Soru 1
“Tarihte olaylar ve olgular arasında neden-sonuç ilişkisi kurulmasaydı tarih disiplini sadece olayların kronolojik olarak sıralanmasından ibaret bir faaliyet olurdu.” görüşüne katılıyor musunuz? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu görüşe katılıyorum. Çünkü tarih bilimi yalnız olayların ne zaman gerçekleştiğini listeleyen bir kronoloji cetveli değildir. Olaylar ve olgular arasında neden-sonuç ilişkisi kurulduğunda olayların kökenleri, gelişim süreçleri ve toplumlar üzerindeki kalıcı etkileri anlaşılabilir.
Neden-sonuç bağı kurulmadığı takdirde tarihsel gelişmelerin arka planındaki sosyal, ekonomik veya iklimsel kanıtlar değerlendirilemez. Örneğin metinde belirtilen Küçük Buzul Çağı’nın tarımsal üretimi düşürmesi bir neden-sonuç ilişkisidir. Aynı dönemdeki Celâli İsyanları’nın tek bir nedene bağlanamayıp çok boyutlu incelenmesi de tarihin yalnızca olay sıralamak olmadığını, derinlemesine neden-sonuç analizi gerektirdiğini göstermektedir.
Çözüm kontrolü
Cevapta neden-sonuç ilişkisinin tarih disiplinini kronolojik sıralamadan ayırarak bilimsel nitelik kazandırdığı vurgulanmış, metindeki iklim ve isyan örnekleriyle desteklenmiştir.
Soru 2
Görsellerden yararlanarak tarihteki değişim ve sürekliliği yansıtan başka örnekler veriniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Tarihte değişim ve süreklilik kavramlarını açıklayan farklı alanlardan örnekler şunlardır:
- Yazı ve Haberleşme:
- Süreklilik: İnsanların bilgi aktarma, kayıt tutma ve iletişim kurma ihtiyacı İlk Çağ’dan günümüze kadar kesintisiz devam etmiştir.
- Değişim: Kil tablet ve papirüsten kâğıda, ardından matbaaya ve günümüzde dijital ekranlara geçilmesi haberleşme vasıtalarının zaman içindeki değişimidir.
- Barınma ve Mimari:
- Süreklilik: İnsanların dış etkenlerden korunma ve barınma gereksinimi süreklidir.
- Değişim: Mağara ve kerpiç evlerden taş yapılara, günümüzde ise betonarme ve çelik gökdelenlere geçilmesi mimarideki değişimi gösterir.
- Üretim ve Tarım Araçları:
- Süreklilik: Toprağı işleme ve besin üretme faaliyeti insanlık tarihi boyunca devam etmiştir.
- Değişim: Kara saban ve beden gücünden traktör, biçerdöver ve otomatik sulama sistemlerine geçilmesi teknolojinin zaman içindeki değişimidir.
Çözüm kontrolü
Verilen örneklerde temel insan ihtiyaçlarının devamlılığı süreklilik olarak, bu ihtiyaçları karşılamada kullanılan araç ve yöntemlerin gelişimi ise değişim olarak doğru biçimde örneklendirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 29 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 31 →