Soru 1
a) Okuduğunuz Parasız Yatılı adlı eleştiri ile Çağdaş Türk Kültür ve Medeniyeti adlı makale aynı yazara aittir. Bu iki metni üslup açısından karşılaştırınız ve sonuçları yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
“Parasız Yatılı” adlı eleştiri metninde edebi ve çözümleyici bir dil kullanılmış; yorumlar estetik ve yorumlayıcı ögelerle desteklenmiştir. “Çağdaş Türk Kültür ve Medeniyeti” adlı makalede ise nesnel, akademik, terimsel ve doğrudan bilgi vermeyi amaçlayan öğretici bir üslup tercih edilmiştir. Karşılaştırma sonucunda, yazarın eleştiride değerlendirici, makalede ise düşünsel ve kanıtlayıcı bir anlatım tutumu sergilediği görülmektedir.
Çözüm kontrolü: Metin türünün amacı (eleştiride eseri çözümleme, makalede bilgi sunma) üslup tercihlerini doğrudan etkilediği için karşılaştırma metin türlerinin bağlamı üzerinden yapılmıştır.
Soru 2
b) Yaptığınız karşılaştırma sonucundan hareketle Mehmet Kaplan’ın üslup özelliklerini gerekçelendirerek yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Mehmet Kaplan; düşüncelerini sistemli, açık ve anlaşılır bir Türkçe ile ifade eden bir yazardır. İncelediği edebi metinlerde estetik duyarlılığı ve çözümleyici yaklaşımı ön plana çıkarırken düşünce yazılarında nesnel, terimsel ve ikna edici bir dil kullanır. Cümle yapıları mantıksal bir akış izler, düşüncelerini örneklerle ve somut çözümlemelerle destekler.
Çözüm kontrolü: Yazarın farklı türlerdeki anlatım özellikleri karşılaştırılarak genel üslup nitelikleri gerekçeleriyle açıklanmıştır.
Soru 3
Aşağıdaki eleştirileri okuyunuz, konularına göre türlerini yazınız. (I. Metin)
Kısa cevap
Eseri ve Sanatçıyı Konu Alan Eleştiri
Örnek cevap / çözüm yolu
I. Metin’de Orhan Okay, Necip Fazıl Kısakürek’in “Örümcek Ağı” şiirinden hareketle şairin şiir tekniğini, hece ölçüsü ve kafiye kullanımındaki biçimsel ustalığını incelemektedir. Eleştirmen doğrudan belirli bir sanatçının yapıtını ve sanat tutumunu değerlendirdiği için bu metin “eseri ve sanatçıyı konu alan eleştiri” türüne örnektir.
Çözüm kontrolü: Metindeki görünür kanıtlar (Necip Fazıl’ın şiir mimarisi, aruz ve hece kullanımı üzerindeki tespitler) incelenerek eleştirinin konusuna göre türü doğru şekilde belirlenmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 271 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 273 →