Soru 1
Dörtlüğün ilk üç dizesinin sonundaki “çatar”, “katar”, “satar” kelimelerinin ek ve köklerine ayrılması, kökteki ortak seslerin ve eklerin görevlerinin tabloya yazılması.
Örnek cevap / çözüm yolu
- çatar: Kök “çat-” (fiil kökü), ek “-ar” (geniş zaman eki).
- katar: Kök “kat-” (fiil kökü), ek “-ar” (geniş zaman eki).
- satar: Kök “sat-” (fiil kökü), ek “-ar” (geniş zaman eki).
Kök ve Kökteki Ortak Sesler: “çat-”, “kat-”, “sat-” fiil köklerinde ortak olan sesler “-at” sesleridir (iki ses benzerliği, tam kafiye).
Ek ve Ekin Görevi: Kelimelerin sonundaki “-ar” ekleri, fiilden fiil çekim eki olan geniş zaman ekidir. Aynı görevde oldukları için redif oluştururlar.
Soru 2
Yahya Kemal Beyatlı’ya ait dizelerdeki altı çizili kelimelerde kafiye/redif analizi ve tanımdaki boşluğun tamamlanması.
Kısa cevap
Boşluğa gelecek ifade: cinaslı kafiye
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cümle tamamlama: “Yazılışları aynı, anlamları farklı olan kelimelerle yapılan kafiyeye cinaslı kafiye denir.”
- Kafiye ve redif incelemesi: Dize sonlarındaki “geç” kelimelerinden birincisi isim (zaman kavramı), ikincisi ise fiildir (geçmek eylemi). Yazılışları aynı fakat anlamları farklı olduğu için bu kelimeler cinaslı kafiye oluşturur; redif yoktur.
Soru 3
Ercişli Emrah’a ait dizelerdeki altı çizili kelimelerde kafiye ve rediflerin gösterilmesi ile tanımdaki boşluğun tamamlanması.
Kısa cevap
Boşluğa gelecek ifade: yarım kafiye
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cümle tamamlama: “Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine yarım kafiye denir.”
- Kafiye ve redif incelemesi:
- Kelime kökleri: “bil-”, “kal-”, “ol-”
- Redif: Ek olan “-mez / -maz” ekleri aynı görevdeki geniş zamanın olumsuzluk ekidir.
- Kafiye: Köklerde tekrarlanan tek ortak ses olan “-l” sesleri yarım kafiye oluşturur.
Soru 4
Âşık Kul Nuri’ye ait dizelerdeki altı çizili kelimelerde kafiye ve rediflerin gösterilmesi ile tanımdaki boşluğun tamamlanması.
Kısa cevap
Boşluğa gelecek ifade: tam kafiye
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cümle tamamlama: “Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine tam kafiye denir.”
- Kafiye ve redif incelemesi:
- Kelime kökleri: “kıymet”, “minnet”, “nimet”
- Redif: Sözcüklerin sonundaki “-tir / -tir / -tir” ekleri aynı görevdeki ek-fiil (bildirme) ekleridir.
- Kafiye: Köklerde yer alan iki ortak ses olan “-et” sesleri tam kafiye oluşturur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 175 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 177 →