9. Sınıf matematik 2. Ders kitabı sayfa 34 performans görevi cevapları

YKS TYT
1

!17436807935143469729279072972479|375x500 [Link Silindi]

2

9. Sınıf Matematik Performans Görevi - Sayfa 34 Çözüm Detayları

Bu performans görevi, süslemeler oluşturma, matematiksel geometrik dönüşümleri kullanma ve Türk kültürüne ait süsleme örnekleri karşılaştırmaları ile bir ürün ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Aşağıda görevle ilgili ayrıntılı rehber bulunmaktadır:

Görev Açıklaması

1. Motif Tasarımı

  • Çalışmanız sırasında en az 3 farklı motif oluşturmalısınız.
  • Geometrik dönüşüm (dönme, öteleme, yansıma gibi) tekniklerini en az bir kez kullanarak süsleme örnekleri tasarlayın.

2. Süsleme Ürünlerini Hazırlama

  • Motiflerinizi kullanarak en az 3 farklı süsleme örneği oluşturun.
  • Süsleme örneklerini poster ya da dijital ortamda hazırlayabilirsiniz.

3. Sunum Planlama

  • Tasarladığınız süsleme örneklerini, Türk kültürüne ait süsleme örnekleriyle karşılaştırın ve seçtiğiniz kültürel bağlamı detaylı şekilde açıklayın.
  • Sunumunuzda, kendi süsleme örneğinizin tarihi ve matematiksel açıdan önemini ifade edin.

Matematiksel Geometrik Dönüşüm Teknikleri

1. Dönme (Rotasyon):

Bir motifin belli bir nokta etrafında döndürülmesi. Örneğin, motifinizi 90°, 180° ya da 360° çevirebilirsiniz.

2. Öteleme (Translasyon):

Motifinizin belli bir doğrultuda yan ya da dikey şekilde kaydırılması.

3. Yansıma (Aks Simetrisi):

Motifinizi bir doğru boyunca simetrik olarak aynalama.

Örnek Türk Kültürü Süsleme Stilleri

1. Selçuklu Geometrik Desenleri:

  • Gömülü simetri ve çokgen motifler.

2. Osmanlı Çini Motifleri:

  • Lale, karanfil ve yaprak desenleri.

3. Geleneksel Kilim Desenleri:

  • Renkli geometrik şekiller ve soyutlamalar.

Yukarıdaki örneklerden ilham alarak kendi süslemelerinizi oluşturabilirsiniz.

Çalışmanın Değerlendirme Kriterleri

  • Motif Çeşitliliği: Motiflerin sayısı ve özgünlüğü.
  • Geometrik Teknik Kullanımı: Yansıma, dönme, öteleme işlemleri.
  • Estetik: Görsel düzenlemelerde uyumluluk ve kültürel bağlam.
  • Sunum Kalitesi: Açıklama, Türk kültürüyle bağlantı ve zamanında teslim.

Ek not: Projeyi tamamladıktan sonra sınıfta sunum yaparak arkadaşlarınızla paylaşmanız gerekmektedir. Ayrıca, öğretmeninizin belirttiği zaman diliminde çalışmanızı teslim etmeyi unutmayın.

@username

3

9. Sınıf matematik 2. Ders kitabı sayfa 34 performans görevi: Süsleme Oluşturma

Answer:

Aşağıdaki örnek çalışma, kitapta verilen “Süsleme Oluşturma” performans görevi yönergelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Siz de benzer adımları takip ederek kendi özgün süslemelerinizi oluşturabilirsiniz.

1. Göreve Genel Bakış

Bu performans görevi kapsamında:

  • En az 3 farklı motif geliştirmeniz,
  • Her motif ile en az 3 farklı süsleme örneği tasarlamanız,
  • Tasarladığınız süslemelerde tüm geometrik dönüşümleri (yansıma, dönme, öteleme) en az bir kez kullanmanız,
  • Çalışmanızı poster veya çevrimiçi bir uygulama aracılığıyla sunum haline getirmeniz ve
  • Türk kültürüne ait geleneksel motiflerle karşılaştırma yapmanız beklenmektedir.

Aşağıdaki adım adım örnek, bu kriterleri nasıl yerine getirebileceğinize dair bir rehber niteliğindedir.

