Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- 1. Şiir (Nef’î): Kıskanç ve çekemez insanların (erbâb-ı haset), ne kadar zarif ve güzel olursa olsun nitelikli sözlere kusur bulması eleştirilmiştir. Şair, kıskançlığın aslında eserin hünerini ve değerini ortaya çıkardığını belirterek çekememezlik huyunu hicvetmiştir.
- 2. Şiir (Seyrânî): Toplumsal bozulmayı ve aksaklıkları görmezden gelen, “balık baştan kokar” ilkesinin farkında olmayan gafil insanların cehaleti ve duyarsızlığı taşlanmıştır.
- 3. Şiir (Ziya Paşa): Mevki, makam ve çıkar elde etmek uğruna dostları korur gibi görünüp ikiyüzlü davranılması ironik bir dille eleştirilmiştir. “Yeni çıktı” ifadesiyle zamanın ahlaki ve toplumsal bozulmasına dikkat çekilmiştir.
Divan edebiyatındaki hicviye, halk edebiyatındaki taşlama ve modern edebiyattaki yergi türlerinin ortak amacı, bireysel veya toplumsal aksaklıkları eleştirel bir tutumla dile getirmektir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Cihazınızın kamerası veya bir karekod okuyucu uygulama vasıtasıyla sayfadaki karekodu taratarak Füruzan’ın “Parasız Yatılı” adlı hikâyesine erişiniz. Metni dikkatlice okuyarak sonraki sayfada yer alan Mehmet Kaplan’ın eleştiri yazısını incelemeye hazır hâle geliniz. Karekod taranamadığı durumlarda hikâyeye ders kitabının ilgili eklerinden veya resmî eğitim platformlarından erişebilirsiniz.
Karekod yönlendirmesindeki metnin önceden okunması, eleştiri yazısında sunulan değerlendirmelerin ve çıkarımların daha iyi kavranmasını sağlar.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- Başlıktan Hareketle Tahmin: “Parasız Yatılı” başlığı, metnin Füruzan’ın aynı adlı hikâyesini, bu hikâyenin temasını, karakter yapısını ve toplumsal gerçekliğini eleştirel bir bakış açısıyla inceleyeceğini düşündürmektedir.
- Görselden Hareketle Tahmin: Büyüteç ve kitap görseli, bir edebî eserin yüzeysel değil, ayrıntılı biçimde çözümleneceğini, derinlemesine inceleneceğini ve nesnel ölçütlerle değerlendirileceğini simgelemektedir.
Metin başlığı ve görseller, okuyucunun metnin konusu hakkında ön bilgi oluşturmasını ve okuma sürecine aktif hazırlanmasını sağlar.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Eleştirinin İçeriği: Mehmet Kaplan’ın inceleme yazısı, Füruzan’ın “Parasız Yatılı” hikâyesinde işlenen anne-kız ilişkisini, yoksulluk ve toplumsal dayanışma temalarını, yazarın yalın ve duyarlı anlatımını ayrıntılı olarak değerlendirmektedir.
- Tahminlerle Örtüşen Yönler: Okuma öncesinde yapılan “metnin hikâyedeki edebi unsurları ve toplumsal temaları inceleyeceği” yönündeki tahmin, eleştiri yazısının ana fikri ve içeriğiyle tam olarak örtüşmektedir.
Okuma sonrası yapılan karşılaştırma, okuma öncesi tahminlerin doğruluğunu denetlemeye ve metni daha derinlemesine kavramaya yardımcı olur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 258 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 260 →