Sayfa rehberi
Bu sayfada İlk ve Orta Çağlarda Türk dünyasındaki sanat, mimari, inanç ve gündelik yaşam kültürünü açıklayan tarihî yazılı kaynaklar ve görsel materyaller yer almaktadır.
Kaynakların içerik analizi
- Bozkır sanatı ve hayvan üslubu (Kaynak AA): Konar-göçer yaşam tarzının bir gereği olarak Türkler taşınabilir malzeme (kemer tokası, kılıç, hançer kabzası, at koşum takımları) üzerine hayvan motifleri işlemiştir. Altın ve gümüş gibi kıymetli madenleri işleyerek bozkır kültürüne özgü estetik anlayışı geliştirmişlerdir.
- Gök anlayışı ve yurt mimarisi (Kaynak AB ve Kaynak AC): Türkler evrenin bir kubbe biçiminde olduğuna inanmış, yurt adını verdikleri çadırlarını da kubbe şeklinde tasarlamışlardır. Gökyüzündeki Kutup Yıldızı çevresindeki düzen ile yeryüzünde hükümdar etrafındaki toplumsal düzen arasında bağ kurulmuştur. Ayrıca ölen kişilerin kurgan adı verilen mezarlara gömülmesi, balbal adı verilen betimlemeli heykellerin dikilmesi ve dokumacılık ile madenciliğin gelişmesi bu kültürün inanç ve sanat yapısını gösterir.
- Çadır (Yurt) yapısı ve iklim uyumu (Kaynak AÇ): Çadırlar pratik, hafif ve dayanıklı konut tipidir. Sert fırtınalara ve soğuklara karşı keçe örtülerle korunmuştur. Çadırın ortasında yakılan ateş hem ısınma kaynağı hem de kutsal kabul edilen aile merkezidir.
Temel kavramlar ve tarihsel değerlendirme
- Süreklilik ve değişim: Doğal çevre şartları Türklerin el sanatlarını, mimari tercihlerini ve inanç sembollerini doğrudan şekillendirmiştir.
- Kaynak ve kanıt: Yazılı kaynaklar ile yurt görseli, Türklerde madencilik, dokumacılık, kuyumculuk ve ahşap mimarisinin ulaştığı seviyeyi gösteren tarihsel kanıtlardır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 139 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 141 →