9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 85 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir vektörü bileşenlerine ayırmak için şu adımlar uygulanır:

  1. Vektörün başlangıç noktası koordinat sisteminin orijinine getirilir.
  2. Vektörün bitiş noktasından x ve y eksenlerine paralel doğrular çizilir.
  3. Oluşan dikdörtgenin kenarları vektörün eksenler doğrultusundaki bileşenlerini verir.
  4. Orijinden x ekseni üzerindeki noktaya çizilen yönlü doğru vektörün x bileşeni, y ekseni üzerindeki noktaya çizilen yönlü doğru ise y bileşenidir.

Örneğin başlangıcı orijinde olan ve bitişi 4 kare sağda, 3 kare yukarıda bulunan bir \vec{A} vektörü için:

\vec{A}_x=4\ \text{kare sağ yönlü}
\vec{A}_y=3\ \text{kare yukarı yönlü}

Böylece vektör,

\vec{A}=\vec{A}_x+\vec{A}_y

şeklinde bileşenlerine ayrılır.

Kısa kontrol: \vec{A}_x ve \vec{A}_y birbirine diktir. Bu iki bileşenin oluşturduğu paralelkenarın köşegeni, yönü ve büyüklüğü değişmeden ilk \vec{A} vektörünü verir.

Soru 7

Örnek cevap / çözüm yolu

Uç uca ekleme yönteminde vektörlerden birinin başlangıç noktası, yönü ve büyüklüğü değiştirilmeden diğer vektörün bitiş noktasına taşınır. İlk vektörün başlangıç noktasından son vektörün bitiş noktasına çizilen vektör bileşke vektördür.

Paralelkenar yönteminde ise iki vektörün başlangıç noktaları aynı noktaya getirilir. Her vektörün ucundan diğer vektöre paralel doğrular çizilerek paralelkenar oluşturulur. Ortak başlangıç noktasından paralelkenarın karşı köşesine çizilen köşegen bileşke vektördür.

Her iki yöntemde de elde edilen bileşke aynıdır:

\vec{R}=\vec{A}+\vec{B}

Uç uca ekleme yöntemi, vektörler sırayla gerçekleşen yer değiştirmeleri veya hareketleri gösterdiğinde daha uygundur. Çünkü ikinci vektör, birincinin bittiği noktadan başlatılarak ardışık etki açıkça görülür.

Paralelkenar yöntemi, aynı noktaya aynı anda etki eden iki kuvvet gibi vektörleri göstermek için daha uygundur. Çünkü iki vektörün ortak başlangıç noktasından etkidiği ve bileşke kuvvetin yönü paralelkenarın köşegeniyle gösterilir.

Kısa kontrol: Uç uca ekleme yönteminde ilk başlangıçtan son bitişe çizilen vektör ile paralelkenar yöntemindeki köşegen aynı yön ve büyüklükte olmalıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 84 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 86 →