- Soru Aşağıdakilerden hangisi doğrudan veri kaynağına örnek teşkil eder? OA-) Sosyal medya platformlarindan otomatik elde edilen veriler OB-) Türkiye Istatistik Kurumu’nun yayımladiğı resmi veriler OC)Anket çalişmasi yoluyla toplanan bireysel veriler OD)Kamu veri tabanlarindan indirilen istatistiki bilgiler OE-)Web sitelerinden çekilen otomatik veri akışı
SORU: Aşağıdakilerden hangisi doğrudan veri kaynağına örnek teşkil eder?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Doğrudan veri kaynağı, verinin ilk elden, herhangi bir işlem veya ara aktarım olmadan elde edildiği yerdir.
- Dolaylı veri kaynağı ise verinin zaten toplanmış, derlenmiş ya da işlenmiş olduğu kaynaklardır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A’yı İncele:
Sosyal medya platformlarından otomatik elde edilen veriler genellikle kullanıcıların paylaşımlarının toplanmasıdır. Ancak veri otomatik çekiliyor olsa da, bu platformlar veriyi başka kullanıcıların oluşturduğu içerikten dolaylı olarak alırlar. Yani, veri doğrudan gerçek kaynak değil, platform aracılığıyla elde ediliyor.
Adım 2 — Seçenek B’yi İncele:
Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı resmi veriler genellikle toplanan verilerin işlenmiş, derlenmiş ve özetlenmiş halidir. Bu nedenle resmi veriler doğrudan değil, dolaylı veri kaynağıdır.
Adım 3 — Seçenek C’yi İncele:
Anket çalışması yoluyla toplanan bireysel veriler, bireylerden doğrudan toplanan özgün verilerdir. Bu tür veriler doğrudan veri kaynağıdır çünkü birincil kaynaktan, yani doğrudan kaynaktan alınır.
Adım 4 — Seçenek D’yi İncele:
Kamu veri tabanlarından indirilen istatistiki bilgiler daha önceden toplanmış ve işlenmiş veriler olduğu için doğrudan değil dolaylı veri kaynağıdır.
Adım 5 — Seçenek E’yi İncele:
Web sitelerinden çekilen otomatik veri akışı genellikle önceden yayınlanmış ve işlenmiş/verilen verilerdir. Bu nedenle doğrudan veri kaynağı değillerdir.
Adım 6 — Sonuç çıkarımı:
Doğrudan veri kaynağı, verinin ilk elden toplandığı kaynaktır. Bu durumda anket yoluyla bireysel olarak toplanan veriler doğrudan veri kaynağıdır.
CEVAP: OC) Anket çalışması yoluyla toplanan bireysel veriler
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Aşağıdakilerden hangisi doğrudan veri kaynağına örnek teşkil eder?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
Sosyal medya platformlarından otomatik elde edilen veriler: Platformlardan doğrudan çekilen ham veri olabilir, fakat genellikle veri toplama araçlarıyla otomatik olarak elde edilip işlendiği için çoğunlukla ikincil/işlenmiş veri sınıfına girer; veri kaynağına doğrudan başvuru (ör. bireyden yüz yüze toplama) şeklinde değildir.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı resmi veriler: Resmi ve güvenilir olmakla birlikte bunlar derlenmiş ve yayımlanmış istatistiklerdir; orijinal ham veri değil, dolayısıyla ikincil kaynaktır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
Anket çalışması yoluyla toplanan bireysel veriler: Araştırmacının doğrudan kişilere/katılımcılara başvurarak elde ettiği ham verilerdir; bu nedenle birincil (doğrudan) veri kaynağı örneğidir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
Kamu veri tabanlarından indirilen istatistiki bilgiler: Bu bilgiler genellikle kurumlar tarafından derlenmiş ve yayımlanmış veri setleridir; dolaylı/ikincil kaynaktır.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele
Web sitelerinden çekilen otomatik veri akışı: Web scraping ile elde edilen veriler kaynağa doğrudan ulaşma şeklinde görünse de genelde işlenmiş, özetlenmiş veya üçüncü taraf akışlarından geldiği için genelde ikincil kabul edilir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
C. Anket çalışması yoluyla toplanan bireysel veriler — DOĞRU: Araştırmacının doğrudan katılımcıdan topladığı birincil veridir.
A. Sosyal medya platformlarından otomatik elde edilen veriler — YANLIŞ: Genelde işlenmiş/otomatik akış, doğrudan birey başvurusu değil.
B. Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı resmi veriler — YANLIŞ: Derlenmiş, yayımlanmış ikincil veri.
D. Kamu veri tabanlarından indirilen istatistiki bilgiler — YANLIŞ: İkincil/derlenmiş veri.
E. Web sitelerinden çekilen otomatik veri akışı — YANLIŞ: Çoğunlukla işlenmiş veya aracılar tarafından sağlanan veri akışı.
Adım 7 — Son Doğrulama
Anket yoluyla elde edilen veriler doğrudan katılımcıdan alınır; bu, “doğrudan veri kaynağı” tanımına uyan tipik bir örnektir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP: C - Anket çalışması yoluyla toplanan bireysel veriler