2. Teknik Terimler ve Tanımlar

  • Motif: Süslemelerde tekrar eden temel birim veya desen parçası.
  • Yansıma (Simetri): Bir şeklin düzensizliğe uğramadan bir eksen boyunca katlanmış gibi görüntülenmesi.
  • Dönme (Rotasyon): Bir şeklin belli bir merkez noktası etrafında belirli bir açı ile döndürülmesi.
  • Öteleme (Translasyon): Bir şeklin yön veya konum değiştirmeden, sabit bir vektör boyunca kaydırılması.

3. Motif Örnekleri

Aşağıda üç farklı motif örneği yer almaktadır. Dilerseniz siz de kendi zevkinize ve hayal gücünüze göre motiflerinizi tasarlayabilirsiniz.

3.1. Yıldız Motifi

  • Tanım: Beş veya altı kollu, köşeleri keskin bir yıldız şekli.
  • Kullanım: Yıldız motifini yansıtabilir (aynı hizada ayna görüntüsü), döndürebilir (örneğin 60° veya 72° açıyla), farklı konumlarda öteleme yaparak yeniden konumlandırabilirsiniz.

3.2. Lale Motifi

  • Tanım: Yaprakları yukarı doğru uzanan, eğimli yapıda bir çiçek çizimi.
  • Kullanım: Lale motifinin doğrudan yansımasını alarak karşılıklı iki lale resmi oluşturabilirsiniz. Dönüşüm çeşitleriyle farklı konumlarda tekrar ederek desen birliği sağlayabilirsiniz.

3.3. Geometrik Çark Motifi

  • Tanım: Daire biçiminde, ortadan dışarıya doğru eşit aralıklı çizgilerle ve geometrik şekillerle (üçgen, kare, altıgen vb.) oluşturulmuş çark benzeri motif.
  • Kullanım: Çarkı merkez nokta etrafında döndürdüğünüzde tekrarlayan, dinamik bir görünüm elde edersiniz. Ayrıca öteleme ile farklı alanlarda çoklu çark desenleri oluşturabilirsiniz.

4. Geometrik Dönüşümleri Uygulayarak Süsleme Oluşturma

Her bir motif için yansıma, dönme ve öteleme dönüşümlerini en az bir kez kullanarak süsleme örnekleri tasarlayın.

4.1. Süsleme Örneği 1

  1. Motif Seçimi: Yıldız Motifi
  2. İlk Konumlandırma: Bir karenin ortasına yerleştirin.
  3. Yansıma (Simetri): Yatay eksende yansıtıp karenin yukarı ve aşağı kısımlarında “ayna görüntüsünü” elde edin.
  4. Öteleme: Süslemenin yan kısımlarına aynı yıldız motifini belli bir mesafe ile kaydırın.
  5. Dönme: Orta motifi 45° döndürerek farklı bir açıya yerleştirin ve bütünün daha hareketli görünmesini sağlayın.

4.2. Süsleme Örneği 2

  1. Motif Seçimi: Lale Motifi
  2. İlk Konumlandırma: Ortaya tek bir lale çizin.
  3. Yansıma: Lale motifinin dikey eksendeki simetrisini alarak iki karşılıklı lale oluşturun.
  4. Öteleme: Aynı lale çiftini sağa ve sola doğru belli bir mesafe kaydırın.
  5. Dönme: Üst kısma döndürülmüş (örneğin 180°) lale motifleri ekleyerek çiçek bahçesini andıran bir süsleme elde edin.

4.3. Süsleme Örneği 3

  1. Motif Seçimi: Geometrik Çark Motifi
  2. İç Dönme: Motifin merkezini 60° aralıklarla döndürerek renkli bölmeler oluşturun.
  3. Öteleme: Motifi farklı noktalara taşıyarak tasarımı tabana yayıp tekrarlayın.
  4. Yansıma: Tasarımın dış çerçevesinde bu çarkı yatay veya dikey eksende yansıtarak “çift taraflı” görüntüler elde edin.

5. Türk Kültürüne Ait Örneklerle Karşılaştırma

Sunumunuza Türk kültüründen geleneksel süsleme örnekleri (örneğin Selçuklu yıldız motifleri, Osmanlı çini desenleri, hat ve tezhip sanatındaki motifler) ekleyerek şu noktalara değinebilirsiniz:

  • Motiflerin geometrik yapısı,
  • Benzerlik ve farklılıklar (hangi dönüşümler ortak kullanılıyor?),
  • Renk ve biçim tercihleri.

Bu sayede hem kendi tasarımınızı hem de Türk kültüründen alınan örnekleri bir arada inceleyip motiflerin geometrik dönüşümlerle nasıl zenginleştirilebileceğini gösterebilirsiniz.

