Soru 4
Kısa cevap
| Fiziksel nicelik | SI birimi | Birimle doğrudan ilişkili nicelikler | Ölçüm aletleri | Birden fazla nicelikten oluşanlar |
|---|---|---|---|---|
| İvme | m/s^2 | Uzunluk, zaman | Cetvel, kronometre | X |
| Uzunluk | m | Uzunluk | Cetvel | — |
| Basınç | kg/(m\cdot s^2) | Kütle, uzunluk, zaman | Terazi, cetvel, kronometre | X |
| Ağırlık | kg\cdot m/s^2 | Kütle, uzunluk, zaman | Terazi, cetvel, kronometre | X |
| Kütle | kg | Kütle | Terazi | — |
Kontrol: İvme, basınç ve ağırlığın birimleri birden fazla temel fiziksel büyüklüğün bir araya gelmesiyle oluşur. Uzunluk ve kütle ise tek bir temel birime sahiptir.
Soru 5
Kısa cevap
| Temel nicelikler | Türetilmiş nicelikler |
|---|---|
| Sıcaklık (K) | Hız (m/s) |
| Zaman (s) | Kuvvet (kg\cdot m/s^2) |
| Elektrik akımı (A) | Yoğunluk (kg/m^3) |
| Kütle (kg) | — |
Kontrol: Sıcaklık, zaman, elektrik akımı ve kütle temel niceliklerdir. Hız, kuvvet ve yoğunluğun birimleri ise temel birimlerin birleşiminden oluştuğu için türetilmiş niceliklerdir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Temel niceliklerin nitelikleri: Başka fiziksel nicelikler kullanılarak tanımlanmayan, bağımsız fiziksel büyüklüklerdir. SI’da kendilerine ait temel birimleri vardır. Uzunluk, kütle, zaman, sıcaklık ve elektrik akımı temel niceliklere örnektir.
Türetilmiş niceliklerin nitelikleri: Temel niceliklerin matematiksel işlemlerle birleştirilmesiyle oluşan fiziksel büyüklüklerdir. Birimleri de temel birimlerden türetilir. Hız, ivme, kuvvet, basınç ve yoğunluk türetilmiş niceliklere örnektir.
Kontrol: Kuvvetin birimi kg\cdot m/s^2 olduğundan kütle, uzunluk ve zamanla ilişkilidir; bu nedenle türetilmiş niceliktir.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Bir fiziksel niceliğin temel ya da türetilmiş olduğuna karar verirken şu ölçütler kullanılır:
- Niceliğin başka fiziksel büyüklüklerden bağımsız olarak tanımlanıp tanımlanamadığına bakılır.
- SI biriminin tek bir temel birimden mi oluştuğu incelenir.
- Birim, temel birimlerin çarpımı veya bölümüyle oluşuyorsa nicelik türetilmiştir.
- Birim yalnızca m, kg, s, K veya A gibi bir temel birimse nicelik temeldir.
Kontrol: Örneğin kütlenin birimi kg olduğundan temel; hızın birimi m/s olduğundan türetilmiş niceliktir.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Temel nicelikler, diğer fiziksel niceliklerin tanımlanmasında kullanılan bağımsız fiziksel büyüklüklerdir. Türetilmiş nicelikler ise temel niceliklerin birbiriyle ilişkilendirilmesiyle oluşur.
Örneğin hareketle ilgili hız, uzunluğun zamana bölünmesiyle elde edilir:
Kuvvet ise kütle ve ivmenin çarpımıyla ifade edilir:
Kontrol: Hızın birimi m/s, kuvvetin birimi ise kg\cdot m/s^2 olur. Bu birimler temel birimlerden oluştuğu için hız ve kuvvet türetilmiş fiziksel büyüklüklerdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 55 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 57 →