A 13 B ABCD ikizkenar A) 54 B) 62 C) 72 yamuk [AC] L [BC] IABI = 13 cm ICD| =5 cm Şekildeki verilere göre, A(ABCD) kaç cmdir? D) 84 E) 98
SORU: ABCD ikizkenar yamuk, [AC] ⟂ [BC], |AB| = 13 cm, |CD| = 5 cm. Şekildeki verilere göre A(ABCD) kaç cm²’dir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Trapez alanı formülü: A=\dfrac{(a+b)}{2}\cdot h, burada a,b paralel tabanlar, h yüksekliktir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Koordinat sistemi kurma
Şekli kolay hesaplamak için AB tabanını x-eksenine yerleştiriyoruz: A=(0,0), B=(13,0). Üst taban CD uzunluğu 5 olduğundan D=(x,h), C=(x+5,h) olarak alınır.
Adım 2 — İkizkenar koşulunu kullanma (kenar uzunlukları eşit)
İkizkenar yamukta AD=BC.
AD=\sqrt{x^2+h^2} ve BC=\sqrt{(13-(x+5))^2+h^2}=\sqrt{(8-x)^2+h^2}.
Eşitlikten: x^2+h^2=(8-x)^2+h^2.
Burdaki h^2 birbirini götürür, kalan: x^2=(8-x)^2.
Bu denklemi çözersek: x=4. (Diğer çözüm 0=-8 anlamsızdır.)
Adım 3 — Diklik koşulunu kullanma (AC ⟂ BC ile yükseklik bulma)
AC vektörü: \overrightarrow{AC}=(9,h) (çünkü C=(x+5)=(4+5)=9).
BC vektörü: \overrightarrow{BC}=(9-13,h)=(-4,h).
Dik olma şartı iç çarpımın sıfır olmasıdır: \overrightarrow{AC}\cdot\overrightarrow{BC}=0.
Yani 9\cdot(-4)+h\cdot h=0 \Rightarrow -36+h^2=0 \Rightarrow h^2=36.
Buna göre h=6 cm (pozitif yükseklik).
Adım 4 — Alanı hesaplama
Tabanlar: a=AB=13 cm, b=CD=5 cm, yükseklik h=6 cm.
Alan: A=\dfrac{(13+5)}{2}\cdot 6 = \dfrac{18}{2}\cdot 6 =9\cdot 6 =54.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 54 cm²
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
- İkizkenar yamuk
- Tanım: Karşılıklı paralel iki tabanı olan ve kenarlarından ikisi eşit uzunlukta olan dörtgendir.
- Bu problemde: AD=BC eşitliğini verip üst tabanın yatay konumunu belirlemeye yaradı.
- Diklik (perpendikülerlik)
- Tanım: İki doğru veya vektörün iç çarpımı sıfırsa birbirine diktir.
- Bu problemde: AC ⟂ BC koşulu kullanılarak yüksekliğin karesi h^2 bulundu.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
Yüksekliği doğrudan AC olarak almak
- Yanlış: h=|AC| varsaymak.
- Doğru: h, tabanlar arasındaki dik uzaklıktır; AC eğik bir kenardır.
- Neden yanlış: AC eğik olduğundan yükseklik değildir.
- Düzeltme: Koordinat ve diklik koşuluyla h hesaplanmalı (burada h=6).
İkizkenar koşulunu ihmal etmek
- Yanlış: Üst tabanın konumunu rastgele almak.
- Doğru: İkizkenar olması sayesinde x değeri bulunur (x=4), bu da C noktasını belirler ve diklikten h elde edilir.
- Neden yanlış: Üst taban konumu bilinmezse h çözülemez.
- Düzeltme: AD=BC eşitliğini kullanarak x bulunmalı.
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
