Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Yazar, Antalya’yı doğal güzellikleri (deniz, portakal ve limon bahçeleri, Toros Dağları), iklimi, coğrafi konumu, tarihi ve ekonomik durumu (liman kenti olması, hinterlandı) yönleriyle tanıtmıştır.
Örnekler:
- Doğal güzellikler ve iklim: “Muz, portakal, limon ve zeytin pişiren güneş ve su cenneti…”
- Coğrafi ve ekonomik durum: “Antalya ve hinterlandı zengin ve büyük bir mıntıkadır. Burası vaktiyle Afyon ve Konya’nın limanı idi.”
Çözüm açıklaması: Metindeki ifadeler doğrudan incelendiğinde yazarın Antalya’yı hem fiziki coğrafya hem de ekonomik-tarihsel arka planıyla ele aldığı görülür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Yazar bu cümleyle, kendi ülkesinin (Türk Akdenizi) güzelliklerini ve değerlerini keşfetmeden önce yabancı coğrafyaları (Fransız Akdenizi/Riviera) övmesini ve kendi değerlerine geç odaklanmasını eleştirmektedir. Kendi coğrafyasına karşı gösterdiği bu geç kalınmış farkındalık ve ilgisizlik nedeniyle üzüntü ve hayıflanma duymaktadır.
Çözüm açıklaması: “Esefleniyorum” sözcüğü pişmanlık ve üzüntü bildirir; yazar yerli değerleri tanımadan yabancı yerlere hayranlık duymayı kendine yöneltilmiş bir öz eleştiri olarak sunar.
Soru 3
Kısa cevap
-
- Cümle: Betimleyici ve Öyküleyici anlatım
-
- Cümle: Açıklayıcı anlatım
-
- Cümle: Betimleyici anlatım
Tablo Doğrulama:
-
- Cümlede yolculuk anı anlatılırken çevre nitelemelerle canlandırıldığı için Öyküleyici ve Betimleyici kutucukları işaretlenir.
-
- Cümlede Antalya’nın hinterlandı ve liman geçmişi hakkında bilgi verildiği için Açıklayıcı kutucuğu işaretlenir.
-
- Cümlede gözleme dayalı görsel unsurlar (düşer sular, portakal bahçeleri, 3500 metre yüksekliğinde dağlar) ağırlıkta olduğu için Betimleyici kutucuğu işaretlenir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde aşağıdaki düşünceyi geliştirme yolları kullanılmıştır:
- Karşılaştırma: Antalya’nın durumu ile İstanbul, İzmir ve Mersin’in hinterland durumları karşılaştırılmıştır (“İstanbul ve hinterlandı… gibi, Antalya ve hinterlandı zengin ve büyük bir mıntıkadır.”).
- Benzetme: Doğa unsurları sanatsal benzetmelerle sunulmuştur (“Çoban ve kaval gibi, kavak ve akasya da yukarı istepin şiiri idi”).
- Sayısal Verilerden Yararlanma: Yükseklik, zaman ve mesafe bilgileri rakamlarla verilmiştir (“800 metre birden düşürdükten sonra”, “3500 metre yüksekliğinde dağlar”, “beş on dakika”, “bir saatte”).
Çözüm açıklaması: Anlatımı daha etkileyici ve inandırıcı kılmak amacıyla bilgi verici kısımlarda karşılaştırma ve rakamsal veriler, izlenimci kısımlarda ise benzetmeler tercih edilmiştir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Diyagramda verilen örneğe ek olarak yazılabilecek gezi yazısı özellikleri:
- Gezilen yerlerin coğrafi, tarihi ve doğal güzellikleri gözleme dayalı olarak aktarılır.
- Yazar, anlatıma kendi izlenimlerini, duygu ve düşüncelerini katar.
- Anlatımda betimleyici, açıklayıcı ve öyküleyici anlatım biçimleri bir arada kullanılır.
- Kronolojik bir sıra veya mekân değişimine bağlı bir kronoloji takip edilir.
Çözüm açıklaması: Gezi yazısı (seyahatname) türü, nesnel gözlemler ile öznel izlenimlerin harmanlandığı, okuyucuda gezilip görülen yerler hakkında merak ve bilgi uyandıran öğretici metin türüdür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 185 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 187 →