Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğretmen, hâl değişimini etkileyen etmenlerden madde miktarını ve maddenin cinsini tespit etmeyi amaçlamış olabilir.
- Madde miktarı: A ve B kaplarında aynı cins madde olan buz bulunur. A kabında 150\ \text{g} buz 4\ \text{dk.}, B kabında 300\ \text{g} buz 8\ \text{dk.} içinde erimiştir. Buzun kütlesi arttığında tamamen erime süresi de artmıştır.
- Maddenin cinsi: A kabındaki 150\ \text{g} buz 4\ \text{dk.}, C kabındaki 150\ \text{g} tereyağı 3\ \text{dk.} içinde erimiştir. Kütleler ve ısıtıcılar aynı olmasına rağmen süreler farklıdır. Bu durum, maddenin cinsinin hâl değişimi için gereken enerjiyi ve süreyi etkilediğini gösterir.
Kısa kontrol: Kaplar özdeş, ısıtıcılar özdeş ve ortam aynıdır. Bu nedenle süre farkları verilen fiziksel büyüklüklerdeki değişimle açıklanır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Buz için 150\ \text{g} buzun erime süresi 4\ \text{dk.} olduğundan:
500\ \text{g} buzun tamamı 13\frac{1}{3}\ \text{dk.}, yani 13\ \text{dk.}\ 20\ \text{s} içinde erir.
Tereyağı için 150\ \text{g} tereyağının erime süresi 3\ \text{dk.} olduğundan:
800\ \text{g} tereyağının tamamı 16\ \text{dk.} içinde erir.
Kısa kontrol: Aynı madde için kütle arttıkça erime süresi doğru orantılı artar. 500\ \text{g} buz, 150\ \text{g} buzdan daha fazla olduğu için süresi $4\ \text{dk.}$dan büyüktür; 800\ \text{g} tereyağı için de süre $3\ \text{dk.}$dan büyüktür.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Deniz kenarından Ağrı Dağı’nın zirvesine çıkıldıkça basınç azalır. Tabloda, basınç azaldığında maddelerin kaynama sıcaklıklarının düştüğü görülür:
- Suyun kaynama sıcaklığı $100\ ^\circ\text{C}$dan $97\ ^\circ\text{C}$ye düşmüştür.
- Alüminyumun kaynama sıcaklığı $2467\ ^\circ\text{C}$dan $2462\ ^\circ\text{C}$ye düşmüştür.
- Cıvanın kaynama sıcaklığı $357\ ^\circ\text{C}$dan $355\ ^\circ\text{C}$ye düşmüştür.
Erime sıcaklıklarında ise basıncın etkisi maddenin cinsine göre değişmiştir. Buzun, alüminyumun ve cıvanın erime sıcaklıkları Ağrı Dağı’nın zirvesinde biraz yükselmiştir. Buna göre basınç, hâl değişim sıcaklığını etkiler; ancak etkinin yönü hâl değişiminin türüne ve maddenin cinsine bağlı olabilir.
Kısa kontrol: Tablodaki bütün kaynama sıcaklıkları zirvede daha küçüktür. Bu, basınç azaldıkça kaynama sıcaklığının azaldığını gösterir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 255 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 257 →