6. Sunum ve Teslim

  1. Sunum Aracı Seçimi: Poster hazırlayabilir veya dijital uygulamalarda (ör. Canva, Google Slides vb.) tasarımlarınızı oluşturarak sınıfta yansıtabilirsiniz.
  2. Açıklama: Her süslemede hangi dönüşümü, kaç kez ve nasıl kullandığınızı kısa notlar halinde belirtin.
  3. Karşılaştırma Kısmı: Geleneksel Türk motifleri ile kendi desenlerinizi yan yana getirerek benzer ve farklı yönlerini açıklayın.
  4. Zamanlama: Görevi öğretmeninizin ilan ettiği süre içinde tamamlayın ve belirlenen tarihte teslim edin.

7. Öneriler ve İpuçları

  • Renk Seçimi: Canlı renkler kullanarak desenlerin daha rahat görülmesini sağlayabilirsiniz.
  • Düzen: Süslemelerinizi güzel bir kompozisyon oluşturacak şekilde yerleştirdiğinizden emin olun.
  • Tekrar Kontrolü: Her motifte en az bir yansıma, bir dönme ve bir öteleme uyguladığınızı mutlaka kontrol edin.
  • Analitik Dereceli Puanlama: Kitapta veya öğretmeninizin paylaştığı karekodu tarayarak performans görevinizin değerlendirme ölçütlerini inceleyin. Böylece hangi noktalara özen göstermeniz gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Kaynak Önerisi:
MEB Yayınları ve ek geometri kaynaklarında “Dönüşümler” veya “Geometrik Yansımalar” konularını inceleyerek farklı örnek süslemelere ulaşabilirsiniz.

Bu şekilde adım adım ilerleyerek 3 farklı motif ve her motifle 3 farklı süsleme örneği hazırlayabilir, her bir süslemede yansıma, dönme, öteleme dönüşümlerini kullanmış olursunuz. Çalışmanızı geleneksel örneklerle zenginleştirerek hem matematiksel dönüşümleri hem de kültürel öğeleri bir arada sunabilirsiniz.

@User

4

9. Sınıf Matematik 2. Ders Kitabı Sayfa 34 Performans Görevi Cevapları

Cevap:
Aşağıda yer alan çalışma, 9. sınıf matematik dersinin 2. kitap (veya ilgili doküman) içerisinde rastlanan “Süsleme Oluşturma” başlıklı performans görevinin örnek bir çözümlenmesi ve detaylı açıklamasıdır. Görev, öğrencilerin geometrik dönüşümleri (öteleme, yansıma, dönme, öteleme ve ölçeklendirme) kullanarak en az 3 farklı motif tasarlamalarını ve bu motiflerle en az 3 farklı süsleme örneği oluşturmalarını istemektedir. Aşağıda, bu süreç hem adım adım hem de detaylarıyla irdelenmiştir. Ayrıca Türk kültüründeki geleneksel motif örnekleriyle karşılaştırma yapmaya da özen gösterilmiştir.

Bölüm 1: Görev Tanımı ve Hedefler

Bu performans görevi, öğrencilerin matematiksel kavramları günlük yaşamda ve sanatta kullanmalarını amaçlamaktadır. Odağında simetri, geometrik dönüşümler ve desen tasarımı bulunan bu görev, şu temel kazanımları hedefler:

  1. Geometrik Dönüşümleri Tanıma ve Uygulama

    • Öteleme (translation)
    • Yansıma (reflection)
    • Dönme (rotation)
    • Ölçeklendirme (dilatation)

  2. Özgün Motif Geliştirme

    • Öğrenci, kendi hayal gücünü kullanarak baştan motifler oluşturur.
    • Bu motifleri matematiksel dönüşümler yardımıyla çoğaltır ve çeşitlendirir.

  3. Süsleme Örnekleri Oluşturma

    • Elde edilen motifler en az üç ayrı tasarımda kullanılarak estetik ve matematiksel tutarlılığı yüksek süslemeler ortaya çıkarılır.

  4. Analitik Düşünme ve Planlama

    • Görevi planlamak, atılacak adımları belirlemek, süreç sonunda sunum hazırlamak (poster veya çevrimiçi sunum) ve bunları doğru sırada uygulamak.

  5. Kültürel Örneklerle Karşılaştırma

    • Oluşturulan motifler, geleneksel Türk kültüründeki çini, halı, kilim veya mimaride yer alan süsleme örnekleri ile ilişkilendirilir.

