Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Sahte veya gerçek dışı bir belgeye dayandırılan tarih araştırmaları, yanlış ve yanıltıcı tarihsel bilgilerin üretilmesine yol açar. Örneğin Vinland Haritası esas alınarak Vikinglerin Amerika’ya Kolomb’dan çok önce ulaştığı ve Kolomb’un da bu haritadan yararlandığı iddiası gibi bilimsel doğruluğu bulunmayan sonuçlar tarih literatürüne girebilir. Bu durum, tarihsel gerçeklerin saptırılmasına ve yanlış bir tarih algısının oluşmasına neden olur.
Çözüm-kontrol: Tarih araştırmalarında kullanılan kaynağın sahte olması, o kaynağa dayanılarak ulaşılan tüm iddiaların ve sonuçların geçerliliğini yitirmesine sebep olur.
Soru 2
Kısa cevap
- Kimya ve Fizik: Parşömenin yaşını belirleyen radyokarbon tarihleme analizi ile mürekkebin kimyasal yapısını ve hangi yüzyıla ait olduğunu tespit etmek için yararlanılmıştır.
- Coğrafya ve Kartografya: Haritadaki Grönland çiziminin doğruluk derecesini ve dönem haritacılık tekniklerine uygunluğunu incelemek için yararlanılmıştır.
- Tarih ve Paleografya: Belgenin dönem şartlarını, yazı karakterlerini ve tarihsel bağlamını değerlendirmek için yararlanılmıştır.
Çözüm-kontrol: Parşömen ve mürekkebin laboratuvar analizi fen bilimlerinin (fizik/kimya), harita çizim özelliklerinin incelenmesi ise coğrafya ve tarih bilimlerinin katkısını gösterir.
Soru 3
Kısa cevap
- Kaynağın Türü: Yazılı kaynak (Bizans tarih yazıcılığı kapsamında kaleme alınmış bir tarih eseri / kronik).
- Kaynağın Tarihi: 1261-1308 yıllarını (ve 1255-1261 arası olayları içeren girişi) kapsayan, XIII. yüzyılın ikinci yarısı ile XIV. yüzyıl başlarına ait bir eserdir.
- Yazılış Amacı: Yazarın kendi yaşadığı dönemin (VIII. Mikhail ve II. Andronikos devirleri) siyasi ve tarihi olaylarını tarafsız bir şekilde kaydetmek ve aktarmaktır.
Çözüm-kontrol: Metinde eserin adı (Relations Historiques), kapsadığı tarihler, yazarının yaşadığı dönem ve tarafsız aktarım amacı açıkça belirtilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Eleştiri ve Kanıt Kullanımı: Tarihsel araştırmalarda kullanılan kaynaklar mutlaka dış ve iç tenkit (eleştiri) süzgecinden geçirilmeli, otantikliği bilimsel yöntemlerle doğrulanmalıdır.
- Değişebilirlik ve Süreklilik: Tarihsel bilgi kesin ve değişmez değildir; yeni belgeler, gelişen teknolojik analizler ve kanıtlar ışığında mevcut bilgiler güncellenebilir veya tamamen geçerliliğini yitirebilir.
- Güvenilirlik: Olayların geçtiği dönemin tanığı tarafından yazılan, tarafsızlığı koruyan ve diğer kaynaklarla örtüşen belgeler tarihsel bilginin güvenilirliğini artırır.
Çözüm-kontrol: Vinland Haritası örneği belgenin sınanması gerekliliğini, Pachymérès’in eseri ise dönemin birinci elden tarafsız kaynağının önemini kanıtlamaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 41 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 43 →