Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Gemi kazasında denize geminin gövdesinden ve taşınan yüklerden demir, alüminyum, bakır, çinko, nikel, kurşun gibi metaller karışabilir. Gemilerde çelik gibi demir esaslı alaşımlar; pervane, boru ve elektronik parçalarda ise farklı metal alaşımları bulunabilir. Boya ve kaplama malzemelerinden de metal içeren çok küçük parçacıklar, yani nanoparçacıklar suya geçebilir.
Bu maddeler suyla temas ettiğinde korozyon gibi kimyasal değişimler gerçekleşebilir ve bazı metal iyonları suya karışabilir.
Kısa kontrol açıklaması
Metaller, alaşımlar ve nanoparçacıkların geminin yapısından, yükünden veya kaplamalarından denize ulaşabileceği belirtilmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Metaller ve nanoparçacıklar suya karıştığında suyun kalitesini düşürebilir. Bazı ağır metal iyonları balık, midye, plankton ve su bitkileri tarafından alınarak canlıların dokularında birikebilir. Bu durum besin zinciri boyunca ilerleyebilir ve canlıların büyümesini, üremesini ve yaşamını olumsuz etkileyebilir. Yer altı sularına ulaşmaları hâlinde içme suyu kaynakları da kirlenebilir.
Kısa kontrol açıklaması
Cevapta sucul ekosistemler, canlılarda birikim ve besin zinciri üzerindeki etkiler açıklanmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Kıyıya ulaşan metal içeren maddeler toprağa karışarak toprak kirliliğine neden olabilir. Topraktaki bazı metal iyonları bitkiler tarafından alınabilir; bu da bitkilerin gelişimini ve toprakta yaşayan canlıları olumsuz etkileyebilir. Kıyıdaki bitki örtüsünün zarar görmesi erozyon riskini artırabilir. Yağmur suları da bu maddeleri daha geniş alanlara veya yer altı sularına taşıyabilir.
Kısa kontrol açıklaması
Metal kirliliğinin toprak, bitkiler, kıyı canlıları ve yer altı suları üzerindeki olası sonuçları verilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Denizdeki ağır metaller, kirlenmiş suyla temas edilmesi veya kirlenmiş deniz ürünlerinin tüketilmesi yoluyla insan sağlığını etkileyebilir. Bazı ağır metallerin uzun süre ve yüksek miktarda alınması sinir sistemi, böbrekler ve karaciğer üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Özellikle gelişme dönemindeki çocuklar için risk daha yüksek olabilir. Etkinin düzeyi metalin türüne, miktarına ve maruz kalma süresine bağlıdır.
Kısa kontrol açıklaması
Cevapta ağır metallerin insanlara ulaşma yolları ve sağlık risklerinin metal türü ile maruz kalma miktarına bağlı olduğu açıklanmıştır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Rapordaki verilere göre pirina ile ağır metal temizliğinde genel olarak 1 mg/L derişim daha uygundur. Bu derişimde demirin yüzde 91,51’i, manganezin yüzde 80,86’sı, çinkonun yüzde 91,64’ü ve nikelin yüzde 83,67’si giderilmiştir. Çinko için en yüksek giderim yüzde 91,64 ile 1 mg/L derişimde elde edilmiştir. Alüminyumun giderim oranı ise yüzde 73,68 ile daha düşüktür; bu nedenle alüminyum için ek veya farklı arıtma yöntemleri araştırılmalıdır.
Önerme: Ağır metal içeren suların arıtılmasında pirina, düşük maliyetli ve doğal bir adsorban olarak kullanılabilir. Ancak her metal için aynı verimde çalışmadığından, arıtma yöntemi suyun içerdiği metal türüne göre belirlenmelidir.
Kısa kontrol açıklaması
Önerme, tablodaki yüzde giderim değerlerine dayanır. En yüksek genel giderim değerleri 1 mg/L derişimde görülür; alüminyum için giderim oranı diğer metallere göre daha düşüktür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 258 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 260 →