Birinci Dereceden Denklem ve Denklem Sistemleri Çözümleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Ax + B = 0 denkleminde; çözüm kümesinin boş küme (\emptyset) olması için A = 0 ve B \neq 0; tüm gerçel sayılar (\mathbb{R}) olması için A = 0 ve B = 0 olmalıdır.
- \begin{cases} a_1x + b_1y = c_1 \\ a_2x + b_2y = c_2 \end{cases} sisteminde çözüm kümesi boş küme ise katsayılar oranı \frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} \neq \frac{c_1}{c_2} şartını sağlar.
ÇÖZÜM ADIMLARI
1. Soru Çözümü
- (a - 5)x - 20 = 0 \implies (a - 5)x = 20
- Çözüm kümesinin boş küme (\emptyset) olması için x’in katsayısı 0 olmalıdır:
a - 5 = 0 \implies a = 5
CEVAP: C) 5
2. Soru Çözümü
- (m - 6)x + (n + 12) = 0
- Çözüm kümesi tüm gerçel sayılar (\mathbb{R}) ise hem x’in katsayısı hem de sabit terim sıfıra eşitlenir:
m - 6 = 0 \implies m = 6
n + 12 = 0 \implies n = -12
m \cdot n = 6 \cdot (-12) = -72
CEVAP: E) -72
3. Soru Çözümü
15 + 2x + ax = 7 - 5x + b
(a + 7)x + (8 - b) = 0
- Çözüm kümesi tüm gerçel sayılar (\mathbb{R}) olduğundan:
a + 7 = 0 \implies a = -7
8 - b = 0 \implies b = 8
b - a = 8 - (-7) = 15
CEVAP: A) 15
4. Soru Çözümü
- Denklem sisteminin çözüm kümesi boş küme olduğuna göre x ve y’nin katsayıları oranlanır:
\frac{a + 2}{a - 3} = \frac{-4}{2} \neq \frac{11}{-3}
\frac{a + 2}{a - 3} = -2 \implies a + 2 = -2(a - 3)
a + 2 = -2a + 6 \implies 3a = 4 \implies a = \frac{4}{3}
CEVAP: B) \frac{4}{3}
5. Soru Çözümü
- İkinci denklemden z çekilir:
2y - z = 4 \implies z = 2y - 4
- Birinci denklemde z yerine yazılır:
x - 3z = 6 \implies x = 3z + 6
x = 3(2y - 4) + 6 = 6y - 12 + 6 = 6y - 6 = 6(y - 1)
CEVAP: E) 6 \cdot (y - 1)
6. Soru Çözümü
- b değişkeni yalnız bırakılmak üzere aynı tarafa toplanır:
2b = a \cdot b - 6 \implies 6 = a \cdot b - 2b
6 = b(a - 2) \implies b = \frac{6}{a - 2}
CEVAP: B) \frac{6}{a - 2}
7. Soru Çözümü
- İçler dışlar çarpımı yapılarak a’lı terimler bir araya getirilir:
a - b = 2(ab - 4a + 1) \implies a - b = 2ab - 8a + 2
a + 8a - 2ab = b + 2
9a - 2ab = b + 2 \implies a(9 - 2b) = b + 2
a = \frac{b + 2}{9 - 2b}
CEVAP: E) \frac{b + 2}{9 - 2b}
8. Soru Çözümü
- Birinci denklemden t parametresi çekilir:
x + 1 = \frac{3}{4}t \implies t = \frac{4(x + 1)}{3}
- y denkleminde t yerine yazılır:
y = -\frac{3}{2} \cdot \left(\frac{4(x + 1)}{3}\right) + 1
y = -2(x + 1) + 1 = -2x - 2 + 1 = -2x - 1
CEVAP: C) -2x - 1
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir değişkenin başka bir değişken türünden eşitini bulurken ortak olan parametreyi (veya yok edilecek değişkeni) yalnız bırakıp diğer denklemde yerine yazmak en pratik ve hatasız yöntemdir.