Soru 1
Görev (Karakter Analizcisi): Hikâyedeki karakterlerin fiziksel/ruhsal analizini yapmak, soru hazırlamak ve karakterlerin tip veya bireysel özellik taşıyıp taşımadığını tespit etmek.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Fiziksel ve Ruhsal Analiz: Karakterlerin dış görünüşleri, giyimleri, yaşları ile iç dünyaları, korkuları, tutkuları ve ruh hâlleri metindeki ipuçlarından hareketle belirlenir.
- Analiz Soruları: Kahramanın aldığı kararların arkasındaki temel motivasyon nedir? Çatışma anında nasıl bir tutum sergilemektedir?
- Tip / Bireysel Karakter Tespiti: Karakterler belirli bir toplumsal zümrenin genel niteliklerini yansıtıyorsa “tip” (ör. cimri, idealist öğretmen); kendilerine özgü karmaşık iç dünyaları ve özgün davranışları varsa “bireysel karakter” olarak nitelendirilir.
Çözüm kontrolü: Karakter analizi yapılırken metinde doğrudan verilen ifadeler ile davranışlardan çıkarılabilecek örtük anlamlar bir arada değerlendirilmelidir.
Soru 2
Görev (Anlatıcı): Hikâyeyi anlatıcıyı ve bakış açısını değiştirerek özetlemek; yazar-eser ve dönem ilişkisini belirlemek.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bakış Açısı Değiştirme: Örneğin 3. tekil kişi (ilahi veya gözlemci) anlatıcı ile yazılmış bir metin, olayın içinde yer alan kahraman anlatıcı (1. tekil kişi) ağzından yeniden özetlenir.
- Yazar-Eser ve Dönem İlişkisi: Metinde dönemin zihniyeti, sosyal yapısı ve yazarın yaşadığı çağın edebî anlayışının metnin dil ve yapı unsurlarına (mekân, kişi, olay örgüsü) etkisi gösterilir.
Çözüm kontrolü: Anlatıcı değiştiğinde olay sırası muhafaza edilmeli, ancak yeni bakış açısının getirdiği bilgi sınırları (kahraman anlatıcının sadece kendi gördüklerini bilmesi vb.) dikkate alınmalıdır.
Soru 3
Görev (ç maddesi): Takım çalışmasını zamanı etkili kullanarak sınıfta sunmak.
Örnek cevap / çözüm yolu
Sunum hazırlanırken zaman planlaması yapılır: Giriş (çalışmanın amacı), gelişme (karakter ve anlatıcı analizlerinin sunumu) ve sonuç (elde edilen çıkarımlar) bölümleri belirli süreler dâhilinde gruba dağıtılarak sınıfta etkili ve akıcı bir biçimde sunulur.
Çözüm kontrolü: Sunum esnasında görsellerden ve düzenli tutulmuş notlardan yararlanarak zaman sınırına uyulup uyulmadığı kontrol edilmelidir.
Soru 4
Görev (d maddesi): Bütüncül puanlama anahtarı ile diğer takımların sunumlarını değerlendirmek.
Örnek cevap / çözüm yolu
Diğer grupların sunumları; içeriğin doğruluğu, zamanın etkili kullanımı, akıcı anlatım, bakış açısı ve karakter analizindeki derinlik gibi önceden belirlenmiş bütüncül dereceli puanlama anahtarı kriterlerine göre nesnel bir şekilde değerlendirilir.
Çözüm kontrolü: Değerlendirmede kişisel beğeniler değil, ölçekteki somut ölçütler esas alınmalıdır.
Soru 5
Görev (Çalışma Kâğıdı 1. Soru): Hikâyenin temasıyla yapı unsurları arasındaki ilişkiyi yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Hikâyenin teması (ana düşünce/duygu), yapı unsurları olan olay örgüsü, kişiler, mekân ve zaman ile doğrudan ilişkilidir. Olay örgüsü temayı görünür kılar; kişiler temayı taşıyan ve yaşayan unsurlardır; mekân ve zaman ise temanın işlendiği atmosferi ve bağlamı oluşturur. Yapı unsurlarının tamamı temayı destekleyecek şekilde bir bütünlük oluşturur.
Çözüm kontrolü: Yapı unsurlarından birinin değiştirilmesi durumunda temanın işlenişinin ve etkisinin nasıl değişeceği sorgulanarak ilişki doğrulanır.
Soru 6
Görev (Çalışma Kâğıdı 2. Soru): Hikâyede tespit ettiğiniz yapı unsurlarını, hikâyenin yazıldığı dönemin toplumsal özellikleri açısından değerlendiriniz. Değerlendirmelerinizi yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Metindeki kişiler, mekânlar ve yaşanan çatışmalar, eserin kaleme alındığı dönemin sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını yansıtır. Örneğin dönemin toplumsal değişimi, mekân tasvirlerine ve karakterlerin birbiriyle olan ilişkilerine doğrudan etki eder; kişiler dönemin sosyal sınıflarını ve yaşam biçimlerini temsil eder.
Çözüm kontrolü: Eserde geçen sosyal ögeler ile tarihî/toplumsal gerçeklik karşılaştırılarak değerlendirmenin doğruluğu kontrol edilir.
Soru 7
Görev (Çalışma Kâğıdı 3. Soru): Hikâyeden hareketle yazarın, sanat anlayışını ve dünya görüşünü esere nasıl yansıttığına dair çıkarımlarınızı yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Yazar, seçtiği konu, geliştirdiği karakterler, olayların çözümlenme biçimi ve kullandığı dil/anlatım tercihleriyle kendi sanat anlayışını ve dünya görüşünü ortaya koyar. Toplumcu, gerçekçi veya bireysel bir yaklaşım; anlatıcının tutumundan, karakterlerin diyaloglarından ve eserin ana fikrinden açıkça anlaşılabilir.
Çözüm kontrolü: Metindeki üslup ve olay tercihleri ile yazarın bilinen edebî anlayışı arasındaki paralellik gözden geçirilir.
Soru 8
Görev (Çalışma Kâğıdı 4. Soru): Çalışma etkinliklerini EBA, diğer öğrenme yönetim sistemleri, dijital pano vb. ortamlarda paylaşınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Hazırlanan karakter analizi, anlatıcı incelemesi ve çalışma kâğıdı yanıtları dijital ortama aktarılarak (PDF/sunum formatında) EBA platformuna veya sınıfın ortak dijital panosuna yüklenir ve arkadaşların paylaşımına açılır.
Çözüm kontrolü: Dosyanın doğru formatta yüklendiği ve erişilebilir olduğu kontrol edilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 170 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 172 →