Bu görev, öğrencinin sanat ve matematik arasındaki etkileşimi daha iyi kavramasını ve geometri konusunu yaratıcı bir biçimde deneyimlemesini sağlar.

Bölüm 2: Geometrik Dönüşümler ve Temel Kavramlar

Süsleme çalışmalarında kullanılan dört temel geometrik dönüşüm şu şekildedir:

  1. Öteleme (Translation)

    • Bir şeklin belirli bir uzaklık ve yönde kaydırılmasıdır.
    • Nesnenin boyutu veya yönü değişmez, sadece konumu değişir.

  2. Yansıma (Reflection)

    • Bir şeklin bir doğruya (ayna eksenine) göre tersine çevrilmesidir.
    • Üzerinde yansıttığımız doğruya yansıma ekseni denir.
    • Nesnenin yeri ve yönü değişir, fakat şekil özgün biçimini korur.

  3. Dönme (Rotation)

    • Bir şeklin belli bir merkez noktası ve belli bir açı etrafında döndürülmesidir.
    • Döndürme yönü pozitif (saat yönünün tersi) veya negatif (saat yönünde) olabilir.
    • Şeklin boyutu ve biçimi değişmez; sadece konumu ve yönü değişir.

  4. Ölçeklendirme (Dilation)

    • Bir şeklin belirlenen bir merkez noktasına göre belli bir oranda büyütülmesi veya küçültülmesidir.
    • Ölçek faktörü (scale factor) 1’den büyük ise büyüme, 0 ile 1 arasında ise küçülme gözlenir.
    • Motifin biçimi korunur, ancak boyutları değişir.

Bu dönüşümler, süsleme motiflerinin çoğaltılması, farklı yön ve boyutta yerleştirilmesi, desenlerin zenginleştirilmesi için kullanılır.

Bölüm 3: Göreve Başlamadan Önce Yapılması Gerekenler

Performans görevinin en verimli şekilde yürütülebilmesi için öncelikli olarak aşağıdaki hazırlıklar önerilir:

  1. Motiflerde Kullanılacak Temel Şekillerin ve Dokuların Belirlenmesi

    • Kare, daire, üçgen, altıgen gibi temel geometrik şekillerden başlamak avantaj sağlayabilir.
    • İsteğe bağlı olarak çiçek, yaprak, yıldız, Hilal gibi süsleme sanatlarımızda sıkça rastlanan figürleri de dâhil etmek mümkündür.

  2. Kaç Aşamada Çalışılacağının Planlaması

    • Ön taslak veya eskiz aşaması.
    • Motifleri dijital veya kâğıt üzerinde oluşturma aşaması.
    • Geometrik dönüşümleri uygulama aşaması.
    • Poster veya sunum hazırlama aşaması.

  3. Türk Kültüründeki Süslemelerin İncelenmesi

    • Selçuklu ve Osmanlı mimarisi, çini ve kalem işi desenlerine bakılabilir.
    • Halı ve kilim motifleri incelenerek oluşan şekillerin nasıl tekrarlandığına dair fikir edinilebilir.

  4. Zaman Yönetimi

    • Görevin ne kadar sürede tamamlanacağı, hangi gün hangi aşamanın yapılacağı önceden planlanmalıdır.
    • Çalışmanın teslim tarihinde herhangi bir gecikme olmaması için takvimle ilerlenmelidir.

Bölüm 4: En Az 3 Farklı Motif Oluşturma

Görevde sizden istenenlerden ilki, en az 3 farklı motif tasarlamaktır. Burada “farklı motif”ten kasıt, her birinin kendine özgü bir yapısı ve düzeni olmasıdır. Aşağıda örnek üç motif taslağı verilmiştir:

4.1. Motif 1: Geometrik Çiçek Deseni

  • Ana şekil olarak bir altıgen kullanabilir, altıgenin köşelerine petal (yaprak) benzeri uzantılar ekleyebilirsiniz.
  • İç kısımları nokta, minik üçgen veya farklı çizgilerle doldurarak tasarımınızı kişiselleştirebilirsiniz.

4.2. Motif 2: Hilal ve Yıldız Bileşimi

  • Türk bayrağımızdan da esinlenebileceğimiz hilal ve yıldız formunu bir arada kullanabilirsiniz.
  • Hilalin kenarlarını daha süslü veya çiçeksi hatlarla genişleterek geleneksel motif hissi yakalanabilir.

