek ve Çift Sayıların Toplamı
- Tanım: Zıt pariteye sahip iki tam sayının toplamı her zaman tek sayıdır.
- Bu problemde: b + c = \text{Tek} eşitliği, b ve c sayılarının zıt paritede olduğunu gösterir.
SIK YAPILAN HATALAR:
“Daima Çift” ile “Çift Olabilir” İfadelerini Karıştırmak
- Yanlış: Yalnızca kesin olanları (IV) sayıp diğer değişken durumları elemek.
- Doğru: Soru kökü “olabilir” dediği için koşulu sağlayan en az bir durumun varlığı yeterlidir.
- Neden yanlış: a+b, a+c ve a \cdot c ifadeleri kesin çift değildir ancak oluşturulan olasılıklardan birinde çift değer alabildikleri için “olabilir” şartını sağlarlar.
Bu tip teklik-çiftlik sorularında pratiklik kazanmak için benzer bir soru daha çözmemi ister misin?
