Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Beherglas ve Erlenmayer kabını yarıya kadar suyla doldurup termometreleri suya daldırırım. Termometreler kaplardan çıkarılmadan her iki suyun başlangıç sıcaklığını ^{\circ}\mathrm{C} birimiyle ölçer ve kaydederim.
Görselde okunabilir sayısal sıcaklık değeri verilmediği için ölçme sonucu deney sırasında termometreden alınmalıdır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Başlangıçta iki kaptaki suların sıcaklıkları aynı ya da birbirine yakınsa, su moleküllerinin hareketleri de benzer hızdadır. Moleküller her yöne rastgele hareket ettiğinden çizimde farklı yönlere çizilmiş kısa oklar kullanılabilir.
Kontrol: Moleküllerin hareket yönleri rastgele olmalıdır; sistemin belirli bir yöne doğru toplu hareketini gösteren tek yönlü vektör çizilmemelidir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Erlenmayer kabındaki su 60\ ^{\circ}\mathrm{C} olduğunda molekülleri, başlangıçtaki daha soğuk suya göre daha hızlı hareket eder. Çizimde Erlenmayerdeki su moleküllerinin yanına her yöne yönelmiş daha uzun oklar çizilir.
Kontrol: Sıcaklık arttıkça su moleküllerinin ortalama hareket enerjisi artar; bu nedenle hareketleri hızlanır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Sıcak su; daha soğuk suyla temas ettirilerek, bulunduğu kaptan daha geniş yüzeyli bir kaba aktarılarak, karıştırılarak veya ortamla ısı alışverişi artırılarak soğutulabilir. Bu uygulamalarda enerji, sıcak sudan daha soğuk çevreye aktarılır.
Kontrol: Isı akışının yönü sıcaklığı yüksek olan sudan sıcaklığı düşük olan maddeye doğrudur.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
60\ ^{\circ}\mathrm{C} olan Erlenmayer kabı, beherglastaki daha soğuk suyun içine yerleştirildiğinde Erlenmayerdeki suyun sıcaklığı azalır; beherglastaki suyun sıcaklığı artar. Bir süre sonra iki suyun sıcaklığı eşit olur ve denge sıcaklığı oluşur.
Kontrol: Denge sıcaklığı, başlangıç sıcaklıklarının arasında olur. Sayısal değer; su miktarlarına, kapların etkisine ve çevreyle ısı alışverişine bağlıdır.
Soru 6
Kısa cevap
Erlenmayer kabını, içindeki sıcak su dışarıdaki beherglas suyuyla ısı alışverişi yapabilecek biçimde beherglasın içine yerleştiririm. Termometrelerin suya temas ettiğini, kapların devrilmediğini ve sıcak kapla çalışırken dikkatli davranıldığını kontrol ederim.
Soru 7
Kısa cevap
Başlangıçta sıcak olan Erlenmayerdeki termometrenin değeri zamanla azalır. Beherglastaki daha soğuk suyun termometre değeri ise zamanla artar. Değerler birbirine yaklaştığında değişim yavaşlar.
Kontrol: Bu gözlem, enerjinin sıcak sudan soğuk suya ısı yoluyla aktarıldığını gösterir.
Soru 8
Kısa cevap
Sıcaklıkların sabit kaldığı anda iki termometrenin ölçtüğü değerler karşılaştırılır. Ölçüm belirsizliği içinde birbirine eşit değerler elde edilmelidir.
Kontrol: Sıcaklıklar eşitlendiğinde sistem ısıl dengeye ulaşır ve net ısı alışverişi durur.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Her su için sıcaklık değişimi aşağıdaki fiziksel büyüklük bağıntısıyla hesaplanır:
Erlenmayer kabındaki su için \Delta T<0 olur; çünkü su soğur. Beherglastaki su için \Delta T>0 olur; çünkü su ısınır.
Kontrol: Görselde deneyden elde edilmiş sayısal ölçüm değeri verilmediğinden sonuçlar, ölçülen ilk ve son sıcaklıklar kullanılarak ^{\circ}\mathrm{C} birimiyle hesaplanmalıdır.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
Çizimde büyük beherglasın içindeki suya yerleştirilmiş Erlenmayer kabı gösterilir. Erlenmayerden beherglasa doğru bir ok çizilerek ısı akış yönü belirtilir. Erlenmayer için sıcaklık azalması, beherglas için sıcaklık artışı yazılır. Son durumda iki kabın yanına aynı denge sıcaklığı yazılır.
Kontrol: Okun yönü, sıcak Erlenmayerdeki sudan daha soğuk beherglas suyuna doğru olmalıdır.
Soru 11
Kısa cevap
Isıl denge, temas eden maddelerin sıcaklıkları eşitlendiğinde aralarında net ısı alışverişinin kalmaması durumudur.
Denge sıcaklığı, ısı alışverişi sonunda maddelerin ulaştığı ortak sıcaklıktır.
Kontrol: Sıcaklık birimi ^{\circ}\mathrm{C} olabilir; sıcaklık fiziksel büyüklüğü yönsüzdür, yani vektör değildir.
Soru 12
Örnek cevap / çözüm yolu
Denge sıcaklığını etkileyen değişkenler şunlardır:
- Suların başlangıç sıcaklıkları,
- Suların kütleleri,
- Maddelerin cinsi ve öz ısıları,
- Kapların ısı alışverişine etkisi,
- Çevreye aktarılan enerji miktarıdır.
Kontrol: Kütlesi büyük olan veya öz ısısı büyük olan maddenin sıcaklığını değiştirmek için daha fazla enerji gerekir; bu nedenle denge sıcaklığı bu değişkenlere bağlıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 236 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 238 →