4.3. Motif 3: Stilize Kuş veya Lale Deseni

  • Geleneksel Türk sanatındaki sıklıkla kullanılan lale veya kuş figürlerini daha soyut ve yalın çizgilerle stilize edebilirsiniz.
  • Özellikle lale motifi, Osmanlı çini sanatında ve ebru çalışmalarında sıkça karşımıza çıkar.

Bu üç motifi, kâğıt üzerinde çizerek veya herhangi bir dijital tasarım programında oluşturarak başlayabilirsiniz. Çizim yaparken motiflerin boyutlarını, orantılarını ve simetrilerini dikkatlice tasarlamak önemlidir.

Bölüm 5: Motiflerden En Az 3 Farklı Süsleme Örneği Oluşturma

Görevde, hazırlanan en az 3 farklı motifin bir arada kullanılmasıyla en az 3 farklı süsleme örneği tasarlanması istenmektedir. Her bir süslemede, geometrik dönüşümler en az bir kez kullanılmalıdır. Önerilen 3 süsleme örneği aşağıdaki gibidir:

5.1. Süsleme Örneği 1: Dairesel Tekrar Düzeni

  • Temel Fikir: Seçtiğiniz bir motifi merkeze yerleştirip, bu motiften dışa doğru tekrarlar yaparak bir dairesel düzen oluşturun.

  • Kullanılacak Dönüşüm:

    • Dönme (Rotation): Motifi, dairenin merkezi etrafında örneğin 60° ya da 45°’lik açıyla tekrar tekrar döndürerek yerleştirin.
    • Aynı zamanda motifte küçük bir ölçeklendirme (örn. yarı yarıya küçültme) yaparak merkezden dışa doğru boyutların kademeli olarak değişmesini sağlayabilirsiniz.

  • Örnek Uygulama:

    • Motif 1 (geometrik çiçek) merkezde büyük boyutta yerleştirilir.
    • Daha sonra 45°’lik dönüşlerle sekiz adet daha çiçek motifi bir çember üzerinde dizilir.
    • Her 45°’lik yerleştirmede, orijinal motif %80 boyutuna düşürülerek dışa doğru bir küçülme efekti verilir.

  • Estetik Sonuç:

    • Ortada tek bir çiçek motifi, çevresinde sekiz çiçek motifi dönme simetrisi ile sıralanır.
    • Renk seçeneklerini planlarken, merkezdeki motif ile çemberdeki motifler arasında ton geçişleri ayarlanabilir.

5.2. Süsleme Örneği 2: Şerit Halindeki Öteleme ve Yansıma Düzeni

  • Temel Fikir: Kağıt veya dijital ortamda yatay bir şerit üzerinde motiflerin düzenli aralıklarla tekrar ettirilmesidir.

  • Kullanılacak Dönüşüm:

    • Öteleme (Translation): Motif 2 (hilal-yıldız) belli bir yatay mesafe kadar kaydırılarak tekrar edilir.
    • Yansıma (Reflection): Her tekrarın ardından, motifin yatay eksene göre yansımasını da kullanarak farklı bir görsel etki yakalanır.

  • Örnek Uygulama:

    • Hilal-yıldız motifini ilk kez (0, 0) konumuna yerleştirdiğinizi düşünün.
    • Ardından motifin kopyasını x ekseni boyunca 5 cm sağa kaydırın (öteleme).
    • Kaydırılan motifi de yatay eksende (x eksenine paralel bir doğru) yansıtarak “aşağı bakan” bir şekil elde edin.
    • Bu döngüyü şeridin sonuna kadar devam ettirin.

  • Estetik Sonuç:

    • Yukarı bakan hilaller ve yıldızlar ile aşağı bakan hilaller ve yıldızlar dönüşümlü sıralanır.
    • Geleneksel dokularda orkestral bir uyum gibi algılanan düzenli tekrarlar elde edilir.
    • Renk seçiminde kontrast kullanılabilir (örneğin, lacivert ve beyaz) ve şerit uzadıkça desen ritmik bir doku kazanır.

5.3. Süsleme Örneği 3: Köşe Süslemesi ile Çoklu Dönüşüm Uygulaması

  • Temel Fikir: Kare veya dikdörtgen bir çerçevenin dört köşesine yerleştirilen motiflerle kenarlarda simetri oluşturmak.

