Sayfa rehberi
Bu sayfada Anadolu ve Avrupa medeniyet havzalarında gelişen İlk Çağ uygarlıkları; coğrafi konumları, siyasi yapıları, ekonomik faaliyetleri ve tarihsel süreklilik içindeki katkıları bakımından ele alınmaktadır.
Anadolu Medeniyetleri
- İyonyalılar: MÖ XIII. yüzyıldan itibaren Batı Anadolu’da (Büyük ve Küçük Menderes havzalarında) şehir devletleri biçiminde örgütlenmişlerdir. Efes, Milet, Foça ve İzmir gibi merkezlerde deniz ticareti ve kolonicilik faaliyetleriyle zenginleşmiş, bilim ve mimaride gelişmişlerdir.
- Urartular: MÖ IX. yüzyılda Doğu Anadolu coğrafyasında kurulmuş, başkent olarak Tuşpa’yı (Van) seçmişlerdir. Taş işçiliği, sur ve sulama kanalı mimarisinde gelişen Urartu Devleti, MÖ VI. yüzyılda Medler tarafından yıkılmıştır.
- Frigler: Ege göçleri sonrası MÖ VIII. yüzyılda Sakarya Nehri çevresinde (başkent Gordion) kurulmuşlardır. Tarım ve hayvancılığı koruyan kanunlarıyla tanınan Frigler, MÖ VII. yüzyılda Kimmerler tarafından yıkılmıştır.
- Lidyalılar: MÖ VII. yüzyılda Gediz Ovası’nda (başkent Sardes) kurulmuşlardır. Ticaret yollarını (Kral Yolu) etkin kullanmış ve insanlık tarihinde madenî parayı ilk kez kullanarak ekonomik alanda önemli bir değişim başlatmışlardır. MÖ 546’da Persler tarafından yıkılmışlardır.
Avrupa Medeniyet Havzası ve Yunan Şehir Devletleri
- Avrupa Adının Kökeni: Sami dillerinde “güneşin battığı yer” anlamına gelen “erep” kelimesinden türeyen Avrupa kavramı, Ege Denizi’nin batısındaki coğrafyayı ifade etmek için kullanılmıştır.
- Yunan Şehir Devletleri: Ege çevresinde kurulan Atina ve Sparta gibi şehir devletleri (polis) Avrupa medeniyetinin temel taşlarını oluşturmuştur. Atina deniz ticareti ve donanmasıyla, Sparta ise karadaki askerî gücüyle öne çıkmış; aralarındaki rekabet Yunan coğrafyasında kalıcı bir siyasi birlik kurulmasını engellemiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 89 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 91 →