9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 142 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

  • NaCl: Na⁺ sodyum iyonu, Cl⁻ klorür iyonu
  • Na₂S: Na⁺ sodyum iyonu, S²⁻ sülfür iyonu
  • Al₂S₃: Al³⁺ alüminyum iyonu, S²⁻ sülfür iyonu
  • MgBr₂: Mg²⁺ magnezyum iyonu, Br⁻ bromür iyonu
  • MgCl₂: Mg²⁺ magnezyum iyonu, Cl⁻ klorür iyonu

İyonik bileşikte pozitif yüklü iyon katyon, negatif yüklü iyon anyondur. Katyonların adları genellikle elementi oluşturan atomun adıyla aynıdır; anyonların adları ise klorür, bromür ve sülfür gibi özel iyon adlarıyla yazılır.

Kısa çözüm-kontrol

Her bileşikte toplam pozitif ve negatif yükler eşittir. Örneğin MgBr₂ bileşiğinde bir Mg²⁺ iyonunun yükünü iki Br⁻ iyonu dengeler.

Soru 2

Kısa cevap

  • CaCO₃: Kalsiyum karbonat
  • Mg(NO₃)₂: Magnezyum nitrat
  • (NH₄)₂SO₄: Amonyum sülfat
  • K₃PO₄: Potasyum fosfat

Kısa çözüm-kontrol

Poliatomik iyonlar birden fazla atom içerse de iyon olarak birlikte adlandırılır. Bileşiğin adı önce katyonun, sonra anyonun adı yazılarak oluşturulur.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

  • FeCl₂: Demir(II) klorür
  • FeCl₃: Demir(III) klorür

Önceki adlandırma kuralı bu bileşikleri adlandırmak için tek başına yeterli değildir. Çünkü demir elementi farklı yüklere sahip katyonlar oluşturabilir. FeCl₂ bileşiğinde demir iyonu Fe²⁺, FeCl₃ bileşiğinde ise Fe³⁺ hâlindedir. Bu nedenle demirin yükseltgenme basamağı adında parantez içinde belirtilmelidir.

Kısa çözüm-kontrol

Cl⁻ iyonunun yükü −1’dir. FeCl₂’de iki klorür iyonunun toplam yükü −2 olduğundan Fe iyonu +2’dir. FeCl₃’te ise üç klorür iyonunun toplam yükü −3 olduğundan Fe iyonu +3’tür.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Kural: Birden fazla katyon oluşturabilen metallerin oluşturduğu iyonik bileşikler adlandırılırken metalin yükseltgenme basamağı, metal adından sonra parantez içinde Romen rakamıyla yazılır. Ardından anyonun adı yazılır.

  • FeCl₂: Demir(II) klorür
  • FeCl₃: Demir(III) klorür
  • CuBr₂: Bakır(II) bromür
  • FeO: Demir(II) oksit

Kısa çözüm-kontrol

CuBr₂’de iki Br⁻ iyonu toplam −2 yük taşır; bu nedenle bakır iyonu Cu²⁺ olur. FeO’da oksit iyonu O²⁻ olduğundan demir iyonu Fe²⁺ olmalıdır.

Soru 5

Kısa cevap

İyonik bileşiklerde adlandırma yapılırken önce katyonun adı, sonra anyonun adı yazılır. Aynı metal farklı katyonlar oluşturabiliyorsa metalin yükseltgenme basamağı parantez içinde belirtilir.

Kısa çözüm-kontrol

Bu kural, Demir(II) klorür ile Demir(III) klorür gibi aynı elementleri içeren fakat katyon yükleri farklı olan bileşiklerin birbirinden ayırt edilmesini sağlar.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 141 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 143 →