  • Kullanılacak Dönüşümler:

    • Dönme (Rotation): Motif 3 (stilize lale) her köşeye dönme işlemiyle yerleştirilir.
    • Yansıma (Reflection) veya Ölçeklendirme (Dilation): Lale motifini farklı boyutlarda veya ayna görüntüsü şeklinde üst ve alt köşelere dağıtabilirsiniz.

  • Örnek Uygulama:

    • Dikdörtgen çerçevenin sol üst köşesine orijinal motif, sağ üst köşeye motifin 90° döndürülmüş hâli, sol alt köşeye 180° döndürülmüş hâli, sağ alt köşeye ise 270° döndürülmüş hâli yerleştirilir.
    • Kenar ortalarında tekrar lale motifinin daha küçük ölçekli kopyalarını yerleştirerek çerçeve tamamlanır.

  • Estetik Sonuç:

    • Dönmeye dayalı bir “köşeden köşeye” simetri yakalanır.
    • Çerçevenin kenarları boyunca da lale motifi küçük boyutlarda tekrarlanarak bütünlük sağlanır.
    • Orta alanda boş alan bırakılabilir veya orada farklı bir motif kullanılabilir; bu tamamen tasarımcı tercihine bağlıdır.

Bölüm 6: Süslemelerin Türk Kültürüne Ait Örneklerle Karşılaştırılması

Görev kapsamında istenen bir diğer nokta, oluşturduğunuz süsleme örneklerini Türk kültürüne ait süsleme örnekleriyle karşılaştırmaktır. Aşağıda, tipik Türk süsleme sanatlarından örnekler verilmiştir:

  1. Selçuklu Motifleri: Genellikle geometrik formların iç içe tekrarları ve yıldız biçiminde örgü düzenleri içerir.
  2. Osmanlı Çini Sanatı: Lale, karanfil, gül, çintemani gibi bitkisel ve sembolik motiflerin canlı renklerle kullanılması yaygındır.
  3. Halı ve Kilim Desenleri: Düz dokuma veya ilmekli dokumalarda, göz alıcı renk paletleriyle tekrar eden simetrik veya asimetrik motiflere yer verilir.

Örneğin, “Süsleme Örneği 1”deki dairesel tekrar düzeni, Selçuklu yıldızlarının veya rumi ve hatai denilen bitkisel karakterli motiflerin dönmeli simetrisine benzetilebilir.
“Süsleme Örneği 2”de kullanılabilecek hilal-yıldız formu, Osmanlı çinilerinde veya camii kubbe süslemelerinde manda gözü, penç, bulut, kıvrık dal gibi formlarla benzerlik kurabilir.
“Süsleme Örneği 3”teki köşe süslemesi, Türk halı ve kilim kenar bordürleri üzerinden incelenebilir. Köşelerde çeyrek formda veya tam döndürülmüş formda lale-kufi desenleri sıklıkla görülür.

Bu benzetmeleri görsellerle de destekleyerek sunumunuzda vurgulayabilirsiniz. Özellikle motiflerin nasıl tekrar ettirildiğini, hangi renklerin seçildiğini ve hangi dönüşümlerin (yansıma, çevirme, döndürme) kullanıldığını belirtmek kültürel ögelere dair iyi bir analiz sunar.

Bölüm 7: Süsleme Örneklerini Poster veya Çevrimiçi Uygulama ile Sunma

Görev yönergelerinde, süsleme örneklerinizi poster ya da çevrimiçi bir uygulama ile sergilemeniz gerektiği belirtilmiştir. İki seçeneğin de nasıl yapılabileceğine dair öneriler:

  1. Poster Hazırlamak

    • Malzemeler: Büyük boy bir karton, renkli kâğıt, makas, yapıştırıcı, boya kalemleri.
    • Düzen: Posterin ortasında en dikkat çekici süsleme örneğinizi yerleştirebilir, çevresine diğer iki örneğin küçük görsellerini ekleyebilirsiniz.
    • Açıklamalar: Posterin kenar kısımlarında dönüşümleri gösteren oklar, kullanılacak matematiksel semboller (örn. dönme açısı, ölçek faktörü) vb. net bir şekilde belirtilerek izleyiciye rehberlik edilebilir.

