Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Örnek Cevap: “Hişt, hişt!” ifadesi doğadan gelen, kaynağı belirsiz ama insanı yaşama bağlayan yansıma bir sestir. Yazarın bu ünlemi başlık yapması ve metin boyunca tekrarlaması, hikâyeye ritim ve içtenlik kazandırmıştır. Ayrıca okuyucuda merak duygusunu canlı tutarak anlatıcının yaşama sevincini ve doğayla kurduğu duygusal bağı pekiştirmiştir.
Çözüm Kontrolü: Ünlem kelimelerinin tekrarlanması anlatımda ahenk, merak ve duygu yoğunluğu sağlar; metnin ana temasını somutlaştırır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Örnek Cevap:
- Doğa ile ilgili kelimeler: Kavak, yaprak, dal, rüzgâr, toprak, ağaç, yeşillik.
- Anlatıma Etkisi: Metnin adı, teması ve konusu doğa-insan ilişkisi üzerine kurulduğu için yazıda betimleyici anlatıma ve somut kurgusal ögelere geniş yer verilmiştir. Bu durum dilin daha imgesel, görsel ve canlı olmasını sağlamıştır.
Çözüm Kontrolü: Tema ve konu, bir metnin kelime kadrosunu ve anlatım biçimini (özellikle betimleme ve öyküleme dengesini) doğrudan belirler.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Paragraftaki boşluklar bağlama uygun ifadelerle şu şekilde tamamlanabilir:
“Otların yeşil olması, denizin mavi olması, gökyüzünün mavi olması, pekâlâ bir meseledir. Kim demiş mesele değildir, diye? Budalalık! Ya yağmur yağsaydı… Ya otların yeşili kuru, ya denizin mavisi siyah olsaydı… Olsaydı o zaman mesele olurdu, işte.
Sarı bir yaprak, siyah renkli bir keçi gördüm. Birisi arkamdan:
— Hişt, hişt!, dedi.
Dönüp baktım. Yolun kenarındaki daha güneş almamış taze deve dikenleriyle karabaşlar, bal lezzetinde bana baktılar. Dişlerim kamaştı. Yolda kimsecikler yoktu. Bir evin yanından, uzakta yeşil bir iki ağaç, yaprakların arasından denizi gördüm.
Dönüp bakmak istedim. Belki de çok istediğim için dönüp bakamadım. Olabilir. Gökten bir kuş, süzülerek hareket ederek geçmiştir. Arkamdan bir yaprak, bir rüzgâr geçmiştir. Bir ses vardır belki, hişt hişt diyen.
— Hişt, dedi yine.”
Çözüm Kontrolü: Cümlelerin anlam akışına, sıfat tamlamalarına ve duygu dünyasına uygun kelimeler tercih edilmelidir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Örnek Cevap: Sait Faik’in kendi tercih ettiği kelimeler, metnin özgün atmosferini ve anlatıcının içsel coşkusunu doğrudan yansıtmaktadır. Bizim seçtiğimiz kelimeler anlamı tamamlasa da yazarın üslubundaki özgün duygu değerini ve şiirsel anlatımı tam olarak karşılayamayabilir. Kelime tercihleri metne hâkim olan yaşama sevinci ve yalnızlık hissinin derinliğini etkiler.
Çözüm Kontrolü: Yazarın kelime seçimleri (anlatım tutumu) metnin hissettirdiği temel duyguyu (temayı) belirleyen en önemli unsurdur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 86 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 88 →