Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Paragrafta “Ben bavulumun kenarına iliştim, konuşmaya başladık.” cümlesinde eylemi gerçekleştirenlerin kimler olduğu (yalnızca muhtar ve anlatıcı mı, yoksa başkaları da var mı) tam olarak net değildir. Ayrıca tekil birinci kişi ile başlayıp çoğul birinci kişiyle devam eden yapı anlatımda muğlaklık oluşturmuştur.
Birden fazla anlam çıkarılabilecek ifadelerin kullanılması metnin açıklık ilkesini zedelemiştir. Bu durum okuyucunun tek bir belirgin anlam çıkarmasını zorlaştırarak anlam karmaşasına yol açmıştır.
Çözüm kontrolü
Açıklık ilkesine göre bir metinden herkes aynı anlamı çıkarmalıdır; çift anlamlılık veya belirsizlik açıklığı bozar.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Paragrafta geçen “tafsilatıyla”, “maarif”, “nezaret”, “tezkere”, “muallim”, “muvafık” gibi yabancı kökenli kelimeler anlatımın yalınlık ilkesini olumsuz etkilemiştir.
Günlük konuşma dilinden uzak ve ağdalı olan bu kelimelerin kullanımı, metnin okunmasını zorlaştırmış, okuma akışını yavaşlatmış ve günümüz okurunun metni anlamasını güçleştirmiştir.
Çözüm kontrolü
Yalınlık; anlatımın süsten, yabancı ve zor anlaşılan sözcüklerden uzak olmasıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde duygu ve düşüncelerin kısa ve kesin cümleler yerine imgesel, uzun cümlelerle ve sanatlı bir söyleyişle aktarılması anlatımın akıcılık ve açıklık özelliklerini olumsuz etkilemiştir.
“Ehemmiyetsiz bir hülyayı, en sönük bir hatırayı aylarca hasta, muğlak ruhuna gıda yapan…” gibi uzun ve karmaşık tamlamalar metne edebi ve duygusal bir derinlik kazandırsa da iletilmek istenen düşüncenin doğrudan anlaşılmasını engellemiş ve okuma temposunu yavaşlatmıştır.
Çözüm kontrolü
Uzun ve sanatlı cümleler edebi değer taşısa da mesajın netliğini ve akıcılığını azaltır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Paragrafta yer alan “tesadüf eseri olarak” ifadesindeki “tesadüf” ve “eseri olarak” sözleri eş/aynı anlamlılık oluşturmaktadır. Yalnızca “Tesadüfen” veya “Bir tesadüfle” denmesi yeterlidir.
Cümlede gereksiz sözcük kullanılması metnin duruluk ilkesini ihlal etmiştir. Duruluğun bozulması anlatımı pürüzlü hâle getirmiş ve cümlenin yapısını gereksiz yere ağırlaştırmıştır.
Çözüm kontrolü
Duruluk ilkesi gereğince cümleden bir sözcük çıkarıldığında anlamda daralma veya bozulma olmuyorsa o sözcük gereksizdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 245 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 247 →