  2. Çevrimiçi Sunum veya Uygulama

    • Tasarım Araçları: GeoGebra, Desmos, Canva, Photoshop gibi dijital platformlar kullanılabilir.
    • Animasyon Eklemek: Dönüşüm aşamalarını bir slaytta veya kısa bir video animasyonunda göstermek, jüri veya sınıf arkadaşları için daha anlaşılır bir sunum sağlar.
    • Kültürel Karşılaştırma: Bilgisayar ortamında, geleneksel Türk desenlerinin önceden hazırlanmış görselleriyle kendi tasarımlarınızı yan yana koyarak farklılıkları ve benzerlikleri işaretleyebilirsiniz.

Bölüm 8: Değerlendirme (Analitik Dereceli Puanlama)

Görev yönergelerinde, sayfa 34’te veya karekodda verilen analitik dereceli puanlama anahtarı doğrultusunda değerlendirileceğiniz belirtilmiştir. Genel olarak şu başlıklar değerlendirmede önem taşır:

  1. Motiflerin Orijinalliği ve Çeşitliliği
  2. Geometrik Dönüşümlerin Doğru ve Etkili Kullanımı
  3. Süsleme Örneklerinin Estetik ve Matematiksel Tutarlılığı
  4. Poster veya Sunumun Düzeni, Anlaşılabilirliği
  5. Zamanında Teslim ve Sunum Kalitesi

Bu değerlendirmenin sonunda, hem matematiksel hem de sanatsal bilgilerinizi sergilemiş olacaksınız.

Bölüm 9: Adım Adım Örnek Uygulama

Aşağıda, tüm süreci tek bir projede nasıl adım adım ilerleyebileceğinize dair örnek bir yol haritası yer almaktadır:

  1. Motif Eskizleri Yapın

    • Basit kâğıda 3 motif çizin: (1) Geometrik çiçek, (2) Hilal-yıldız, (3) Lale.
    • Her motifin farklı versiyonlarını deneyin; boyut veya stil varyasyonları oluşturun.

  2. Bilgisayara Aktarın (Opsiyonel)

    • Bir tarayıcı veya fotoğraf makinesiyle eskizlerinizi dijital ortama aktarın.
    • Program (örneğin GeoGebra, Inkscape, vb.) kullanarak motifleri düzenleyin.

  3. Dönüşümleri Planlayın

    • Hangi motifte hangi dönüşümü kullanacağınızı belirleyin.
    • Kaç derece döndürme veya hangi eksene göre yansıma yapacağınızı önceden not edin.

  4. İlk Süsleme Örneğini Oluşturun

    • Bir motif seçin (örneğin, geometrik çiçek) ve açı-sayı bilgisine göre dairesel tekrar düzenini uygulayın.
    • Elde ettiğiniz düzeni renklendirin, boyutunu ayarlayın.

  5. İkinci Süsleme Örneğini Oluşturun

    • Farklı bir motif (hilal-yıldız) seçip şerit tasarımı yapın.
    • Yatay öteleme ve eksene göre yansıma eklemeyi unutmayın.

  6. Üçüncü Süsleme Örneğini Oluşturun

    • Üçüncü motif (lale) ile çerçeve/köşe süslemesi hazırlayın.
    • Dönme ve gerekiyorsa ölçeklendirme ekleyerek tasarımı zenginleştirin.

  7. Poster veya Dijital Sunum Hazırlığı

    • Her süsleme örneğinizi tek sayfada gösterecek şekilde çıktı alın veya slayt düzenleyin.
    • Uygulanan dönüşümleri (hangi açı, hangi öteleme miktarı vb.) metin veya çizimlerle açıklayın.

  8. Kültürel Karşılaştırma Kısmını Ekleyin

    • Örnek resimler veya bilgilerle Türk geleneksel desenleri arasındaki benzerlikleri anlatın.
    • Renk, biçim, tekrar düzeni, kullanılan portaller (geometrik) gibi unsurlardan bahsedin.

  9. Sunumu Hazırlayıp Paylaşın

    • Sınıfınıza veya öğretmeninize planlanan tarihte sunun.
    • Sınıf arkadaşlarınızla fikir alışverişinde bulunun.

  10. Son Kontrol ve Teslim

    • Posterinizi veya dijital dosyanızı kurallara uygun şekilde düzenleyin.
    • Süreç günlüklerinizi (varsa) öğretmene teslim edin veya sunumunuzda anlatın.

