Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Merkez atomunda ortaklanmamış elektron çifti bulunan NH₃ ve H₂O moleküllerinde, bu elektron çiftleri bağ elektron çiftlerini daha güçlü iter. Bu itme, atomlar arasındaki bağ açılarını ideal değerden küçültür ve molekülün uzaydaki şeklini değiştirir.
NH₃ molekülünde azot atomundaki bir ortaklanmamış elektron çifti nedeniyle yapı üçgen piramittir. H₂O molekülünde oksijen atomunda iki ortaklanmamış elektron çifti bulunduğu için itme daha fazladır; molekül kırık doğru, yani açısal yapıdadır.
Kısa kontrol: Ortaklanmamış elektron çiftlerinin itmesi, bağ elektron çiftlerinin itmesinden daha güçlüdür. Bu nedenle CH₄ gibi dört bağ çifti içeren moleküller ile NH₃ ve H₂O aynı uzay geometrisine sahip değildir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
HBr molekülünün Lewis nokta yapısı:
H:Br
Hidrojen ile brom arasında bir ortaklanmış elektron çifti vardır. Brom atomunda ayrıca üç ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Hidrojen dublete, brom ise oktete ulaşır.
CF₄ molekülünün Lewis nokta yapısı:
F
:
F : C : F
:
F
Karbon atomu merkez atomdur ve dört flor atomuyla birer ortaklanmış elektron çifti oluşturur. Her flor atomunda üç ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
NF₃ molekülünün Lewis nokta yapısı:
..
F : N : F
:
F
Azot atomu üç flor atomuyla bağ yapar ve azot üzerinde bir ortaklanmamış elektron çifti kalır. Her flor atomunda üç ortaklanmamış elektron çifti vardır.
Önermelerin değerlendirilmesi:
Bu üç bileşikte atomlar elektron alışverişi yapmaktan çok elektronlarını ortaklaşa kullanarak bağ oluşturur. HBr molekülünde H dublet, Br oktet düzenine; CF₄ ve NF₃ moleküllerinde ise merkez atomlar ve F atomları oktet düzenine ulaşır. Böylece Lewis nokta yapılarında bağ yapan elektron çiftleri ile ortaklanmamış elektron çiftleri açıkça gösterilir.
Kısa kontrol: H atomunun çevresinde iki elektron, F, Br, C ve N atomlarının çevresinde ise uygun moleküllerde sekiz elektron bulunur.
Soru 3
Kısa cevap
Karekodu, öğretmenin veya okulun izin verdiği güvenilir bir cihazla okutunuz. Açılan etkileşimli içerikte moleküllerin Lewis nokta yapılarını inceleyip bağ elektron çiftlerini ve ortaklanmamış elektron çiftlerini belirleyiniz. Ardından yapıları bu sayfadaki HBr, CF₄ ve NF₃ örnekleriyle karşılaştırınız.
Kısa kontrol: Karekodun yönlendirdiği içerik görüntüde yer almadığı için içeriğe ait ek bilgi yazılmamalıdır. İçerik açılmazsa öğretmenden veya okulun bilişim sorumlusundan yardım istenmelidir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
BH₃
Atomların elektron dizilimi: B: 2,3; H: 1
H
:
H:B:H
Bor atomu üç hidrojen atomuyla üç bağ yapar. Borun çevresinde altı elektron bulunur; bu molekül oktet kuralının istisnasıdır. Her H atomu dublete ulaşır.
CCl₄
Atomların elektron dizilimi: C: 2,4; Cl: 2,8,7
Cl
:
Cl:C:Cl
:
Cl
Karbon merkez atomdur ve dört Cl atomuyla tekli bağ yapar. Her Cl atomunda üç ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
CO₂
Atomların elektron dizilimi: C: 2,4; O: 2,6
:O::C::O:
Karbon ile her oksijen arasında ikişer ortaklanmış elektron çifti, yani çift bağ vardır. Her O atomunda iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
NBr₃
Atomların elektron dizilimi: N: 2,5; Br: 2,8,18,7
..
Br:N:Br
:
Br
Azot, üç Br atomuyla tekli bağ yapar ve azot üzerinde bir ortaklanmamış elektron çifti kalır. Her Br atomunda üç ortaklanmamış elektron çifti bulunur.
CH₄
Atomların elektron dizilimi: C: 2,4; H: 1
H
:
H:C:H
:
H
Karbon atomu dört H atomuyla tekli bağ yapar. Karbon oktete, her H atomu dublete ulaşır.
H₂S
Atomların elektron dizilimi: H: 1; S: 2,8,6
..
H:S:H
..
Kükürt atomu iki H atomuyla tekli bağ yapar ve üzerinde iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Kükürt oktete, H atomları dublete ulaşır.
Kısa kontrol: Lewis nokta yapısı çizilirken önce toplam değerlik elektronları belirlenir. Atomlar arasındaki ortaklaşa kullanılan elektron çiftleri bağları oluşturur; kalan elektron çiftleri ortaklanmamış elektron çiftleri olarak gösterilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 135 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 137 →