A , b , c ve d birbirinden farklı tam sayılar olup yalnızca iki tanesi asaldır

a , b , c ve d birbirinden farklı tam sayılar olup yalnızca iki tanesi asaldır.
\sqrt{27 \cdot a}, \sqrt{7 \cdot b}, \sqrt{125 \cdot c}, \sqrt{\frac{d^3}{11}}
sayılarının her biri birer tam sayıya eşittir.
Buna göre, a + b + c + d toplamı en az kaçtır?
A) 15
B) 24
C) 26
D) 28
E) 56

Köklü Sayılarda Tam Kare ve Asallık Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Karekök içindeki bir ifadenin tam sayı belirtebilmesi için kök içinin bir tam kare sayıya eşit ve sıfırdan büyük ya da sıfıra eşit (\ge 0) olması gerekir. Bir sayının asal olabilmesi için ise yalnızca 1’e ve kendisine bölünen, 1’den büyük bir doğal sayı olması şarttır (0 bir tam sayıdır ancak asal değildir).


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Kök İçi İfadelerin Çarpanlarına Ayrılması ve Değişkenlerin İncelenmesi
Verilen köklü ifadelerin tam sayı olabilmesi için kök içlerinin tam kare olması gerekir:

  • \sqrt{27 \cdot a} = \sqrt{3^3 \cdot a} \implies a = 3 \cdot k_1^2
  • \sqrt{7 \cdot b} \implies b = 7 \cdot k_2^2
  • \sqrt{125 \cdot c} = \sqrt{5^3 \cdot c} \implies c = 5 \cdot k_3^2
  • \sqrt{\frac{d^3}{11}} \implies d^3 = 11 \cdot m^2 \implies d = 11 \cdot k_4^2

Burada k_1, k_2, k_3, k_4 birer tam sayıdır (k \ge 0).

Adım 2 — Asal ve Asal Olmayan Değerlerin Belirlenmesi
a, b, c, d birbirinden farklı tam sayılar olup bunlardan yalnızca iki tanesi asal olacaktır.

  • k = 1 seçildiğinde elde edilen 3, 7, 5, 11 değerlerinin her biri asaldır.
  • k = 0 seçildiğinde değer 0 olur (0 tam sayıdır fakat asal değildir).
  • k \ge 2 seçildiğinde elde edilen değerler bileşik sayı (asal olmayan) olur.

Toplamın en küçük olması için asal olmayan sayılardan birini en küçük tam kare çarpan olan 0 seçmeliyiz. Değeri en büyük olan değişkeni 0 seçmek toplamı en aza indirecektir:

d = 11 \cdot 0^2 = 0 \quad (\text{Asal değil})

Geriye kalan üç değişkenden ikisi asal, biri asal olmayan en küçük pozitif tam sayı olmalıdır:

  • c = 5 \cdot 1^2 = 5 \quad (\text{1. Asal})
  • b = 7 \cdot 1^2 = 7 \quad (\text{2. Asal})
  • a asal olamayacağından en küçük bileşik değerini alır:
a = 3 \cdot 2^2 = 12 \quad (\text{Asal değil})

Adım 3 — Toplamın Hesaplanması
Belirlenen birbirinden farklı değerler: a = 12, b = 7, c = 5 ve d = 0’dır.

a + b + c + d = 12 + 7 + 5 + 0 = 24

:white_check_mark: CEVAP: B) 24 (a+b+c+d = 24)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soruda a, b, c, d için “pozitif tam sayı” değil, “tam sayı” dendiğine dikkat edilmelidir. Kök içi sıfır olabildiğinden en büyük katsayıya sahip d değişkenine 0 verilerek toplam minimuma indirilir. Ayrıca a=3, b=7, c=5, d=11 alındığında toplam 26 çıkar; ancak bu durumda dört sayı da asal olacağından “yalnızca iki tanesi asaldır” koşulu çiğnenir (26 çeldiricidir).