a, b ve c birer tam sayı olmak üzere
a+b = T
a dot c = 9
b+c = T
sayılarından ikisinin tek sayı, birinin ise çift sayı olduğu bilinmektedir.
Buna göre
I. a+c
II. a dot b
III. a+b+c
ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Tek ve Çift Sayılar Mantığı ile Değişken Analizi
KULLANILAN TEMEL KURALLAR:
- \text{Tek} \cdot \text{Tek} = \text{Tek}
- \text{Çift} \cdot (\text{Herhangi bir tam sayı}) = \text{Çift}
- \text{Tek} + \text{Çift} = \text{Tek}
- \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift}
- \text{Çift} + \text{Çift} = \text{Çift}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen İfadelerin Teklik-Çiftlik Durumunun Belirlenmesi
Verilen üç ifade:
- a + b
- a \cdot c
- b + c
Bu ifadelerden ikisinin tek, birinin çift olduğu bilinmektedir.
- a \cdot c ifadesi tek olsaydı; hem a hem de c tek sayı olmak zorunda olurdu.
- a ve c tek iken, a+b ve b+c ifadelerinin teklik-çiftlik durumları aynı olurdu (biri tek ise diğeri de tek, biri çift ise diğeri de çift).
- Bu durumda ya 3 tek ya da 1 tek elde edilirdi; bu da verilen koşulla çelişir.
Dolayısıyla, çift olan ifade kesinlikle a \cdot c olmalıdır. Diğer iki ifade ise tek sayıdır:
a \cdot c = \text{Çift}
a + b = \text{Tek}
b + c = \text{Tek}
Adım 2 — a, b ve c Sayılarının Tek/Çift Durumlarının Bulunması
- a + b = \text{Tek} olduğuna göre, a ile b zıt işaretlidir (biri tek, biri çift).
- b + c = \text{Tek} olduğuna göre, b ile c zıt işaretlidir (biri tek, biri çift).
- Buradan a ve c’nin teklik-çiftlik durumlarının aynı olduğu anlaşılır.
- a \cdot c = \text{Çift} olduğuna göre, a ve c tek olamaz. Dolayısıyla her ikisi de çift olmalıdır.
- b sayısı ise bunlara zıt olarak tek sayıdır.
Özetle:
- a = \text{Çift}
- b = \text{Tek}
- c = \text{Çift}
Adım 3 — Öncüllerin Değerlendirilmesi
-
I. a + c İfadesi:
\text{Çift} + \text{Çift} = \text{Çift} \quad \text{(Her zaman çift)} -
II. a \cdot b İfadesi:
\text{Çift} \cdot \text{Tek} = \text{Çift} \quad \text{(Her zaman çift)} -
III. a + b + c İfadesi:
\text{Çift} + \text{Tek} + \text{Çift} = \text{Tek} \quad \text{(Her zaman tek)}
Bu durumda I ve II ifadeleri her zaman çift sayıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Toplamın Paritesi: İki sayının toplamı tek ise sayılardan biri tek, diğeri çifttir.
- Çarpımın Paritesi: Çarpımın tek olması için tüm çarpanların tek olması şarttır; çarpanlardan en az biri çift ise sonuç daima çifttir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sadece tek bir değer kümesi (örneğin a=2, b=1, c=0) deneyip genelleme yaparak diğer olasılıkları gözden kaçırmak.
Doğru Yaklaşım: a \cdot c ifadesinin durumundan yola çıkarak mantıksal tümdengelim ile tüm değişkenlerin paritesini kesin olarak ispatlamak.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir tek-çift sayı yorumlama sorusu çözmek ister misin?
