Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Atom numarası yatay eksene, iyonlaşma enerjisi dikey eksene alınarak şu noktalar işaretlenir:
Ne: 10,\ 2080; Na: 11,\ 496; Mg: 12,\ 738; Al: 13,\ 577; Si: 14,\ 786; P: 15,\ 1012; S: 16,\ 1000; Cl: 17,\ 1255; Ar: 18,\ 1520; K: 19,\ 419.
Grafikte genel eğilim, aynı periyotta soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisinin artmasıdır. Ancak üç belirgin düşüş görülür:
- Ne \rightarrow Na geçişinde büyük düşüş olur. Na atomunda elektron yeni bir enerji seviyesine yerleşir. Çekirdekten daha uzakta olan bu elektron daha kolay koparılır.
- Mg \rightarrow Al geçişinde düşüş olur. Al atomundan koparılan elektron 3p orbitalindedir; bu elektron, Mg’nin 3s orbitalindeki elektronuna göre daha yüksek enerjili olduğundan daha kolay uzaklaştırılır.
- P \rightarrow S geçişinde küçük bir düşüş olur. S atomunda aynı orbitale yerleşen elektronlar arasındaki itme artar. Bu nedenle bir elektronu koparmak P atomuna göre biraz daha kolaydır.
- Ar \rightarrow K geçişindeki büyük düşüş de K atomunda yeni bir enerji seviyesinin başlamasından kaynaklanır.
Kısa kontrol: En yüksek değer Ne için 2080\ \text{kJ/mol}, en düşük değer ise K için 419\ \text{kJ/mol} olduğundan grafik bu iki noktayı göstermelidir.
Soru 3
Kısa cevap
Elektronegatiflik sırası F > Cl > H şeklindedir.
Elektronegatiflik, bir atomun kimyasal bağdaki ortaklaşa kullanılan elektronları kendine doğru çekme eğilimidir. Verilen bilgilere göre H–F ve F–Cl bağlarında elektronlar F atomuna daha çok çekildiği için F’nin elektronegatifliği en büyüktür. H–Cl bağında elektronlar Cl atomuna çekildiğinden Cl’nin elektronegatifliği H’den büyüktür.
Kısa kontrol: F atomu hem H ile hem de Cl ile yaptığı bağda bağ elektronlarını daha fazla çektiği için en elektronegatif atom F’dir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Periyodik tablo kesitinde yerleşim şu şekilde yapılır:
- K: üst sıradaki sol kutu
- X: üst sıradaki sağ kutu
- Y: alt sıradaki sol kutu
- Z: alt sıradaki orta kutu
Gerekçe:
- İyonlaşma enerjisi periyodik tabloda genel olarak soldan sağa ve aşağıdan yukarıya doğru artar. Bu nedenle iyonlaşma enerjisi en büyük olan X, kesitin sağ üstüne yerleştirilir.
- Atom yarıçapı genel olarak sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru artar. Bu nedenle atom yarıçapı en büyük olan Y, sol alta yerleştirilir.
- K ile Y atomlarının valans elektron sayıları eşit olduğundan aynı grupta bulunmaları gerekir. Bu yüzden K, Y’nin üstüne yerleştirilir.
- Z atomunun hem valans elektron sayısı hem de enerji seviyesi sayısı K ve X’ten farklı olmalıdır. Bu nedenle Z, alt orta kutuya yerleştirilir.
Kısa kontrol: K ve Y aynı sütunda olduğundan valans elektron sayıları aynıdır; X sağ üstte olduğundan iyonlaşma enerjisi en büyüktür; Y sol altta olduğundan atom yarıçapı en büyüktür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 87 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 89 →