Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Görsellerdeki katılar görünüş ve özellik bakımından farklıdır. Elmas ve kuvars saydam, parlak ve kristal yapıdadır. Kalsiyum oksit beyaz renkli toz hâlindedir. Alüminyum parlak, metalik görünümlü; tel ve levha gibi şekillendirilebilen bir metaldir. Grafit siyah, opak ve yumuşak katmanlı bir yapı gösterir. Potasyum iyodür ise kristal yapılı bir tuzdur ve suda çözünebilir.
Bu farklar; sertlik, parlaklık, renk, elektrik iletkenliği, şekil verilebilme ve çözünürlük gibi fiziksel özelliklerde görülür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Katıların farklı özelliklere sahip olmasının temel nedeni, onları oluşturan taneciklerin türlerinin, aralarındaki bağların ve taneciklerin uzaydaki dizilişlerinin farklı olmasıdır. Bazı katılar atomlardan, bazıları ise iyonlardan oluşur.
Örneğin elmas ve grafit yalnızca karbon atomlarından oluşmasına rağmen karbon atomları farklı biçimde bağlandığı için elmas çok sert, grafit ise yumuşak ve tabakalıdır. Kalsiyum oksit ve potasyum iyodür iyonlardan oluşur; alüminyum ise metal atomları ve hareketli elektronların oluşturduğu metalik yapıya sahiptir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Tanecikleri diğerlerinden belirgin biçimde farklı düzenlenmiş olan örnekler arasında özellikle elmas ve grafit bulunur. Her ikisi de yalnızca karbon atomlarından oluşur; ancak atomların bağlanma ve diziliş biçimleri farklıdır.
Elmasta her karbon atomu çevresindeki karbon atomlarıyla üç boyutlu, sağlam bir ağ oluşturur. Bu nedenle elmas çok serttir. Grafitte ise karbon atomları düz tabakalar hâlinde dizilmiştir. Tabakalar arasındaki etkileşim zayıf olduğundan tabakalar kolayca kayar ve grafit yumuşaktır.
Diğer örneklerde de tanecik düzenleri farklıdır: kalsiyum oksit ve potasyum iyodürde zıt yüklü iyonlar düzenli biçimde dizilir; alüminyumda metal atomları ile hareketli elektronlar bulunur; kuvarsta ise silisyum ve oksijen atomları bağlarla üç boyutlu bir ağ yapısı oluşturur.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Örneklerin tekrarlayan birimleri, içerdiği tanecik türüne göre farklılık gösterir. Elementlerde tek tür atom bulunurken bileşiklerde farklı atomlar veya iyonlar belirli oranlarda tekrar eder.
- Elmas: Tekrarlayan birim karbon atomlarıdır.
- Kalsiyum oksit: Tekrarlayan birimler kalsiyum iyonu Ca^{2+} ve oksit iyonu $O^{2-}$dir.
- Alüminyum: Tekrarlayan birim alüminyum atomlarıdır. Yapıda metalik bağ ve hareketli elektronlar bulunur.
- Kuvars: Tekrarlayan yapıda silisyum ve oksijen atomları bulunur; temel birim silisyum-oksijen yapılarıdır.
- Grafit: Tekrarlayan birim karbon atomlarıdır.
- Potasyum iyodür: Tekrarlayan birimler potasyum iyonu K^+ ve iyodür iyonu $I^-$dir.
Sonuç olarak elmas, grafit ve alüminyum element yapılı; kalsiyum oksit, kuvars ve potasyum iyodür ise bileşik yapılı maddelerdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 161 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 163 →