9 Soruyla Eşkenar Dörtgen ve Yamuğun Alanı Çözümleri
Görselde paylaştığın yamuk ve eşkenar dörtgen alan sorularını adım adım çözelim. Ortaokul matematik müfredatına uygun olarak formülleri ve çözüm yollarını aşağıda bulabilirsin.
1. Soru Çözümü
Soru: Alanı 72 \text{ cm}^2 olan yamukta üst taban 5 \text{ cm}, alt taban 11 \text{ cm} ise yükseklik (|DE|) kaç cm’dir?
[KULLANILAN FORMÜL:]
Yamuk Alanı = \frac{(\text{Alt Taban} + \text{Üst Taban}) \times \text{Yükseklik}}{2}
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Verileri Formüle Yerleştirme
Yamuğun tabanlarını toplayalım: 5 + 11 = 16 \text{ cm}.
Alanı ve taban toplamını formülde yerine koyalım:
72 = \frac{16 \times h}{2}
Adım 2 — Yüksekliği (h) Bulma
72 = 8 \times h
h = 72 / 8 = 9 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] |DE| = 9 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. Soru Çözümü
Soru: Şekildeki yamuğun alanını bulunuz. (Üst taban |DC| = 5 \text{ cm}, alt taban parçaları 4+5+3 \text{ cm}, yükseklik 8 \text{ cm})
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Alt Taban Uzunluğunu Hesaplama
Alt taban |AB| = 4 + 5 + 3 = 12 \text{ cm}.
Adım 2 — Alan Formülünü Uygulama
Alan = \frac{(12 + 5) \times 8}{2}
Alan = \frac{17 \times 8}{2} = 17 \times 4
Alan = 68 \text{ cm}^2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 68 \text{ cm}^2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
5. Soru Çözümü
Soru: Paralel kenarlarından biri diğerinin 5 katı, alanı 150 \text{ cm}^2 ve yüksekliği 10 \text{ cm} olan yamuğun kenar uzunlukları farkı kaçtır?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Kenarları Tanımlama
Kısa kenara x dersek, uzun kenar 5x olur. Tabanlar toplamı: x + 5x = 6x.
Adım 2 — Alan Denkleminden x’i Bulma
150 = \frac{6x \times 10}{2}
150 = 30x
x = 5 \text{ cm} (Kısa kenar)
Adım 3 — Kenar Farkını Hesaplama
Uzun kenar: 5 \times 5 = 25 \text{ cm}.
Fark: 25 - 5 = 20 \text{ cm}.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 20 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
6. Soru Çözümü
Soru: Alanı 54 \text{ cm}^2, yüksekliği 6 \text{ cm} ve bir paralel kenarı 8 \text{ cm} olan yamuğun diğer paralel kenarı kaçtır?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Alan Formülünü Kurma
Diğer kenara a diyelim.
54 = \frac{(a + 8) \times 6}{2}
54 = (a + 8) \times 3
Adım 2 — Bilinmeyeni Bulma
18 = a + 8
a = 10 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 10 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
7. Soru Çözümü
Soru: Köşegenleri 10 \text{ cm} ve 24 \text{ cm}, yüksekliği 12 \text{ cm} olan eşkenar dörtgenin çevre uzunluğu kaç cm’dir?
[KULLANILAN FORMÜLLER:]
- Eşkenar Dörtgen Alanı (Köşegenlerle) = \frac{e \times f}{2}
- Eşkenar Dörtgen Alanı (Taban ve Yükseklikle) = \text{Taban} \times \text{Yükseklik}
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Alanı Hesaplama
Alan = \frac{10 \times 24}{2} = 120 \text{ cm}^2
Adım 2 — Bir Kenar (Taban) Uzunluğunu Bulma
120 = \text{Kenar} \times 12
\text{Kenar} = 10 \text{ cm}
Adım 3 — Çevreyi Hesaplama
Çevre = 4 \times 10 = 40 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 40 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Yamuk Alanı
- [Tanım:] Alt ve üst taban toplamının yükseklikle çarpılıp ikiye bölünmesidir.
- [Bu problemde:] Genellikle yükseklik veya tabanlardan biri bilinmeyen olarak verilmiştir.
2. Eşkenar Dörtgen Alanı
- [Tanım:] İki farklı formülü vardır: Köşegen çarpımlarının yarısı veya taban çarpı yükseklik.
- [Bu problemde:] İki formül birbirine eşitlenerek kenar uzunluğu bulunmuştur.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Alan Formülünde 2’ye Bölmeyi Unutmak
- [Yanlış:] Yamuk alanını sadece tabanlar toplamı çarpı yükseklik olarak hesaplamak.
- [Doğru:] Sonucu mutlaka 2’ye bölmelisiniz.
- [Neden yanlış:] Formül, yamuğu bir paralelekenara tamamlamanın yarısını temel alır.
Bu konuyu pekiştirmek için eşkenar dörtgenin diğer özellikleriyle ilgili bir soru daha çözmemi ister misin?