Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney verileri, sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye ısı aktarımı gerçekleştiğini gösterir. Isı alışverişi, maddelerin sıcaklıkları eşitleninceye kadar sürer. Son durumda iki madde aynı denge sıcaklığına ulaşır ve aralarında net ısı alışverişi kalmaz.
Seçilen deneyde değiştirilen fiziksel büyüklüğe göre şu çıkarım yazılabilir:
- Kütle değiştirildiyse, kütlesi büyük olan maddenin denge sıcaklığı üzerindeki etkisinin daha fazla olduğu gözlenir.
- Maddenin cinsi değiştirildiyse, öz ısısı farklı maddelerin aynı miktarda enerji alışverişinde sıcaklıklarının farklı miktarlarda değiştiği görülür.
- İlk sıcaklık değiştirildiyse, ilk sıcaklık farkı arttıkça sıcaklık değişimlerinin de arttığı; denge sıcaklığının iki ilk sıcaklık arasında kaldığı görülür.
Kontrol: Tabloya yazılan ilk sıcaklık ve son sıcaklık değerleri karşılaştırılır. Son sıcaklıkların eşit olması ısıl dengeye ulaşıldığını destekler.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Kısa rapor örneği:
Deneyde sıcaklıkları farklı iki madde bir araya getirilmiştir. Termometre ile sıcaklıklar ölçülmüş ve sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olana enerji aktarıldığı gözlenmiştir. Isı alan maddenin sıcaklığı artarken ısı veren maddenin sıcaklığı azalmıştır. Bir süre sonra iki maddenin sıcaklıkları eşit olmuş ve ısıl denge oluşmuştur.
Isı, enerji aktarımıdır; sıcaklık ise maddenin ne kadar sıcak ya da soğuk olduğunu gösteren ve birimi °C olabilen fiziksel büyüklüktür. Hal değişimi sırasında madde ısı alabilir veya verebilir. Ancak sıcaklık, hal değişimi tamamlanıncaya kadar sabit kalabilir. Bu nedenle ölçme yapılırken sıcaklık değişimi ile hal değişimi birlikte değerlendirilmelidir.
Kontrol: Rapora kullanılan araç gereçler, kütle birimi olan g cinsinden ölçülen kütleler, ilk ve son sıcaklıklar ile gözlemler eklenir. Deneyde hal değişimi gözlenmediyse raporda hal değişimi gözlenmediği açıkça belirtilir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney sırasında termometrelerin doğru okunması, maddelerin başlangıç sıcaklıklarının aynı anda ölçülmesi ve çevreyle ısı alışverişinin azaltılması zorlayıcı olmuştur. Bu zorlukları azaltmak için termometre göz hizasında okunmuş, ölçümler dikkatlice kaydedilmiş ve deney düzeneği mümkün olduğunca yalıtılmıştır. Ayrıca görev paylaşımı yapılarak bir kişi ölçme işlemini, bir kişi süre takibini, bir kişi de verilerin kaydını yapmıştır.
Kontrol: Zorluk ve çözüm cümleleri, grupta gerçekten yaşanan durumlara göre düzenlenmelidir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Deneyi yeniden tasarlasaydım çevreye olan enerji kaybını azaltmak için daha iyi yalıtılmış kaplar kullanırdım. Sıcaklık ölçümlerini daha sık aralıklarla yapar, her ölçümde aynı termometreyi kullanır ve maddelerin kütlelerini g birimiyle daha hassas ölçerdim. Sonucun güvenilirliğini artırmak için deneyi birkaç kez tekrarlar, elde edilen ölçüm sonuçlarını karşılaştırırdım.
Kontrol: Bu değişiklikler, ısıl denge sıcaklığını belirlemede ölçme hatalarını ve dış ortamın etkisini azaltmayı amaçlar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 238 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 240 →