Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Yetkililerin araştırdığı problem, geminin yanması ve batması sonucunda denize karışan kimyasal maddelerin deniz canlılarının ölümüne neden olmasıdır. Ölümlerin kazadan günler sonra da sürmesi, yalnızca yangının değil, suya yayılan zehirli maddelerin de etkili olabileceğini düşündürür.
Kısa kontrol: Araştırmanın amacı, kirliliğe yol açan maddeyi ve bu maddenin deniz ekosistemine etkisini belirlemektir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Gemi kazası, deniz suyunun kimyasal maddelerle kirlenmesine yol açmıştır. Gemideki maddeler yanma sırasında kimyasal değişime uğramış veya batma sonrasında suya karışmış olabilir. Böylece sucul ekosistemde canlıların yaşamını etkileyen zehirli bir kirlilik oluşmuştur.
Kısa kontrol: Kirlilik, deniz suyunun özelliklerini değiştirerek balıklar ve diğer deniz canlıları için zararlı bir ortam oluşturur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Deniz canlıları yangın sırasında oluşan ısı, duman ve zararlı gazlardan etkilenmiş olabilir. Ayrıca geminin taşıdığı ağır metal, alaşım ve metal nanoparçacıklarının suya karışması; solungaçlara, organlara ve hücrelere zarar vermiş olabilir. Bu maddeler canlıların dokularında birikerek ölümlerin günler sonra da devam etmesine neden olabilir.
Kısa kontrol: Ölümlerin zamanla artması, denizde kalıcı etkisi olan zehirli maddelerin bulunduğu düşüncesini destekler.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Geminin taşıdığı metal, alaşım ve metal nanoparçacıkları deniz suyuna karışarak ağır metal kirliliği oluşturabilir. Bakır, kadmiyum, çinko, mangan, alüminyum ve demir gibi elementler ya da bunların bileşikleri yüksek miktarlarda canlılar için toksik olabilir. Bu maddeler balıkların solungaç, kas ve iç organlarında birikebilir; besin zinciriyle başka canlılara ve insanlara taşınabilir.
Kısa kontrol: Nanoparçacıkların çok küçük olması, canlıların dokularına daha kolay ulaşmalarına ve ekosistemde yayılmalarına yol açabilir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Araştırmaya önce geminin taşıdığı maddelerin listesi incelenerek başlanmalıdır. Daha sonra kaza bölgesinden deniz suyu, dip çamuru, ölü deniz canlıları ve canlı dokularından örnekler alınmalıdır. Bu örneklerde ağır metallerin, alaşımların ve nanoparçacıkların varlığı ile miktarı karşılaştırılmalıdır.
Örnek alma işlemleri eğitimli kişiler tarafından eldiven, gözlük ve uygun koruyucu ekipman kullanılarak yapılmalıdır.
Kısa kontrol: Kaza bölgesindeki sonuçlar, kazadan etkilenmemiş bir bölgeden alınan örneklerle karşılaştırılırsa kirliliğin kaynağı daha güvenilir biçimde belirlenir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Kimya mühendisinden geminin yükünde bulunan maddeleri, bu maddelerin yanma sırasında geçirdiği kimyasal değişimleri ve deniz suyuna karışma yollarını incelemesi istenebilir. Malzeme mühendisinden gemideki metal, alaşım ve nanoparçacıkların yapısını; suyla temas ettiğinde çözünme, aşınma veya yayılma durumlarını belirlemesi istenebilir. Biyologlardan ise ölen deniz canlılarının hangi organlarının etkilendiğini, zehirli maddelerin besin zincirindeki birikimini ve ekosistemdeki değişimleri araştırmaları beklenir.
Kısa kontrol: Bu çalışmalar birlikte değerlendirilirse kirliliğin kaynağı, canlılara etkisi ve temizleme yöntemi daha doğru belirlenebilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 256 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 258 →