Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Basınç, maddelerin hâl değişim sıcaklıklarını etkileyebilir. Örneğin düdüklü tencerede basınç arttığı için su daha yüksek sıcaklıkta kaynar. Yüksek yerlerde açık hava basıncı daha düşük olduğundan su daha düşük sıcaklıkta kaynar. Ayrıca tüplerdeki gazlar yüksek basınç altında sıvı hâlde depolanabilir.
Basınç bir fiziksel büyüklüktür ve birimi paskaldır. Basınç değiştiğinde maddenin katı, sıvı veya gaz hâlinde bulunma koşulları değişebilir.
Soru 2
Kısa cevap
Maddenin tamamen erimesi için verilen ısı, 2t ile 3t arasındaki yatay bölümde verilir. Bu sürenin uzunluğu $t$dir.
Maddenin tamamen gaz hâline geçmesi için verilen ısı ise 6t ile 9t arasındaki yatay bölümde verilir. Bu sürenin uzunluğu $3t$dir.
Isı kaynağının gücü sabit olduğundan verilen ısı zamanla doğru orantılıdır:
Bu nedenle:
Gaz hâline geçmek için gereken ısı, erime için gereken ısının 3 katıdır.
Grafikte erime süresi t, gaz hâline geçme süresi 3t olduğundan sonuç zaman aralıklarıyla kontrol edilir.
Soru 3
Kısa cevap
Madde miktarı artırılırsa, erime ve gaz hâline geçme sıcaklıkları değişmez. Bu nedenle grafikteki 3T ve 7T sıcaklık değerleri aynı kalır.
Ancak madde miktarı arttığı için maddeyi ısıtmak, eritmek ve gaz hâline geçirmek için daha fazla enerji gerekir. Isı kaynağının gücü aynı olduğundan bütün zaman aralıkları uzar. Buna bağlı olarak 2t, 3t, 6t ve 9t zaman değerleri daha büyük olur; sıcaklık-zaman grafiğinin eğimli bölümlerinin eğimi azalır.
Kontrol olarak, aynı güçteki bir kaynak daha fazla maddeye birim zamanda aynı enerjiyi verir. Bu yüzden sıcaklık daha yavaş artar ve hâl değişimleri daha uzun sürer.
Soru 4
Kısa cevap
Isı kaynağının gücü artırılırsa erime ve gaz hâline geçme sıcaklıkları değişmez. Bu nedenle grafikteki 3T ve 7T değerleri aynı kalır.
Kaynağın gücü arttığında birim zamanda daha fazla enerji verilir. Bu yüzden maddenin ısınma, erime ve gaz hâline geçme süreleri kısalır. Grafikte 2t, 3t, 6t ve 9t zaman değerleri küçülür; eğimli bölümlerin eğimi artar.
Kontrol için Q = P \cdot \Delta t bağıntısında aynı ısı miktarı için güç P arttıkça süre \Delta t azalır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 234 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 236 →