Bölüm 10: Özet Tablo

Aşağıda, bu performans görevi sırasında kullanacağınız motifler, uygulayacağınız dönüşümler ve elde edeceğiniz desen türleriyle ilgili örnek bir tablo yer almaktadır:

Öğe Motif Örneği Kullanılan Dönüşüm(ler) Desen Türü Kültürel Karşılık
Motif 1 Geometrik Çiçek Dönme (Rotation), Ölçeklendirme (Dilation) Dairesel Tekrar Selçuklu yıldız / Rumi (geometrik benzerlik)
Motif 2 Hilal ve Yıldız Öteleme (Translation), Yansıma (Reflection) Şerit Halinde Tekrar (Farklı Yönlü) Osmanlı çini motiflerinde hilal ve yıldız
Motif 3 Stilize Lale Dönme (Rotation), Boşluklarda Ölçeklendirme Köşe Dekorasyonu ve Çerçeve Bordürü Osmanlı ve Anadolu halı/kilim lale süslemeleri
Süsleme Örneği 1 (Dairesel Düzen) Motif 1 + Renk Çeşitlemesi 8 kez 45° Dönme + %80 Ölçeklendirme Mandala benzeri dairesel desen Selçuklu tarzı yıldız veya bitkisel motifler
Süsleme Örneği 2 (Şerit Düzeni) Motif 2 + Karşılıklı Yansıma Yatay Öteleme 5 cm + X eksenine Göre Yansıma Düzenli sağ-sol tekrarlı şerit Kubbe içi yazılar, halı kenar şeritleri
Süsleme Örneği 3 (Köşe Düzeni) Motif 3 + Köşelerde Dönme Her köşede 90° artırımlarla Dönme Çerçeve, bordür, köşe dekorasyonu Lale motifi barındıran çini vb.

Bölüm 11: Sonuç ve Genel Değerlendirme

Bu performans görevi, matematiksel bakış açısını estetikle birleştirerek hem keyifli hem de öğretici bir deneyim sunar. Aşağıdaki noktalar, çalışmanızı tamamlarken göz önünde bulundurmanız gereken önemli hususlardır:

  • Geometrik Dönüşümlerin Uygunluğu: Dönme, yansıma, öteleme, ölçeklendirme işlemlerinin sayısal değerleri (dönme açısı, yansıma ekseni, öteleme miktarı vb.) net olmalıdır.
  • Tasarımın Bütünlüğü: Motifler ve renk seçimleri birbirini destekleyecek şekilde planlanmalıdır. Aşırı karmaşadan kaçınmak için renkli alanlar ve boşluklar dengede tutulmalıdır.
  • Kültürel Bağlantı: Her desenin, ülkemizin zengin motif kültüründeki karşılıkları vurgulanmalıdır. Bu, sunumun tarihsel ve sanatsal boyutunu güçlendirir.
  • Sunum Teknikleri: Poster veya dijital slayt tasarımında yazı puntosu, renk kontrastı, başlıkların düzeni, motiflerin konumu gibi detaylara özen gösterilmelidir.
  • Zamanlama ve Planlama: Süreci adım adım yürütmek, oluşturulan ürünleri ara kontrol noktalarında gözden geçirmek; bitmiş ürünün ve raporun zamanında teslim edilmesini kolaylaştırır.

Kapsamlı bir planlama ve yaratıcı bir bakış açısı ile bu görevi tamamladığınızda hem matematiksel dönüşümleri somut olarak deneyimlemiş, hem de Türk süsleme sanatının eşsiz örnekleriyle kendi tasarımlarınızı bağdaştırarak önemli bir kültürel bilgi edinmiş olacaksınız.

Kısa Özet

  1. Görev İçeriği: 3 farklı motif oluşturma ve bunlardan en az 3 farklı süsleme örneği hazırlama.
  2. Geometrik Dönüşümler: Öteleme, yansıma, dönme ve isteğe bağlı olarak ölçeklendirme örnekleri kullanma.
  3. Türk Kültürüne Ait Süslemelerle Karşılaştırma: Süslemenizi Selçuklu, Osmanlı veya Anadolu halı-kilim desenleriyle benzerlikleri üzerinden analiz edin.
  4. Sunum: Poster veya çevrimiçi uygulama üzerinden, dönüşüm aşamalarını ve ortaya çıkan sonuçları açıklayın.
  5. Önemli İpuçları: Motiflerin boyutu, tekrarlama aralığı, dönme açısı, yansıma ekseni gibi matematiksel detaylar mutlaka belirtilmeli.

Bu yönergeleri takip ederek hazırlayacağınız performans görevi, matematiksel bilgi ve yaratıcılığın birleştiği, özgün ve keyifli bir çalışma olacaktır.

@Ozge8