Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Deniz ekosistemini temizleme yöntemini seçerken şu ölçütler kullanılabilir:
- Deniz çok toksik olan ağır metallerden tamamen temizlenmelidir.
- Kullanılan demir oksit nanoparçacıkları deniz canlılarına zarar vermemeli ve toksik olmamalıdır.
- Yöntem, kurşun, bakır, kadmiyum ve arsenik gibi metalleri yüksek oranda giderebilmelidir.
- Kullanılan madde sudan kolayca ayrılabilmeli, denizde kalıntı oluşturmamalıdır.
- Filtreler veya manyetik nanoparçacıklar tekrar kullanılabilmelidir.
- Temizleme işlemi hızlı, ekonomik ve geniş deniz alanlarına uygulanabilir olmalıdır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Grafiğe göre demir oksit nanoparçacıkları özellikle kurşunu yüzde 100, bakırı ise yaklaşık yüzde 99 oranında gidermektedir. Bu nedenle yüksek giderim verimi, toksik olmama ve kolay uzaklaştırılabilme temel ölçütlerdir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Denizden ağır metalleri temizlemek için manyetik özellik gösteren demir oksit nanoparçacıkları kullanılabilir. Bu nanoparçacıklar sudaki ağır metal iyonlarını yüzeylerine bağlar. Daha sonra mıknatıs yardımıyla metal içeren nanoparçacıklar sudan ayrılır ve güvenli biçimde toplanır.
Denizdeki nanoparçacıkları temizlemek için manyetik ayırma sistemleri ve demir oksit nanoparçacık içeren tekrar kullanılabilir filtreler kullanılabilir. Toplanan nanoparçacıklar denize yeniden bırakılmamalı; geri kazanım veya güvenli atık işlemi uygulanmalıdır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Demir oksit bir bileşiktir ve manyetik özellik gösterebilir. Bu özellik, bağlanan ağır metallerin ve nanoparçacıkların sudan fiziksel olarak ayrılmasını kolaylaştırır. Uygulamada canlılara zarar vermemek için işlem kontrollü yapılmalıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Öneriler diğer grupların önerileriyle şu ölçütlere göre karşılaştırılabilir:
- Ağır metal giderim yüzdesi
- Deniz canlılarına ve ekosisteme etkisi
- Kullanılan maddenin toksik olup olmaması
- Nanoparçacıkların sudan geri toplanabilmesi
- Yöntemin maliyeti ve uygulanma hızı
- Filtre veya nanoparçacıkların tekrar kullanılabilmesi
Örneğin, yalnızca filtreleme yapan bir yöntemle manyetik demir oksit nanoparçacığı kullanılan yöntem karşılaştırıldığında, manyetik yöntemin kurşun ve bakır gibi ağır metalleri çok yüksek oranda giderebilmesi avantajdır. Ancak nanoparçacıkların işlem sonunda tamamen toplanması gerekir.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: En uygun çözüm, sadece yüksek temizleme verimi sağlayan değil; aynı zamanda denizde yeni bir madde kirliliği oluşturmayan yöntemdir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Sunulan öneriler, ağır metallerin deniz suyunda ve canlıların vücudunda birikmesini azaltarak kimyasal ayak izini düşürür. Özellikle kurşunun yüzde 100, bakırın ise yaklaşık yüzde 99 oranında giderilebilmesi, bu elementlerin deniz ekosistemine vereceği zararı büyük ölçüde azaltabilir.
Kimyasal ayak izinin ne kadar azalacağı; kirliliğin başlangıç miktarına, temizlenen deniz alanına, kullanılan nanoparçacık miktarına ve nanoparçacıkların tamamen geri toplanıp toplanmamasına bağlıdır. Demir oksit nanoparçacıklarının tekrar kullanılabilmesi, yeni madde tüketimini ve oluşacak atığı azaltır. Buna karşılık nanoparçacıklar denizde bırakılırsa ek bir kirlilik riski oluşabilir.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Temizleme yönteminin çevresel yararı, ağır metallerin uzaklaştırılmasının yanında kullanılan nanoparçacıkların güvenli biçimde toplanmasına ve yeniden kullanılmasına bağlıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 261 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 263 →