Soru 1
Kaynakları inceleyerek Abbasi Devleti’nin yönetim ve ordu yapılarına ait özellikleri tablodaki ilgili yerlere yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Yönetim Yapısının Özellikleri:
- Merkeziyetçi yapının en üst noktasında devlet başkanı sıfatıyla halife yer almıştır.
- Halifelik, Emeviler döneminde başlatılan veliahtlık sistemi ile Abbasi ailesi içinde verasete dayalı olarak sürdürülmüştür.
- Halifelikten sonraki en önemli kurum vezirliktir (Sasanilerden alınarak ilk defa Müslüman devlet yapısına dahil edilmiştir).
- Emeviler döneminde kurulan divanlar yönetim merkezi bünyesinde varlığını devam ettirmiştir.
- Toplum havas ve avam olmak üzere iki gruba ayrılmıştır.
- Mevali politikasına olumlu yaklaşılmış, Arap olmayan Müslümanlar önemli devlet makamlarına getirilmiştir.
Ordu Yapısının Özellikleri:
- Ordunun esasını devlet bütçesinden maaş alan ücretli, nizami ve daimi statüdeki muvazzaf askerler oluşturmuştur.
- Ordu beş temel gruptan meydana gelmiştir: doğrudan halifeye bağlı muhafız birliği, devlet adamlarının emrindeki birlikler, vilayet kuvvetleri, Avâsım ve sugûr adı verilen sınır garnizonları ile yardımcı kuvvetler.
- Türk birliklerinin ordunun saflarına katılmasıyla birlikte Türklerdeki onlu sistem esas alınmıştır.
- Çeşitli kara harp araç gereçlerinin yanı sıra denizciliğe önem verilmiş ve kurulan tersanelerde büyük gemiler inşa edilmiştir.
Çözüm-kontrol açıklaması
Verilen tarihsel metinlerdeki idari kurumlar (halifelik, vezirlik, divanlar) ve toplumsal düzen özellikleri yönetim bölümüne; askerî sınıflar, maaşlı muvazzaf yapı, ordu birimleri (Avâsım-sugûr) ve Türklerin orduya etkisi ordu yapısı bölümüne doğrudan aktarılarak tablo tamamlanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 209 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 211 →